Związki zawarte w kawie

Kawa to napój otrzymywany z prażonych i mielonych ziaren kawowca. Bywa wiązana z pobudzeniem, wpływem na koncentrację, metabolizm oraz funkcjonowanie układu krążenia i nerwowego.

Składniki i związki bioaktywne

Fusy z kawy mogą zawierać związki azotowe oraz minerały, takie jak miedź, żelazo, cynk, potas, fosfor i magnez. Kawa może być źródłem minerałów oraz zawierać kofeinę, polifenole, kwas chlorogenowy, metyloksantyny i trygonelinę. W jej składzie mogą występować także różne związki bioaktywne, a przerwa w jej spożywaniu może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.

  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy, a zielona herbata może być jej źródłem.
  • Herbata matcha może zawierać polifenole.
  • Kawa rozpuszczalna może zawierać akrylamid.

Pobudzenie i funkcje poznawcze

Kawa może wspierać koncentrację, zwiększać odporność mózgu na rozpraszanie się, stymulować układ nerwowy oraz pobudzać aktywność neuronów.

  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze, a kawa może zwiększać zdolność do zapamiętywania i poprawiać nastrój.
  • Kawa może zmniejszać uczucie senności, wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia oraz zmniejszać wydajność snu. Picie jej w dużej ilości może również powodować zmęczenie.
  • Regularne spożywanie kofeiny oraz przyzwyczajanie się organizmu do niej może wiązać się z koniecznością zwiększenia dawki, aby uzyskać ten sam efekt.

Układ pokarmowy

Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka. Kawa może także wpływać na proces regeneracji jelit.

  • Spożywanie kawy może mieć związek ze zgagą, sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego wystąpienia.
  • Mleko dodane do kawy może obniżać nasilenie refluksu.
  • Spożywanie kawy może nie być związane z występowaniem wrzodów żołądka, a sama kawa może zaostrzać wrzody żołądka.
  • Picie kawy na pusty żołądek może prowadzić do stanów zapalnych żołądka, jego podrażnienia i refluksu żołądka, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.

Serce i metabolizm

Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia. Regularne spożywanie kawy może zminimalizować ryzyko cukrzycy typu 2. Kawa może także zwiększać poziom magnezu w organizmie.

  • Nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia.
  • Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie.
  • Regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko insulinooporności.
  • Picie zielonej kawy może zmniejszać insulinooporność.
  • Kawa może zaburzać wchłanianie wapnia.

Wątroba i drogi żółciowe

Kawa może mieć działanie ochronne na wątrobę i może być stosowana profilaktycznie w zapobieganiu przewlekłym chorobom wątroby. Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia oraz włóknienia wątroby. Kofeina zawarta w kawie i samo picie kawy mogą wiązać się z mniejszym ryzykiem marskości wątroby.

  • Spożywanie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju raka wątroby.

Nowotwory

Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, a zawarta w niej kofeina może pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów. Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów. Kawa może także zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka jamy ustnej, czerniaka, raka piersi i raka prostaty.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego, w tym okrężnicy, a także ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy i nowotworu endometrium.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko nowotworu trzustki i nowotworu mózgu.
  • Picie bardzo gorącej kawy może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.

Mózg i neuroprotekcja

Kawa może wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego. Jej regularne picie może zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona oraz choroby Alzheimera, także u osób z nadciśnieniem. Może również opóźniać degenerację komórek nerwowych w chorobie Parkinsona.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji, a także otępienia poudarowego.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko udaru mózgu.
  • Picie kawy może prowadzić do poprawy funkcji mózgowych i usprawniać pracę mózgu.
  • Kawa może mieć działanie przeciwdepresyjne i regularnie pita może zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji.

Sprawność, energia i masa ciała

Kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia, a wypita tuż przed drzemką może ograniczać zmęczenie po wybudzeniu. Picie kawy rano może także zwiększać poziom energii.

  • Kawa może wspierać sprawność fizyczną, zwiększać siłę mięśniową oraz wzmacniać mięśnie.
  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a sama kawa może należeć do naturalnych spalaczy tłuszczu.
  • Kawa może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze.
  • Kofeina zawarta w zielonej herbacie może powodować spalanie tłuszczu przez zieloną herbatę.

Zastosowania fusów

Fusy z kawy mogą mieć zastosowanie jako nawóz. Mogą także zakwaszać glebę.

  • Mogą spulchniać ziemię.
  • W glebie mogą zwiększać poziom azotu.
  • W ogrodzie mogą służyć do ściółkowania roślin.

Inne efekty zdrowotne

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a spożywanie 3–4 filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne, natomiast sama kawa może działać nawadniająco. Regularne picie kawy może także zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może pomagać w redukowaniu stresu, a zmniejszenie spożycia kofeiny może wspierać walkę z nadmiernym stresem.
  • Kawa może mieć właściwości przeciwbólowe.
  • Picie kawy może poprawiać czynności płuc i zmniejszać występowanie astmy.
  • Picie kawy może opóźniać procesy starzenia się skóry.
  • Kawa może wzmacniać kości.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może blokować wchłanianie żelaza, a unikanie jej podczas suplementacji żelaza może poprawiać przyswajanie tego składnika. Picie kawy może również powodować bóle głowy.

  • Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu, a jej nadmierne spożycie może ograniczać wchłanianie magnezu i potasu.
  • Kawa może przyspieszać akcję serca, a sporadyczne jej spożywanie może prowadzić do zwiększenia ciśnienia.
  • Picie kawy może powodować rozdrażnienie i nerwowość, a zwiększone spożycie kawy może zwiększać lęk oraz nasilać napady lękowe. Wysokie dawki kofeiny mogą także sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu.
  • Kawa może utrudniać zasypianie, natomiast unikanie jej przed snem może poprawiać jakość snu.
  • Kawa może zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • Kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu, a ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.
  • Picie kawy z mlekiem może zmniejszać jej właściwości antynowotworowe, a picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc.
  • Nie można popijać probiotyków kawą.
  • Spożywanie kofeiny przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlaka.

Pozostałe zastosowania

Pijąc kawę, można pozbyć się zapachu czosnku. Kupowanie kawy w ziarnach może zapewniać większą kontrolę nad jakością produktu.

  • Napar z kawy może odstraszać nornice.
  • Korzeń wierzbówki kiprzycy można wykorzystywać do produkcji kawy.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole, będące silnymi przeciwutleniaczami.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu