Związki chemiczne

Związki chemiczne to substancje zbudowane z atomów połączonych w określony sposób. Występują w przyrodzie i produktach codziennego użytku, a ich właściwości zależą od składu i budowy. Mogą być wiązane z procesami biologicznymi, przemysłowymi i przemianami zachodzącymi w otoczeniu.

Związki w roślinach i żywności

Szczawik zajęczy może zawierać kwasy organiczne, w tym kwas szczawiowy, i może być silnym antyoksydantem. Antyoksydanty mogą występować także w wiśniach, czereśniach, karobie i owocach głogu.

  • Fusy z kawy mogą zawierać związki azotowe, a buraki — azotany.
  • Kombucha może zawierać związki polifenolowe, kwasy organiczne i dwutlenek węgla, a żyworódka — związki polifenolowe i kwasy organiczne.
  • Pokrzywa może zawierać alkaloidy oraz lignany, a maliny — związki salicylowe.
  • Pąki kasztanowca mogą zawierać kumaryny, czosnek — związki organicznej siarki, a lnica pospolita — związki cyjanogenne.
  • Składniki aktywne lepiężnika mogą obejmować flawonoidy, seskwiterpeny, śluz, olejki eteryczne i garbniki.
  • Wodorosty mogą zawierać tyrozynę, a nieodtłuszczona miazga kakaowa — związki mineralne.
  • Składniki obecne w kwiatach lawendy mogą działać wiatropędnie. Przetacznik ożankowy może działać moczopędnie; to działanie wiąże się z zawartością manitolu.
  • Zdrowa żywność może zawierać mniej substancji chemicznych.

Witaminy i składniki mineralne

Cynk może wspierać układ odpornościowy i działać przeciwzapalnie. Podczas chemioterapii może też chronić percepcję węchu i smaku.

  • Szczawik zajęczy może zawierać minerały, migdały — magnez, a ogonki czereśni — mikroelementy.
  • Kwas foliowy może być łączony z ceramidami, peptydami miedziowymi oraz witaminami, w tym witaminą C.
  • Potas może być łączony z magnezem, a propolis może wykazywać synergizm z selenem.
  • Chlorek magnezu jest rodzajem soli dostępnym w preparatach doustnych i do stosowania miejscowego.
  • Cynk może zmniejszać wpływ metali ciężkich na organizm, łagodzić zmiany trądzikowe oraz powodować nudności.

Działanie związków w organizmie

Podbiał może działać przeciwutleniająco. Antyoksydanty to związki chemiczne, które mają chronić organizm przed stresem oksydacyjnym.

  • Mieszanie retinolu z innymi substancjami może powodować reakcje niepożądane, w tym wstrząs anafilaktyczny.
  • Składniki kwiatów lawendy mogą pobudzać pracę jelit oraz nasilać wydzielanie soku żołądkowego, a związki z kawy mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.
  • Związki z liści pokrzywy mogą wspierać pracę żołądka, usprawniać funkcjonowanie trzustki oraz wspierać pracę wątroby. Związki z propolisu mogą działać osłonowo i pobudzać żołądek do uwalniania mucyny.
  • Związki zielonej herbaty mogą pomagać spalać tłuszcz w procesie termogenezy, a ich połączenie może spalać tłuszcz efektywniej niż sama kofeina.
  • Nieorganiczne związki azotu mogą zwiększać stężenie tlenku azotu w naczyniach krwionośnych oraz obniżać ciśnienie krwi. Związki z gorzkiej czekolady mogą oddziaływać na angiotensynę.
  • Katechiny mogą działać przeciwbakteryjnie i chronić komórki nerwowe, a czereśnie mogą działać przeciwzapalnie. Roztwór soli może działać przeciwzapalnie, a katelicydyna u ludzi może modulować reakcje zapalne.
  • Kwas chlorogenowy może działać jako przeciwutleniacz. Witamina C może neutralizować metale ciężkie, a nawłoć pospolita może oczyszczać organizm z ksenobiotyków.
  • Kwas fulwowy może regulować układ odpornościowy i dotleniać organizm. Monoterpeny mogą wspierać układ odpornościowy, natomiast cukier może osłabiać jego działanie.
  • Kakao może zwiększać tworzenie nowych połączeń, w tym połączeń nerwowych. Kwasy omega trzy mogą brać udział w produkcji neuroprzekaźników.
  • Wspólne białko może powodować reakcję krzyżową, a szczelne jelita mogą zapobiegać przedostawaniu się substancji toksycznych. Węglowodany mogą mieć właściwości uzależniające, a sztuczne słodziki mogą zaburzać procesy związane z odczuwaniem sytości.
  • Ksenoestrogeny to związki chemiczne, których budowa może być zbliżona do budowy żeńskich hormonów płciowych, estrogenów. Koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź i mangan należą zarówno do antyoksydantów endogennych, jak i egzogennych.
  • Związki mogą wykazywać aktywność biologiczną przeciwko komórkom nowotworowym w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Przewlekły stres może powodować powstawanie reaktywnych form tlenu, a czystek może opóźniać procesy starzenia.
  • Krwawnik pospolity może wchodzić w interakcje z lekami zawierającymi lit, a alkohole tłuszczowe mogą mieć właściwości ochronne.

Toksyczne substancje i narażenie

Szkodliwe substancje z butelek PET mogą przenikać do napoju, a woda z plastikowych butelek może zawierać rozpuszczalniki. Pochodna benzenu wykorzystywana do produkcji butelek PET może zakłócać działanie estrogenu w organizmie człowieka.

  • Naczynia teflonowe mogą uwalniać szkodliwe związki, a bisfenol A może znajdować się we wnętrzu metalowych puszek.
  • Formaldehyd może przenikać przez naskórek. Substancje toksyczne mogą być lipofilne i kumulować się w nadnerczach.
  • Nadmierna ekspozycja na związki glinu może być toksyczna dla mózgu, a kwas perfluorooktanowy może powodować zmiany strukturalne w rdzeniu kręgowym.
  • Duże dawki benzoesanu sodu mogą powodować uwalnianie histaminy oraz prostaglandyn. Czerwień koszenilowa A może wywoływać reakcje alergiczne, a hydroksymetyloglicynian sodu może powodować zaburzenia hormonalne.
  • Kofeina może wchodzić w interakcje z innymi lekami, a aldehyd mrówkowy może powodować osłabienie.
  • Lepiężnik może zawierać alkaloidy pirolizydynowe, natomiast łosoś i śledź mogą charakteryzować się niską zawartością substancji toksycznych.

Dodatki i przemiany żywności

Podczas smażenia azotyn sodu może sprzyjać powstawaniu nitrozoamin. Obróbka termiczna wołowiny może prowadzić do powstawania produktów zaawansowanej glikacji, a wędzenie mięsa — do powstawania związków rakotwórczych.

  • Dodatki chemiczne używane do produkcji brykietu mogą wpływać na aromat grillowanych potraw.
  • Kawa rozpuszczalna może zawierać akrylamid.
  • Substancje zagęszczające i stabilizatory w majonezie mogą prowadzić do problemów trawiennych.
  • Nieorganiczne fosforany mogą występować w drobiowych szynkach, a fosforany w roli stabilizatorów — w rozpuszczalnych napojach kawowych oraz w gumach do żucia.
  • Żółcień chinolinowa może barwić leki.

Związki w kosmetykach i produktach domowych

Dezodoranty, perfumy i odświeżacze powietrza mogą zawierać ftalany. Alkohol w kosmetykach może rozpuszczać składniki czynne, a alkohol benzylowy może zapewniać produktowi efekt zapachowy.

  • Gliceryna może wiązać wodę w naskórku.
  • Środki chemiczne mogą pomóc uniknąć złapania kleszcza.

Wiązanie i wchłanianie substancji

Węgiel aktywny może wiązać duże powierzchnie obcych cząsteczek i toksyny, a woda może zwiększać jego zdolność adsorpcyjną. Węgiel aktywny może też neutralizować niektóre substancje toksyczne spożyte w zbyt dużych ilościach.

  • Mieszanie retinolu z innymi substancjami może osłabiać jego działanie.
  • Związki zawarte w Bacopie mogą wchłaniać się w obecności tłuszczów.
  • Kwas cytrynowy może wiązać aluminium obecne w czarnej herbacie.
  • Organiczne formy magnezu, takie jak cytrynian, mogą mieć wyższą przyswajalność.
  • Laktoferyna może wiązać żelazo.
  • Substancje przeciwalergiczne mogą rozpuszczać się w alkoholu.
  • Kwas foliowy może być łączony z helatorami, a stosowany z innymi składnikami aktywnymi może nie zmieniać swojego działania.
  • Mydlnica lekarska może ułatwiać wchłanianie trudno przyswajalnych związków.
  • Kwas mlekowy może zwiększać stopień wchłaniania potasu.

Przemiany chemiczne i fermentacja

Mikroorganizmy zaszczepione w herbacie mogą rozkładać złożone związki chemiczne na łatwiej przyswajalne cząsteczki. W przemianach uczestniczą także cukry i inne związki, a ich przekształcanie może prowadzić do powstania różnych produktów.

  • Mikroorganizmy mogą rozkładać odpowiednią mieszankę w słoiku na prostsze cząsteczki.
  • Cukier może przekształcać się w kwasy organiczne.
  • Mikrobiologiczne algorytmy kombuchy mogą być wzbogacone o nowe związki bioaktywne, w tym kwasy organiczne.
  • Bakterie kefirowe mogą produkować substancje.
  • Azotyn sodu może sprzyjać powstawaniu nitrozoamin podczas gotowania, a w środowisku wewnątrz człowieka może przekształcać się w nitrozoaminy.
  • Fermentujące związki w soku z buraka mogą powodować problemy żołądkowe.

Zastosowania przemysłowe i materiały

Związki arsenu mogą służyć do produkcji pestycydów. Inne związki chemiczne mogą mieć zastosowanie przy wytwarzaniu materiałów przemysłowych.

  • Aldehyd mrówkowy może być składnikiem żywic.
  • Kwas perfluorooktanowy może być składnikiem teflonu.

Pozostałe zastosowania

Galusan epigallokatechiny i bimatoprost mogą być organicznymi związkami chemicznymi. Aldehyd octowy może wrzeć w niskiej temperaturze.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu