Skład kawy

Skład kawy obejmuje różnorodne związki chemiczne, które występują w ziarnach kawowca. W składzie kawy znajdują się między innymi kofeina, kwasy organiczne, olejki eteryczne, węglowodany oraz białka. Skład ten wpływa na aromat, smak oraz właściwości naparu przygotowanego z kawy.

Skład kawy obejmuje kofeinę, polifenole, kwasy organiczne, minerały i inne związki roślinne. Zawartość poszczególnych składników zależy między innymi od gatunku ziaren, sposobu palenia i przygotowania napoju. Kawę bywa się także łączy z dodatkami oraz różnymi efektami dla organizmu.

Składniki i dodatki

Kawa może zawierać polifenole, kwas chlorogenowy, trygonelinę oraz metyloksantyny.

  • Może być także źródłem minerałów, a picie kawy może zwiększać poziom magnezu w organizmie.
  • Fusy z kawy mogą zawierać miedź, potas i żelazo.
  • W fusach mogą występować również fosfor, cynk, magnez oraz związki azotowe.
  • Do kawy można dodawać kordyceps, korzeń maca, inulinę lub zielony kardamon.
  • Kupowanie kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu.
  • Gorzka czekolada bez zawartości cukru może mieć skład podobny do kawy, ale może różnić się od niej proporcjami składników odżywczych.
  • Zabielacze do kawy w proszku odznaczają się niską wartością żywieniową.
  • Kawa rozpuszczalna może zawierać akrylamid.

Kofeina i pobudzenie

Kofeina jest jednym ze składników kawy i może pobudzać aktywność neuronów oraz stymulować układ nerwowy.

  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.
  • Poranna kawa może zwiększać poziom energii, a kawa ogólnie może zmniejszać senność i uczucie zmęczenia.
  • Doraźne spożycie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem, natomiast wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć zmęczenie po przebudzeniu.
  • Picie dużej ilości kawy może jednak powodować zmęczenie.
  • Kawa może utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia, a także zmniejszać wydajność snu. Unikanie jej przed snem może poprawiać jakość snu.
  • Regularne spożywanie kofeiny może prowadzić do przyzwyczajenia organizmu i konieczności zwiększania dawki, aby uzyskać ten sam efekt.
  • Nagłe odstawienie kawy może powodować ból głowy, podobnie jak odstawienie kofeiny.

Mózg, nastrój i stres

Kawa może wpływać na funkcjonowanie mózgu, nastrój oraz odczuwanie stresu.

  • Picie kawy może zwiększać koncentrację, podobnie jak zawarta w niej kofeina.
  • Kawa może usprawniać pracę mózgu i poprawiać funkcje mózgowe.
  • Kofeina może zwiększać odporność mózgu na rozpraszanie się.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko otępienia poudarowego.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera, a także ryzyko jej wystąpienia.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia Parkinsona.
  • Kawa może wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego.
  • Picie kawy może mieć działanie przeciwdepresyjne i zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji.
  • Kawa może poprawiać nastrój.
  • Zwiększone spożycie kawy może zwiększać lęk, natomiast zmniejszenie spożycia kofeiny może pomagać w walce z nadmiernym stresem.
  • Kofeina w połączeniu z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze, zwiększać poziom serotoniny i pomagać redukować stres.
  • Kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu.

Serce i krążenie

Kawa może wpływać na pracę serca i krążenie, między innymi przyspieszając akcję serca oraz zwiększając przepływ krwi w organizmie.

  • Sporadyczne spożywanie kawy może prowadzić do zwiększenia ciśnienia, natomiast regularne picie może nie powodować zmian ciśnienia krwi.
  • Nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia, a także chronić przed jego rozwojem i ograniczać ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko udaru mózgu, a wypijanie do trzech filiżanek dziennie może dodatkowo wiązać się z mniejszym ryzykiem jego wystąpienia.
  • Spożywanie kawy zbożowej z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Metabolizm i masa ciała

Kawa może wiązać się zarówno z przemianami energetycznymi, jak i z kontrolą masy ciała oraz gospodarką cukrową.

  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a czarna kawa może wspomagać odchudzanie.
  • Kawa może należeć do naturalnych spalaczy tłuszczu. Połączenie związków zawartych w zielonej herbacie może spalać tłuszcz efektywniej niż sama kofeina.
  • Regularne picie kawy może zminimalizować ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 i zmniejszać ryzyko insulinooporności.
  • Picie zielonej kawy może zmniejszać insulinooporność.
  • Kawa może jednak zwiększać apetyt na słodycze.

Układ pokarmowy

Kawa może wpływać na różne procesy zachodzące w żołądku i jelitach.

  • Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.
  • Picie kawy może sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego wystąpienia, a spożywanie jej może mieć także związek ze zgagą.
  • Kawa pita na pusty żołądek może prowadzić do refluksu żołądka oraz stanów zapalnych żołądka.
  • Spożywanie kawy może wpływać na proces regeneracji jelit.
  • Nie musi być związane z występowaniem wrzodów żołądka.
  • Kawa zbożowa może być tolerowana przez osoby z refluksem, a dodatek mleka może obniżać nasilenie refluksu.

Wątroba i nowotwory

Kawa może mieć działanie ochronne na wątrobę, a jej regularne picie może pomagać w profilaktyce przewlekłych chorób wątroby.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko marskości wątroby oraz stłuszczenia wątroby.
  • Regularne spożywanie kawy może wiązać się z mniejszym ryzykiem zachorowania na raka wątroby.
  • Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, a kofeina zawarta w kawie może pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów.
  • Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko czerniaka, raka okrężnicy i raka jamy ustnej.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy, a spożywanie kawy może także wiązać się z mniejszym ryzykiem raka piersi i raka prostaty.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych.
  • Picie kawy z mlekiem może osłabiać jej właściwości antynowotworowe.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc.

Mięśnie, kości i nawodnienie

Kawa może wpływać na nawodnienie organizmu oraz na funkcjonowanie mięśni i kości.

  • Zawarta w niej kofeina może wykazywać właściwości moczopędne.
  • Kawa może jednocześnie mieć działanie nawadniające organizm.
  • Picie kawy może prowadzić do zwiększenia siły mięśniowej i wzmacniać mięśnie.
  • Kawa może także wzmacniać kości.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo picia kawy zależy między innymi od jej ilości, temperatury, jakości oraz indywidualnej wrażliwości organizmu.

  • Picie kawy może prowadzić do rozdrażnienia i nerwowości.
  • Nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe, a kawa może zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • Picie kawy może powodować bóle głowy.
  • Kawa pita na pusty żołądek może prowadzić do jego podrażnienia, natomiast mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Zbyt duża ilość kawy ogranicza wchłanianie potasu, a zbyt częste picie może ograniczać wchłanianie magnezu.
  • Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza. Przerwa w jej spożywaniu może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią, a kawa niskiej jakości może być zanieczyszczona pestycydami.
  • Kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.
  • Picie bardzo gorącej kawy może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.
  • Probiotyków nie można popijać kawą.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.
  • Spożywanie kofeiny przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlaka.

Zastosowania fusów

Fusy z kawy można ponownie wykorzystać podczas pielęgnacji gleby i roślin.

  • Mogą zakwaszać glebę oraz spulchniać ziemię.
  • Bywają stosowane jako nawóz.
  • W ogrodzie mogą służyć do ściółkowania roślin.

Układ oddechowy

Kawa może wiązać się także z funkcjonowaniem układu oddechowego.

  • Picie kawy może poprawiać czynności płuc.
  • Kawa z miodem może łagodzić kaszel.
  • Picie kawy może zmniejszać występowanie astmy.

Pozostałe zastosowania

Kawa ma zastosowania wykraczające poza codzienny napój i może być wykorzystywana także w nietypowych domowych sposobach.

  • Owoce przytuli mogą posłużyć do przygotowania dzikiej kawy, a korzeń wierzbówki kiprzycy można wykorzystać do produkcji kawy.
  • Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a spożywanie trzech–czterech filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.
  • Picie kawy może opóźniać procesy starzenia się skóry i zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Kawę można wykorzystać do pozbycia się zapachu czosnku.
  • Napar z kawy może odstraszać nornice.
  • Kawa może mieć właściwości przeciwbólowe.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu