Zwiększanie ryzyka przewlekłych chorób

Zwiększanie ryzyka przewlekłych chorób wiąże się z czynnikami dotyczącymi stylu życia, odżywiania, środowiska oraz indywidualnych predyspozycji. Znaczenie mogą mieć także przebyte choroby, zaburzenia metaboliczne i procesy związane ze starzeniem.

Choroby sercowo-naczyniowe

Otyłość może zwiększać ryzyko zawału serca oraz zakrzepicy żył głębokich. Przewlekły stres może zwiększać ryzyko chorób serca i zawału serca, a zaburzenia snu mogą zwiększać ryzyko zawału serca.

Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko chorób serca, udaru i zawału serca.
Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko choroby wieńcowej i zawału.
Homocysteina może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i miażdżycy.
Niedobór witaminy C może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i miażdżycy.
Podwyższone stężenie kwasu moczowego zwiększa ryzyko choroby wieńcowej, niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego.
Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko przewlekłej choroby żylnej, choroby wieńcowej i niewydolności serca.
Cukrzyca może zwiększać ryzyko zawału serca, a cukrzyca typu 2 zwiększa ryzyko tworzenia się skrzepów krwi.
Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz śmiertelności związanej z zawałem serca.
Wiek może zwiększać ryzyko zakrzepicy, a wysokie stężenie glukozy we krwi może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich.
Wysoko przetworzona żywność może zwiększać ryzyko zawału serca, a tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca.
Choroba tętnic kończyn dolnych może zwiększać ryzyko zawału serca, natomiast upośledzona pompa mięśniowa łydek może zwiększać ryzyko przedwczesnej śmierci.
Spożywanie alkoholu może być związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju zakrzepicy.
Praca zmianowa może zwiększać ryzyko zawału serca.
Uchyłki w jelicie mogą zwiększać ryzyko zawału serca.
Zwiększone stężenie sodu może prowadzić do niewydolności serca.
Niedobór magnezu może zwiększać ryzyko choroby wieńcowej.
Zwiększona produkcja propionianu imidazolu w organizmie może zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy.
Suplementacja wapnia może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Niedobór kwasu foliowego może zwiększać ryzyko miażdżycy.

Nowotwory

Ryzyko nowotworu trzustki może wzrastać przy piciu słodzonych napojów. Wyższe ryzyko wystąpienia nowotworów może towarzyszyć niedoborowi witaminy D oraz spożywaniu smażonych potraw.

Podwyższony poziom trójglicerydów, otyłość, stany zapalne i stres mogą zwiększać ryzyko chorób nowotworowych.
Pestycydy, sztuczne słodziki, tłuszcze trans, rafinowane węglowodany oraz nadmiar olejów roślinnych mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
Żywność przetworzona, w tym wysokoprzetworzona, może zwiększać ryzyko nowotworów, a także raka jelita grubego.
Przetworzone mięso może zwiększać ryzyko chorób nowotworowych, w tym raka trzustki.
Wraz z wiekiem może wzrastać ryzyko zachorowania na nowotwory, a siedzący tryb życia może zwiększać ryzyko raka okrężnicy.
Niedobory witamin B12 i B6 mogą zwiększać ryzyko raka żołądka oraz raka jelita grubego.
Niedobór witaminy D może wiązać się z ryzykiem nowotworu jelita grubego oraz zwiększać śmiertelność osób chorych na raka płuc, jelita grubego, żołądka i prostaty. Prawidłowe stężenie tej witaminy może wpływać na ryzyko chorób nowotworowych, a witamina D może zwiększać przeżywalność osób z nowotworami.
Niedobór jodu oraz niski poziom jodu w organizmie mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
Zapalenie uchyłków i uchyłki w jelitach mogą zwiększać ryzyko nowotworów, w tym raka jelita grubego.
Jednoczesne zakażenie Helicobacter pylori i wysokie spożycie soli mogą zwiększać ryzyko raka żołądka.
Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko raka jelita grubego, a smażone potrawy mogą zwiększać ryzyko raka żołądka.
Słodzone napoje zawierające słodziki mogą zwiększać ryzyko białaczki.
Stłuszczenie wątroby może zwiększać ryzyko raka wątroby, a insulinooporność może zwiększać ryzyko powstawania mięśniaków.
Picie kawy może zwiększać ryzyko raka płuc, natomiast bardzo gorąca kawa może zwiększać ryzyko raka przełyku.
Ekspozycja na sztuczne światło w nocy i niedobór snu mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
Szczepienie przeciw COVID-19 może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory.
Niedobór białka może zwiększać ryzyko nowotworów.
Zwiększenie spożycia owoców może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych, a likopen może zmniejszać ryzyko nowotworów.

Cukrzyca i metabolizm

Cukrzyca typu 2 może wiązać się z podwyższonym ryzykiem przy niedoborze witaminy D, a otyłość brzuszna może być objawem zwiększonego ryzyka tej choroby. Menopauza może zwiększać ryzyko insulinooporności. Podwyższone stężenie kwasu moczowego zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2.

Cukrzyca oraz wysoki poziom trójglicerydów we krwi mogą zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.
Niedobór białka może zwiększać ryzyko cukrzycy.

Układ pokarmowy i wątroba

Otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej.

Choroby trzustki mogą wiązać się z otyłością, spożywaniem alkoholu, paleniem tytoniu, podwyższonym poziomem trójglicerydów oraz kwasem elaidynowym. Stłuszczenie trzustki może zwiększać ryzyko jej przewlekłego zapalenia.
Ryzyko refluksu mogą zwiększać alkohol, zaburzenia mineralne oraz spożywanie pikantnych potraw. Zwiększone wydzielanie soku żołądkowego może nasilać objawy refluksu.
Syrop glukozowo-fruktozowy może zwiększać ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby, a podwyższone stężenie kwasu moczowego może zwiększać ryzyko wystąpienia stłuszczenia wątroby.
Alkohol może zwiększać ryzyko wrzodów żołądka, a podjadanie między posiłkami może zwiększać ryzyko rozwoju nadżerek na śluzówkach żołądka.
Niedobór białka może zwiększać ryzyko chorób przewodu pokarmowego.

Nerki i układ moczowy

Odwodnienie, przewlekły stres i niedobór snu mogą zwiększać ryzyko przewlekłej choroby nerek. Wędliny także mogą zwiększać ryzyko chorób nerek.

Niewydolność nerek może zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.
Przebyte ciąże mogą zwiększać ryzyko nietrzymania moczu.

Mózg i zdrowie psychiczne

Palenie tytoniu, zwiększone stężenie sodu, niedobór witaminy D, cukrzyca, niedobór kwasu foliowego, nadmiar tkanki tłuszczowej, podwyższone stężenie kwasu moczowego oraz nadmierne spożywanie alkoholu mogą zwiększać ryzyko udaru mózgu. Zwiększone stężenie sodu, zmiany w neuroprzekaźnikach, miniudary, leki na alergię, hydroksyzyna i niedobór witaminy D mogą wiązać się z ryzykiem demencji.

Niedobór cholesterolu i niedobór fosfolipidów mogą zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego oraz innych chorób neurologicznych.
Gen związany z chorobą Alzheimera może zwiększać ryzyko tej choroby, a podobne ryzyko może wiązać się z nadciśnieniem i niedoborem witaminy B12.
Przewlekły stres może zwiększać ryzyko zaburzeń lękowych i depresji, natomiast zaburzenia mogą zwiększać ryzyko depresji.
Niedobór białka może zwiększać ryzyko schorzeń neurologicznych, a niedobór pełnowartościowego białka może zwiększać ryzyko bezsenności.

Odporność i infekcje

Podatność na infekcje może wiązać się ze zwiększonym poziomem glukozy, który może powodować powstawanie Candida albicans, a cukrzyca może zwiększać podatność na kandydozę. Zakażenie HIV może zwiększać zachorowalność na kandydozę, natomiast osłabiona odporność przy wirusie HIV może zwiększać ryzyko infekcji Candida albicans.

Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko stanów zapalnych.
Zbyt długie wydzielanie kortyzolu może zwiększać predyspozycje do infekcji.
Niedobór białka może zwiększać ryzyko chorób autoimmunologicznych.

Kości i układ ruchu

Wysoki poziom kortyzolu może zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy. Z osteoporozą wiąże się także niedobór witaminy B12 oraz spadek estrogenu.

Przyjmowanie lewotyroksyny może zwiększać ryzyko złamań kości, a inhibitory pompy protonowej mogą zwiększać ryzyko złamania kości.
Choroby serca mogą zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.

Układ oddechowy i alergie

Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko astmy. Podobne ryzyko może wiązać się z wysokim poziomem kwasu omega-6 w mleku matki, natomiast niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko przewlekłego zapalenia błony śluzowej nosa.

Odżywianie i styl życia

Codzienne wybory żywieniowe mogą wiązać się z ryzykiem nadwagi: spożywanie smażonych potraw może je zwiększać. Wysokoprzetworzona żywność może sprzyjać wyższej śmiertelności.

Pomijanie śniadań może zwiększać ryzyko rozwoju otyłości.
Zwiększone stężenie sodu może zwiększać ryzyko śmiertelności.
Białko zwierzęce może zmniejszać ryzyko chorób.
Spożywanie warzyw i owoców może wiązać się z niższą śmiertelnością o 12%.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Ocena bezpieczeństwa obejmuje możliwe zagrożenia związane z nadużywaniem leków oraz szczepieniami. W takich przypadkach znaczenie ma sposób stosowania oraz indywidualna reakcja organizmu.

Nadużywanie leków przeciwbólowych może zwiększać ryzyko powstawania uchyłków jelit.
Szczepienia mogą zwiększać ryzyko autyzmu.

Pozostałe zastosowania

Choroby alergiczne u rodziców mogą zwiększać ryzyko atopowego zapalenia skóry (AZS) u dziecka.

Żywność z dodatkiem soi GMO może zwiększać ryzyko chorób.
Otyłość może potęgować rozwój chorób.
Błonnik może zmniejszać śmiertelność z powodu chorób przewlekłych.
Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.