Dieta i nowotwory
Dieta odnosi się do zestawu pokarmów i napojów spożywanych przez człowieka na co dzień. Nowotwory to grupa chorób charakteryzujących się niekontrolowanym wzrostem i rozprzestrzenianiem się nieprawidłowych komórek. Temat obejmuje zagadnienia dotyczące związku między sposobem odżywiania a występowaniem oraz przebiegiem tych chorób. Analizuje się w nim różne składniki diety oraz ich potencjalny wpływ na zdrowie i rozwój organizmu.
Dieta i nowotwory to temat obejmujący wpływ sposobu żywienia, masy ciała oraz wybranych produktów i składników odżywczych na ryzyko zachorowania i przebieg choroby. Zbilansowany jadłospis bywa wiązany zarówno z profilaktyką, jak i wsparciem organizmu podczas leczenia.
Diety i wzorce żywienia
Dieta może wiązać się zarówno z ryzykiem rozwoju nowotworów, jak i z przebiegiem wybranych chorób.
- Dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać nowotworom.
- Dieta śródziemnomorska może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka jelita grubego oraz redukować ryzyko raka piersi.
- Stosowanie diety śródziemnomorskiej może również zmniejszyć ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
- Dieta bogata w sól może zwiększać ryzyko raka żołądka.
- Dieta imitująca post może wspierać walkę z nowotworami.
- Ograniczenie spożycia tłuszczu może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych, podobnie jak ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych odzwierzęcych.
- Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż dieta niskotłuszczowa.
- Dieta ketogeniczna może zmniejszać wzdęcia, pomagać w walce z cukrzycą typu 2, wspomagać leczenie zapalenia stawów oraz obniżać poziom estradiolu u kobiet.
- Dieta ketogeniczna może także pomóc pozbyć się trądziku.
- Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakładać jedzenie warzyw niskoskrobiowych.
- Restrykcyjne diety mogą nie pomagać w odchudzaniu, a dieta niskowęglowodanowa może wpływać na poziom testosteronu.
Żywność przetworzona i cukry
Żywność przetworzona i produkty bogate w cukry mogą mieć znaczenie dla ryzyka rozwoju niektórych nowotworów.
- Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów, w tym nowotworu trzustki. Glukoza może być przyczyną nowotworu.
- Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych, a rafinowane węglowodany mogą zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów.
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworu jelita grubego, nowotworu trzustki oraz nowotworu piersi. Mogą też sprzyjać bardziej agresywnemu przebiegowi nowotworów.
- Sztuczne słodziki mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko powstawania nowotworów, w tym nowotworu żołądka.
- Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów. Dieta zawierająca tłuszcze trans może także powodować otyłość.
- Przetworzone mięso może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, a jego spożywanie może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.
- Wysokoprzetworzona żywność może zwiększać ryzyko występowania raka jelita grubego.
- Dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych.
- Dieta zawierająca produkty mączne może powodować otyłość.
Błonnik i produkty roślinne
Produkty roślinne i błonnik mogą wiązać się z mniejszym ryzykiem rozwoju niektórych nowotworów, choć poszczególne produkty mogą mieć odmienne znaczenie.
- Dieta bogata w błonnik może opóźniać wystąpienie szpiczaka mnogiego, a spożycie błonnika może ograniczać rozwój nowotworów.
- Błonnik pokarmowy może zmniejszać ryzyko nowotworów przewodu pokarmowego, raka wątroby oraz raka trzustki.
- Skrobia oporna może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita, natomiast błonnik może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
- Warzywa i owoce mogą chronić przed wieloma nowotworami, a zwiększenie spożycia warzyw i owoców może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych.
- Spożywanie warzyw i owoców może wiązać się z niższą śmiertelnością o 12%.
- Marchew może zmniejszać ryzyko nowotworu, podobnie jak jabłka mogą zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego i ryzyko zgonu z powodu nowotworów.
- Brokuły mogą zmniejszać ryzyko występowania niektórych nowotworów, jarmuż może zmniejszać występowanie nowotworów, a rzodkiewka może działać antynowotworowo.
- Borówki mogą ograniczać występowanie raka trzustki, czosnek może zmniejszać ryzyko raka wątroby, a goździki mogą hamować rozwój raka jelita grubego.
- Siemię lniane może wspomagać profilaktykę nowotworów, pomagać w zapobieganiu nowotworom oraz wspierać walkę z nowotworami, między innymi rakiem piersi.
- Orzechy włoskie mogą pomagać przy nowotworach, a rośliny strączkowe mogą zmniejszać ryzyko rozwoju raka piersi.
- Superżywność może pomagać w zapobieganiu chorobom nowotworowym.
- Nasiona chia mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka prostaty.
- Spożywanie błonnika pokarmowego może zmniejszać zachorowalność na chorobę wieńcową.
Witaminy, minerały i antyoksydanty
Witaminy, minerały i antyoksydanty mogą wiązać się zarówno z ryzykiem rozwoju nowotworów, jak i z przebiegiem choroby.
- Witamina D może zapobiegać nowotworom oraz zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory.
- Jej prawidłowe stężenie może zwiększać przeżywalność u osób z nowotworami i hamować powstawanie przerzutów nowotworowych.
- Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko nowotworu, w tym ryzyko pojawienia się raka jelita grubego.
- Nowotwór jelita grubego może tworzyć oporność na witaminę D.
- Witamina C może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów.
- Podwyższony poziom witaminy B12 może być objawem nowotworu.
- Magnez może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego, a spożycie wapnia może mieć podobny związek z niższym ryzykiem tego nowotworu.
- Niski poziom jodu w organizmie może zwiększać ryzyko nowotworów, podobnie jak niedobór jodu.
- Antyoksydanty ułatwiają organizmowi detoksykację kancerogenów.
- Orzechy brazylijskie mogą obniżać ryzyko wystąpienia nowotworów.
Kawa, herbata i napoje
Kawa i zielona herbata należą do napojów, którym przypisuje się możliwy związek z mniejszym ryzykiem niektórych nowotworów.
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów, w tym nawrotu raka jelita grubego.
- Może także zmniejszać ryzyko nowotworu trzustki, jelita grubego oraz trzonu macicy.
- W przypadku wątroby kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu i rozwoju raka wątroby.
- Kofeina zawarta w kawie może pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów.
- Picie zielonej herbaty może przeciwdziałać nowotworom i zmniejszać ryzyko ich pojawienia się.
- Zielona herbata może również zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego.
Suplementy i substancje bioaktywne
Koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka.
- N-acetylocysteina może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka, a glicyna — ryzyko rozwoju nowotworu trzustki.
- Likopen może zmniejszać ryzyko raka przełyku i innych nowotworów.
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworów tkanek miękkich oraz nowotworu piersi.
- Probiotyki mogą pomagać w chorobach nowotworowych.
- Goździki mogą niszczyć komórki nowotworowe, a także hamować rozwój raka piersi i raka wątroby.
- Sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
- Połączenie koenzymu Q10, selenu, witaminy C, beta-karotenu i kwasu foliowego może zwiększać przeżywalność w stadium końcowym nowotworów.
- Kordyceps może podnosić odporność na zachorowanie na nowotwory.
- Kwasy omega-3 mogą mieć korzystne działanie prewencyjne w przypadku nowotworów, a włączenie do diety kwasów omega może działać przeciwnowotworowo.
- Sulforafan może zapobiegać zmianom nowotworowym na śluzówkach układu pokarmowego.
- CBD może zwalczać komórki nowotworowe.
- Jagody goji mogą zahamować postęp nowotworu.
- Kolostrum może zwalczać komórki nowotworowe.
- Spirulina niebieska może wspomagać wytwarzanie przeciwciał atakujących komórki nowotworowe.
- Melatonina może przeciwdziałać nowotworom, a inozytol może pomagać w walce z nowotworami.
- Czosnek może wspomóc leczenie chorób nowotworowych.
- Kurkuma może zapobiegać powstawaniu nowotworów.
- Tran może obniżać zachorowalność na nowotwory.
Żywienie podczas leczenia
Żywienie podczas leczenia nowotworu może obejmować zarówno odpowiednio dobrany sposób odżywiania, jak i wybrane substancje wspierające terapię.
- Dieta imitująca post, połączona z chemioterapią, może hamować rozwój nowotworów.
- Melatonina może wspomagać leczenie nowotworów.
- Witamina D może zmniejszać śmiertelność u osób z rozpoznanym nowotworem.
Masa ciała i metabolizm
Masa ciała i przemiany metaboliczne mogą wiązać się z ryzykiem rozwoju nowotworów.
- Otyłość może zwiększać podatność na choroby nowotworowe, być ich przyczyną i prowadzić do powstawania nowotworów.
- Może także sprzyjać powstawaniu raka wątroby, raka trzustki oraz raka jelita grubego.
- Insulinooporność może sprzyjać rozwojowi nowotworów, a podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko ich wystąpienia.
- Eliminacja z diety produktów sprzyjających przybieraniu na wadze może zmniejszać otyłość brzuszną.
- Utrata masy ciała może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Bezpieczeństwo żywienia i dodatkowych metod ma szczególne znaczenie u osób z nowotworami, zwłaszcza podczas terapii.
- Spożywanie czerwonej koniczyny może nie być zalecane podczas terapii nowotworowej.
- Oleje roślinne mogą powodować nowotwory.
- Dwutlenek tytanu może powodować powstawanie nowotworów.
- Pestycydy mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
- Stawianie baniek może być niewskazane przy nowotworach.
- Ciąża może być przeciwwskazaniem do stosowania diety keto.
Pozostałe zastosowania
Ryzyko nowotworów może zależeć także od odporności organizmu, stresu, stanu zapalnego oraz podaży białka.
- Osłabiony układ odpornościowy może utrudniać organizmowi walkę z nowotworem.
- Przewlekły stres może zwiększać podatność na nowotwory.
- Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu jelita grubego.
- Stany zapalne mogą zwiększać ryzyko nowotworów, a przewlekłe zapalenie może być przyczyną nowotworu.
- Niedobór białka może zwiększać ryzyko nowotworów.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.
Twierdzenia w tym opracowaniu
- Dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać nowotworom1 źródło
- Dieta śródziemnomorska może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka jelita grubego2 źródła
- Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej może redukować ryzyko raka piersi1 źródło
- Stosowanie diety śródziemnomorskiej może zmniejszyć ryzyko nawrotu raka jelita grubego1 źródło
- Dieta bogata w sól może zwiększać ryzyko raka żołądka1 źródło
- Dieta imitująca post może wspierać walkę z nowotworami1 źródło
- Ograniczenie spożycia tłuszczu w diecie może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych1 źródło
- Ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych odzwierzęcych może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych1 źródło
- Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż dieta niskotłuszczowa1 źródło
- Dieta ketogeniczna może zmniejszać wzdęcia1 źródło
- Dieta ketogeniczna może pomóc w walce z cukrzycą typu 22 źródła
- Dieta ketogeniczna może wspomagać leczenie zapalenia stawów1 źródło
- Dieta ketogeniczna może obniżać poziom estradiolu u kobiet1 źródło
- Dieta ketogeniczna może pomóc pozbyć się trądziku1 źródło
- Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakładać jedzenie warzyw niskoskrobiowych1 źródło
- Restrykcyjne diety mogą nie pomagać w odchudzaniu1 źródło
- Dieta niskowęglowodanowa może wpływać na poziom testosteronu1 źródło
- Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może sprzyjać występowaniu nowotworów1 źródło
- Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu1 źródło
- Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki1 źródło
- Glukoza może być przyczyną nowotworu1 źródło
- Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych1 źródło
- Rafinowane węglowodany mogą zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworu jelita grubego1 źródło
- Picie słodzonych napojów może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki2 źródła
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworu piersi1 źródło
- Napoje słodzone mogą przyczyniać się do bardziej agresywnego przebiegu nowotworów1 źródło
- Sztuczne słodziki mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko powstawania nowotworów2 źródła
- Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu żołądka1 źródło
- Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Dieta zawierająca tłuszcze trans może powodować otyłość1 źródło
- Przetworzone mięso może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych1 źródło
- Spożywanie przetworzonego czerwonego mięsa może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki1 źródło
- Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może zwiększać ryzyko występowania raka jelita grubego1 źródło
- Dieta przeciwzapalna może zakładać ograniczenie spożycia produktów wysokoprzetworzonych1 źródło
- Dieta zawierająca produkty mączne może powodować otyłość1 źródło
- Dieta bogata w błonnik może opóźniać wystąpienie raka krwi szpiczaka mnogiego1 źródło
- Spożycie błonnika pokarmowego może ograniczać rozwój nowotworów1 źródło
- Błonnik pokarmowy może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory przewodu pokarmowego1 źródło
- Błonnik pokarmowy może chronić przed nowotworami przewodu pokarmowego1 źródło
- Błonnik może zmniejszać ryzyko raka wątroby1 źródło
- Błonnik może zmniejszać ryzyko raka trzustki1 źródło
- Skrobia oporna może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita1 źródło
- Błonnik może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego1 źródło
- Spożywanie warzyw i owoców może chronić przed wieloma nowotworami1 źródło
- Zwiększenie spożycia warzyw może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych1 źródło
- Zwiększenie spożycia owoców może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych1 źródło
- Spożywanie warzyw i owoców może cechować się, niższą śmiertelność o 12%1 źródło
- Spożywanie marchwi może zmniejszać ryzyko nowotworu1 źródło
- Spożywanie jabłek może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego1 źródło
- Spożycie jabłek może zmniejszać ryzyko zgonu z powodu nowotworów1 źródło
- Spożywanie brokułów może zmniejszać ryzyko występowania niektórych nowotworów4 źródła
- Spożywanie jarmużu może zmniejszyć występowanie nowotworów1 źródło
- Rzodkiewka może działać antynowotworowo1 źródło
- Spożywanie borówek może ograniczać występowanie raka trzustki1 źródło
- Czosnek może zmniejszać ryzyko raka wątroby1 źródło
- Goździki mogą hamować rozwój raka jelita grubego1 źródło
- Siemię lniane może wspomagać profilaktykę nowotworów1 źródło
- Siemię lniane może pomóc zapobiegać nowotworom2 źródła
- Siemię lniane może pomóc w walce z nowotworami m.in z rakiem piersi1 źródło
- Orzechy włoskie mogą pomóc przy nowotworach1 źródło
- Rośliny strączkowe mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju raka piersi1 źródło
- Super żywność może pomóc zapobiegać chorobom nowotworowym1 źródło
- Nasiona chia mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka prostaty1 źródło
- Błonnik pokarmowy może zmniejszać zachorowalność na chorobę wieńcową1 źródło
- Witamina D może zapobiegać nowotworom1 źródło
- Witamina D może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory2 źródła
- Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Witamina D może zwiększać przeżywalność u osób z nowotworami1 źródło
- Witamina D może hamować powstawanie przerzutów nowotworowych1 źródło
- Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko nowotworu1 źródło
- Niedobór witaminy D może być związany z wyższym ryzykiem wystąpienia nowotworów2 źródła
- Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko pojawienia się raka jelita grubego1 źródło
- Nowotwór jelita grubego może tworzyć oporność na witaminę D1 źródło
- Witamina C może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów1 źródło
- Podwyższony poziom witaminy B12 może być objawem nowotworu1 źródło
- Magnez może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego1 źródło
- Spożycie wapnia może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego1 źródło
- Niski poziom jodu w organizmie może zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Niedobór jodu może zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Antyoksydanty ułatwiają organizmowi detoksykację kancerogenów1 źródło
- Orzechy brazylijskie mogą obniżać ryzyko wystąpienia nowotworów1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu trzustki1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu trzonu macicy1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu wątroby1 źródło
- Kawa może zmniejszać ryzyko rozwoju raka wątroby1 źródło
- Kofeina zawarta w kawie może pomóc zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Picie zielonej herbaty może przeciwdziałać nowotworom3 źródła
- Picie zielonej herbaty może zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów1 źródło
- Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego1 źródło
- Koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka1 źródło
- N-acetylocysteina zmniejszy ryzyko zachorowań na raka1 źródło
- Glicyna może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworu trzustki1 źródło
- Spożywanie likopenu może zmniejszać ryzyko raka przełyku1 źródło
- Likopen może zmniejszać ryzyko nowotworów1 źródło
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworów tkanek miękkich1 źródło
- Astaksantyna może hamować rozwój nowotworu piersi1 źródło
- Probiotyki mogą pomagać w chorobach nowotworowych1 źródło
- Goździki mogą niszczyć komórki nowotworowe1 źródło
- Goździki mogą hamować rozwój raka piersi1 źródło
- Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby1 źródło
- Sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów1 źródło
- Połączenie koenzymu Q10, selenu, witaminy C, beta-karotenu i kwasu foliowego może zwiększać przeżywalność w stadium końcowym nowotworów1 źródło
- Kordyceps może podnosić odporność zachorowania na nowotwory1 źródło
- Kwasy omega-3 mają korzystne działanie prewencyjne w przypadku nowotworów1 źródło
- Włączenie do diety kwasów omega może działać przeciwnowotworowo1 źródło
- Sulforafan może zapobiegać zmianom nowotworowym na śluzówkach w układzie pokarmowym2 źródła
- CBD może zwalczać komórki nowotworowe1 źródło
- Jagody goji mogą zahamować postęp nowotworu1 źródło
- Kolostrum może zwalczać komórki nowotworowe1 źródło
- Spirulina niebieska może wspomagać wytwarzanie przeciwciał atakujących komórki nowotworowe1 źródło
- Melatonina może przeciwdziałać nowotworom1 źródło
- Inozytol może pomóc w walce z nowotworami1 źródło
- Czosnek może wspomóc leczenie chorób nowotworowych1 źródło
- Kurkuma może zapobiegać powstawaniu nowotworów2 źródła
- Tran może obniżać zachorowalność na nowotwory1 źródło
- Dieta imitująca post połączona z chemioterapią może hamować rozwój nowotworów1 źródło
- Melatonina może wspomagać leczenie nowotworów4 źródła
- Witamina D może zmniejszać śmiertelność u osób z rozpoznanym nowotworem1 źródło
- Witamina D może obniżać śmiertelności w przypadku chorób nowotworowych1 źródło
- Otyłość może zwiększać podatność na choroby nowotworowe1 źródło
- Otyłość może być przyczyną chorób nowotworowych1 źródło
- Otyłość może prowadzić do powstawania nowotworów1 źródło
- Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka wątroby1 źródło
- Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka trzustki1 źródło
- Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka jelita grubego1 źródło
- Insulinooporność może sprzyjać rozwojowi nowotworów1 źródło
- Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych1 źródło
- Eliminacja z diety produktów sprzyjających przybieraniu na wadze może zmniejszać otyłość brzuszną1 źródło
- Utrata masy ciała może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych1 źródło
- Spożywanie czerwonej koniczyny może nie być zalecane podczas terapii nowotworowej3 źródła
- Oleje roślinne mogą powodować nowotwory1 źródło
- Dwutlenek tytanu może powodować powstawanie nowotworów1 źródło
- Pestycydy mogą zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Stawianie baniek może być niewskazane przy nowotworach1 źródło
- Przeciwskazaniem do stosowania diety keto może być ciąża1 źródło
- Słaby układ odpornościowy może utrudniać walkę z nowotworem1 źródło
- Stres może zwiększać podatność na nowotwory1 źródło
- Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu jelita grubego1 źródło
- Stany zapalne mogą zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło
- Przewlekłe zapalenie może być przyczyną nowotworu1 źródło
- Niedobór białka może zwiększać ryzyko nowotworów1 źródło