Przetwarzanie owoców

Przetwarzanie owoców obejmuje między innymi ich suszenie, mrożenie, fermentowanie, wyciskanie oraz przygotowywanie przetworów. Sposób obróbki może wpływać na trwałość, smak, bezpieczeństwo i zachowanie wybranych składników owoców.

Przetwory owocowe

Przetwory owocowe obejmują między innymi dżemy, soki, nalewki oraz mrożone owoce.

  • Z owoców czarnego bzu można przygotowywać dżemy.
  • Owoce czarnego bzu nadają się również do wyrobu soków.
  • Z owocu głogu można zrobić nalewkę.
  • Zamrożenie owoców może zwiększać biodostępność zawartych w nich antocyjanów.

Suszenie, fermentacja i napary

Owoce można przygotowywać do spożycia przez suszenie, fermentację oraz sporządzanie naparów i nalewek.

  • Owoce jarzębiny po zbiorze należy ususzyć.
  • Suszone owoce głogu można zaparzać w herbacie, a połączenie kwiatów głogu z owocami może polepszać smak naparów.
  • Z owoców ostropestu można wykonać napar lub nalewkę.
  • Owoce czarnego bzu można wykorzystać do przygotowania wina.

Przechowywanie i trwałość

Sposób przechowywania owoców wpływa na to, jak długo zachowują świeżość i przydatność do spożycia.

  • Owoce jarzębiny po zbiorze należy zamrozić.
  • W ozonowanych pomieszczeniach owoce mogą dłużej zachowywać świeżość.
  • Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia.

Bezpieczeństwo spożycia

Bezpieczne spożywanie owoców wymaga uwzględnienia ich gatunku, dojrzałości oraz przygotowania przed jedzeniem.

  • Owoców czarnego bzu nie można spożywać na surowo.
  • Owoce jarzębiny po zbiorze należy przegotować.
  • Świeże, niedojrzałe owoce jagód goji mogą doprowadzić do zatrucia.
  • Owoce kasztanowca pospolitego mogą być toksyczne.
  • Spożywanie nieumytych owoców może być przyczyną pasożytów.
  • Włoski owoców dzikiej róży mogą podrażniać przełyk i przewód pokarmowy.
  • Nasionka owoców dzikiej róży mogą podrażniać przełyk i przewód pokarmowy.
  • Jedzenie suszonych owoców może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Picie soków owocowych na pusty żołądek może wywołać jego podrażnienie.
  • Spożywanie przez kobietę karmiącą wzdymających owoców może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlaka.

Wartość odżywcza owoców

Wartość odżywcza owoców zależy od gatunku, odmiany oraz stopnia dojrzałości.

  • Owoce, podobnie jak warzywa, mogą zawierać przeciwutleniacze.
  • Owoce cytrusowe mogą dostarczać witaminy C, a owoce dzikiej róży również mogą ją zawierać.
  • Zielone owoce aceroli mogą mieć dwukrotnie wyższy poziom witaminy C niż owoce dojrzałe, a spożycie zaledwie trzech owoców aceroli może pokrywać dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na tę witaminę.
  • Owoce jagodowe mogą zawierać mniej cukru niż inne owoce. Może w nich także występować salicyna.
  • Soki owocowe mogą zawierać błonnik, choć jego ilość zależy od sposobu przygotowania soku.
  • Zielone banany mogą być źródłem skrobi opornej.
  • Brzoskwinie mogą zawierać beta-karoten, natomiast jabłko może zawierać witaminy.
  • Stare odmiany jabłek mogą zawierać więcej polifenoli, a w niektórych odmianach może występować kwas ursolowy.
  • Owoce kasztanowca mogą zawierać flawony, garbniki i kwas kumarowy.
  • W owocach kasztanowca mogą występować również kwas masłowy, kwas tyglinowy oraz saponiny oleananu.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakładać jedzenie owoców o niskiej zawartości cukru.

Wpływ na zdrowie

Przetwarzanie owoców może wpływać na zdrowie zarówno przez zachowanie określonych składników, jak i przez przygotowanie ich w formie napojów, octów czy wyciągów.

  • Większe spożycie owoców może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych, a warzywa i owoce mogą chronić przed wieloma nowotworami. Polifenole obecne w jabłkach mogą mieć działanie przeciwnowotworowe.
  • Skórka owocu granatu może hamować rozwój komórek nowotworowych oraz zwalczać pasożyty.
  • Spożywanie owoców może zmniejszać stan zapalny w organizmie. Podobne działanie mogą mieć orzechy włoskie i ocet jabłkowy.
  • Warzywa i owoce mogą opóźniać procesy starzenia się. Ich spożywanie może też wiązać się z niższą śmiertelnością — o 12% — oraz pomagać w zachowaniu zdrowia przy codziennym spożyciu około 500 g.
  • Spożywanie warzyw i owoców może zmniejszać ryzyko rozwoju depresji, a owoce mogą pomagać przy zaburzeniach snu. Ocet jabłkowy może wspomagać produkcję serotoniny.
  • Woda z owocami sezonowymi może wspierać nawodnienie organizmu, natomiast owoce cytrusowe spożywane podczas upałów mogą mieć działanie wychładzające.
  • Owoce pokrzywy mogą zmniejszać reakcje alergiczne. Grejpfrut może działać antygrzybiczo, a ocet jabłkowy może przeciwdziałać kandydozie.
  • Pestki winogron mogą uelastyczniać tętnice, zapobiegać zwłóknieniu wątroby i wspierać zdrowie.
  • Owoce kasztanowca mogą mieć właściwości lecznicze. Ich wyciągi mogą wspomagać leczenie żylaków kończyn oraz zaburzeń krążenia żylnego kończyn.
  • Łączenie kwiatów głogu z owocami może wspierać zdrowie serca. Owoce jagodowe, truskawki i maliny mogą pomagać w normalizacji poziomu progesteronu, a owoce jagodowe mogą także wspierać pracę nerek.
  • Owoce jarzębiny mogą oczyszczać organizm, natomiast orzechówka może pomagać oczyścić organizm z toksyn.
  • Ocet jabłkowy może neutralizować wolne rodniki. Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
  • Picie soku pomidorowego może usprawniać pracę układu pokarmowego. Owoce kasztanowca i ich wyciągi mogą więc znajdować zastosowanie także przy dolegliwościach związanych z krążeniem żylnym.

Produkty przetworzone

Produkty przetworzone różnią się składem i właściwościami zależnie od rodzaju oraz zastosowanych dodatków.

  • Zagęszczony sok owocowy może zawierać cukry proste.
  • Jogurty owocowe mogą mieć niską zawartość owoców i być dosładzane.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać cukier oraz wzmacniacze smaku.
  • Mogą także zawierać mniej witamin i mieć działanie śluzotwórcze.
  • Produkty przetworzone mogą uzależniać.

Ochrona roślin i owoców

Przetwarzanie owoców może obejmować także sposoby ograniczania grzybów i szkodników związanych z uprawą oraz przechowywanymi owocami.

  • Wyciąg z grejpfruta może zapobiegać powstawaniu grzybów na roślinach jagodowych.
  • Zwabienie muszek owocówek do butelki z dojrzałymi winogronami i kilkoma kroplami płynu do mycia naczyń może pomóc się ich pozbyć.
  • Wino może być sposobem na pozbycie się muszek owocówek.

Zastosowania kulinarne

Przetwarzanie owoców pozwala wykorzystywać je nie tylko do bezpośredniego spożycia, lecz także do przygotowywania napojów.

  • Owoce przytuli mogą służyć do przygotowania dzikiej kawy.

Pozostałe zastosowania

Owoce mogą znajdować zastosowanie nie tylko w przetwórstwie spożywczym, lecz także w innych dziedzinach.

  • Owoce kasztanowca mogą być stosowane do produkcji leków.
  • Aktinidia może mieć jadalne owoce.

Twierdzenia w tym opracowaniu