Składniki żywności wysokoprzetworzonej

Żywność wysokoprzetworzona to produkty przemysłowe zawierające składniki, dodatki i substancje powstające podczas intensywnego przetwarzania. Bywa wiązana z niższą wartością odżywczą, nadmiernym spożyciem energii oraz niekorzystnym wpływem na zdrowie metaboliczne i ogólny stan organizmu.

Składniki i dodatki

Składniki i dodatki decydują o tym, że produkty wysokoprzetworzone mogą mieć bardzo różny skład.

Produkty przetworzone mogą zawierać wzmacniacze smaku oraz cukier.
Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej, a produkty przetworzone — tłuszcze trans.
Napoje energetyczne mogą zawierać słodziki typu aspartam.
Produkty określane jako „fit” również mogą zawierać cukier.
Zdrowa żywność może być uprawiana bez konserwantów.

Wartość odżywcza

Wartość odżywcza składników żywności wysokoprzetworzonej może znacznie różnić się zależnie od produktu i jego receptury.

Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin i składników mineralnych.
Mogą także dostarczać mniej tłuszczu oraz mniej białka niż produkty o innym stopniu przetworzenia.
Większość energii dostarczanej dorosłym Amerykanom może pochodzić z żywności ultraprzetworzonej.
Dieta oparta na żywności wysokoprzetworzonej może prowadzić do niedoboru magnezu.
Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
Zabielacze do kawy w proszku charakteryzują się niską wartością żywieniową.

Masa ciała i metabolizm

Żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać wzrostowi masy ciała i otyłości.

Żywność ultraprzetworzona może być przyczyną otyłości, a dieta zawierająca przetworzoną żywność może ten problem nasilać.
Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
Dodatki obecne w żywności mogą powodować otyłość.
Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
Przetworzone węglowodany są przyczyną stłuszczenia wątroby.

Serce i układ krążenia

Żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać występowaniu chorób serca.

Jej spożywanie może zwiększać poziom trójglicerydów.
Wysoko przetworzone produkty mogą również zwiększać ryzyko zawału serca.
Unikanie ich może natomiast chronić przed zawałem serca.

Nowotwory i choroby przewlekłe

Żywność wysokoprzetworzona może wiązać się z występowaniem nowotworów, a żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu.

Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać wyższej śmiertelności.
Spożywanie wysokoprzetworzonej żywności może zwiększać ryzyko raka jelita grubego.
Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka.
Przetworzone mięso może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Stan zapalny i odporność

Żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników oraz nasilać stan zapalny w organizmie.

Jej częste spożywanie może obniżać odporność.
Z kolei mało przetworzona żywność może wspierać odporność.
Rezygnacja z produktów przetworzonych może zmniejszać stany zapalne.

Samopoczucie i skóra

Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku.

Spożywanie tłuszczów utwardzonych może powodować powstawanie zaskórników.
Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać występowaniu depresji.
Pokarmy wysokoprzetworzone mogą zwiększać poziom stresu.
Mogą także zaostrzać zaburzenia lękowe.
Produkty przetworzone mogą mieć działanie śluzotwórcze.

Wybór i ograniczanie produktów

Ograniczanie produktów wysokoprzetworzonych może być elementem diety przeciwzapalnej.

Przygotowywanie posiłków w domu może ułatwiać zmniejszenie ilości spożywanej żywności przetworzonej.
Produkty na bazie słodziku nie zawsze eliminują mechanizmy związane z uzależnieniem od żywności wysokoprzetworzonej — u osób z takim uzależnieniem mogą nadal powodować wyrzut dopaminy.
Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.
Przy wyborze produktów warto zachować ostrożność wobec systemu Nutri-Score, ponieważ może on promować produkty przetworzone.

Przetwarzanie i trwałość

Przetwarzanie żywności może wydłużać jej datę spożycia.

Ser topiony jest produktem wysokoprzetworzonym.
Płatki kukurydziane mogą należeć do produktów przetworzonych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo żywności wysokoprzetworzonej zależy między innymi od częstotliwości spożycia, rodzaju dodatków i pochodzenia produktu.

Produkty przetworzone mogą uzależniać, a ich częste spożywanie może prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów spożycia.
Żywność wysoko przetworzona może powodować migrenowe bóle głowy.
O bezpieczeństwie dodatków do żywności może decydować ich ilość. Przykładem dodatku uznawanego za nieszkodliwy może być ryboflawina, czyli E101.
Produkty z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.