Składniki produktów przetworzonych

Składniki produktów przetworzonych obejmują substancje naturalne, dodatki technologiczne oraz składniki odżywcze obecne w żywności poddanej obróbce. Ich obecność może wpływać na wartość odżywczą, trwałość, smak i oddziaływanie produktu na organizm.

Wartość odżywcza produktów

Ser topiony może mieć niską wartość żywieniową, podobnie jak produkt typu kanapka mleczna. Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych, witamin, białka i tłuszczu.

  • Produkty light mogą dostarczać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.
  • Produkty mleczne smakowe mogą mieć niższą wartość odżywczą niż ich naturalne odpowiedniki.
  • Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych, a zdrowa żywność może dostarczać ich większej ilości.
  • Łączenie produktów zawierających magnez z suszonymi morelami, burakami, ziemniakami lub pomidorami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
  • Produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy i zwiększać produkcję przeciwciał.
  • Sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili może zawierać naturalne probiotyki.
  • Główne źródła biotyny to mleko, jaja, produkty zbożowe i podroby.
  • Spożycie kapusty pekińskiej może zwiększyć ilość spożywanych składników odżywczych.
  • Podroby mogą być źródłem kolagenu i zawierać miedź.
  • Kiełki mogą zawierać witaminę E.
  • Gorzka czekolada może zawierać żelazo i inne minerały.

Cukry, tłuszcze i słodziki

Produkty przetworzone oraz zawierające cukier mogą uzależniać, a słodkie produkty mogą zwiększać poziom glukozy we krwi. Cukier, tłuszcze trans i słodziki należą do składników spotykanych w różnych kategoriach żywności przetworzonej.

  • Cukier może występować w produktach przetworzonych, produktach określanych jako „fit” oraz smakowych produktach mlecznych.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać tłuszcze trans.
  • Produkty light mogą zawierać słodziki, a produkty na ich bazie mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
  • Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.

Dodatki technologiczne i smakowe

Produkty przetworzone mogą zawierać wzmacniacze smaku, które kształtują ich profil smakowy. W wybranych produktach mogą występować także naturalne surowce roślinne oraz związki obecne w kakao.

  • Płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • Pokrzywa może być używana jako składnik sosów.

Wpływ na masę ciała

Produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała, a spożywanie żywności wysokoprzetworzonej i ultraprzetworzonej może sprzyjać otyłości. Eliminacja takich produktów może zmniejszać otyłość.

  • Produkty light mogą przyczyniać się do otyłości.
  • Produkty o niskiej wartości odżywczej mogą powodować częstsze odczuwanie głodu.
  • Produkty zawierające składniki mineralne lub witaminy mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Ograniczanie spożycia produktów z przetworzonego zboża może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej.

Stany zapalne i metabolizm

Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów we krwi, a zmniejszenie ich spożycia może ten poziom obniżać. Wysoko przetworzona żywność może nasilać stan zapalny w organizmie, natomiast rezygnacja z niej może zmniejszać stany zapalne. Ograniczenie takich produktów może być także elementem diety przeciwzapalnej.

  • Unikanie żywności wysoko przetworzonej może chronić przed zawałem serca.
  • Produkty pełnoziarniste mogą działać przeciwzapalnie i zmniejszać ryzyko zespołu metabolicznego o 20%.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku oraz wolnych rodników.
  • Produkty na bazie kakao mogą pomagać obniżać poziom trójglicerydów.

Produkty zbożowe i błonnik

Produkty pełnoziarniste oraz żywność bogata w błonnik mogą obniżać poziom cholesterolu, w tym „złego” cholesterolu we krwi. Produkty zbożowe i napoje owocowe różnią się jednak zawartością błonnika oraz innych składników.

  • Płatki owsiane mogą zawierać błonnik w postaci beta-glukanów, natomiast pieczywo chrupkie pełnoziarniste może być źródłem błonnika.
  • Produkty pełnoziarniste z ekologicznych upraw mogą dostarczać selenu oraz witamin z grupy B, a także wiązać się z obniżeniem stresu.
  • Soki z owoców mogą zawierać błonnik.
  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza, a produkty z białej mąki mogą działać śluzotwórczo.
  • Błonnik może utrudniać wchłanianie składników odżywczych.
  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.

Nabiał fermentowany i białko

Fermentowane produkty mleczne mogą zawierać białko, a także być źródłem witaminy B12 i wapnia. Obecne w nich bakterie probiotyczne mogą wspomagać trawienie.

  • Sery, w tym miękki ser dojrzewający i twardy ser długodojrzewający, mogą zawierać białko oraz być produktami niskowęglowodanowymi.
  • Fermentowane produkty mleczne mogą poprawiać sen.

Przetwarzanie, trwałość i przygotowanie

Przetwarzanie żywności może zmieniać jej trwałość oraz czas przydatności do spożycia. Ozonowanie produktów może przedłużać ich trwałość i opóźniać gotowość do spożycia. Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej.

  • Płatki kukurydziane mogą być produktem przetworzonym, a ser topiony — produktem wysokoprzetworzonym.
  • Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia.
  • Procesy technologiczne mogą powodować utratę witamin w płatkach błyskawicznych.
  • Podagrycznik może być dodawany do zup.

Etykietowanie i wybór żywności

System Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych. Może także promować produkty przetworzone, a produkty smoothie mogą być w nim klasyfikowane niżej. Nie zawsze pomaga w odpowiednim łączeniu poszczególnych produktów spożywczych.

Przetwory mięsne mogą zawierać soję genetycznie modyfikowaną.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo produktów przetworzonych zależy od ich składu, opakowania i sposobu przygotowania. Ilość dodatków do żywności może decydować o ich bezpieczeństwie, a składniki uznawane za zdrowe mogą u niektórych osób powodować skutki uboczne. Nietolerancja lub alergia na produkty może wywoływać reakcje alergiczne oraz zmniejszać produkcję przeciwciał.

  • Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka.
  • Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą być toksyczne i powodować miażdżycę.
  • Szkodliwe substancje zawarte w butelkach PET mogą przenikać do napoju, a woda z plastikowych butelek może zawierać rozpuszczalniki.
  • Gotowanie produktów w woreczkach może stwarzać ryzyko wprowadzania nanoplastiku do organizmu.
  • Substancje zagęszczające i stabilizatory w majonezie mogą prowadzić do problemów trawiennych.

Pozostałe zastosowania

Produkty przetworzone mogą zwiększać ryzyko nowotworu.

  • Produkty przetworzone mogą mieć działanie śluzotwórcze.
  • Produkty smażone oraz fast foody mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Produkty smażone mogą sprzyjać utracie kolagenu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu