Składniki żywności przetworzonej

Składniki żywności przetworzonej obejmują między innymi cukry, tłuszcze, substancje dodatkowe oraz składniki powstające podczas obróbki technologicznej. Składniki te mogą wiązać się ze zmianami wartości odżywczej produktów, ich trwałością oraz wpływem na zdrowie i sposób odżywiania.

Wartość odżywcza produktów

Produkty przetworzone mogą mieć niższą wartość odżywczą, a także zawierać mniej składników mineralnych, witamin, białka i tłuszczu. W przypadku dorosłych Amerykanów większość energii może pochodzić z żywności ultraprzetworzonej.

  • Pieczywo chrupkie pełnoziarniste może zawierać błonnik, a soki z owoców także mogą być jego źródłem.
  • Fermentowane produkty mleczne mogą dostarczać białka oraz witaminy B12.
  • Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych, natomiast płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
  • Czekolada gorzka bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady oraz dostarczać żelaza i innych minerałów.
  • Podroby mogą zawierać witaminę B12, a pokarmy mogą dostarczać karotenoidów.
  • Źródłem magnezu mogą być pestki dyni, migdały, szpinak, owoce i gorzka czekolada.
  • Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.

Cukry, tłuszcze i dodatki

Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów. Produkty przetworzone mogą zawierać cukier, tłuszcze trans oraz wzmacniacze smaku, a produkty typu light — słodziki.

  • Jogurty owocowe i mleczne napoje owocowe mogą być źródłem ukrytego cukru.
  • Produkty określane jako „fit” mogą zawierać cukier, natomiast zagęszczony sok owocowy — cukry proste.
  • Płynna czekolada może zawierać metyloksantyny, a gorzka czekolada — aminy biogenne.
  • Ser miękki dojrzewający może być produktem niskowęglowodanowym.
  • Pokrzywa może być używana jako składnik sosów i zup.
  • Młode listki krwawnika mogą być dodawane do zup.

Przetwarzanie i trwałość

Przetwarzanie może wydłużać termin przydatności produktów do spożycia, a procesy technologiczne mogą powodować utratę witamin w płatkach błyskawicznych. Liście chrzanu zabezpieczają żywność przed szybkim zepsuciem.

  • Płatki kukurydziane mogą być produktem przetworzonym.
  • Ser topiony jest produktem wysokoprzetworzonym.
  • Mało przetworzona żywność może wspierać odporność.
  • Nutri-Score może promować produkty przetworzone.

Masa ciała i metabolizm

Ograniczenie spożycia produktów przetworzonych może obniżać poziom trójglicerydów we krwi, a same produkty przetworzone mogą zwiększać ich poziom. Wybór żywności wysoko- i ultraprzetworzonej, a także dodatki obecne w żywności, mogą sprzyjać zwiększeniu masy ciała i otyłości.

  • Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą powodować insulinooporność.
  • Wafle ryżowe mogą mieć wysoki indeks glikemiczny i powodować wzrost poziomu glukozy we krwi.
  • Syrop glukozowo-fruktozowy może zaburzać uczucie sytości.
  • Produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.

Choroby i stany zapalne

Żywność wysokoprzetworzona może wiązać się z występowaniem chorób serca oraz zwiększać ryzyko zawału serca, a unikanie żywności wysoko przetworzonej może chronić przed zawałem serca. Jej spożywanie może sprzyjać rozwojowi nowotworów, a przetworzone mięso może zwiększać ryzyko chorób nowotworowych. Produkty wysokoprzetworzone mogą także nasilać stan zapalny w organizmie.

  • Ograniczenie produktów wysokoprzetworzonych może być elementem diety przeciwzapalnej, a rezygnacja z nich może zmniejszać stany zapalne.
  • Produkty przetworzone mogą prowadzić do chorób żołądka i powodować migrenowe bóle głowy.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników, obniżać odporność oraz sprzyjać występowaniu cukrzycy typu II.
  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może wiązać się z wyższą śmiertelnością.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomagać w leczeniu kandydozy.
  • Produkty z białej mąki mogą działać śluzotwórczo.

Zdrowie psychiczne i skóra

Żywność wysoko przetworzona może uzależniać, a produkty na bazie słodziku mogą nadal wywoływać wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od takich produktów. Jej wybór może sprzyjać występowaniu depresji, zwiększać poziom stresu oraz zaostrzać zaburzenia lękowe.

  • Wysoko przetworzona żywność, produkty smażone, fast foody oraz pokarmy bogate w szkodliwe tłuszcze utwardzone mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Odżywianie niskowęglowodanowe może pomóc wyeliminować uzależnienie od żywności przetworzonej.
  • Produkty smażone mogą sprzyjać utracie kolagenu.
  • Odstawienie przetworzonej żywności może pomóc w walce z cellulitem.

Żywność naturalna i alternatywy

Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej. Zdrowa żywność może być uprawiana bez konserwantów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo żywności przetworzonej nie zależy wyłącznie od tego, czy pojedynczy składnik jest uznawany za zdrowy — u niektórych osób takie składniki mogą powodować skutki uboczne. Częste spożywanie tych produktów może prowadzić do szybkiego przekroczenia bezpiecznych limitów spożycia, a o bezpieczeństwie dodatków może decydować ich ilość.

  • Ryboflawina (E101) może być nieszkodliwym dodatkiem do żywności.
  • Tłuszcz może prowadzić do zawracania pokarmu.
  • Produkty z masowej produkcji mogą zawierać antybiotyki.

Pozostałe zastosowania

Produkty przetworzone mogą mieć działanie śluzotwórcze.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu