Stan oksydacyjny

Stan oksydacyjny to liczba całkowita przypisana atomowi w cząsteczce, która wskazuje na stopień utlenienia tego atomu. Określa ona formalny ładunek, jaki atom miałby, gdyby wszystkie wiązania chemiczne były całkowicie jonowe. Stan oksydacyjny jest używany do opisu procesów redoks oraz do klasyfikacji związków chemicznych. Wartości stanu oksydacyjnego mogą być dodatnie, ujemne lub zerowe, w zależności od rodzaju atomu i jego otoczenia chemicznego.

Stan oksydacyjny opisuje równowagę między procesami utleniania zachodzącymi w organizmie a jego zdolnością do neutralizowania wolnych rodników. Bywa wiązany ze stresem oksydacyjnym, stanami zapalnymi, starzeniem oraz funkcjonowaniem różnych narządów.

Stres oksydacyjny i jego przyczyny

Stres oksydacyjny pojawia się, gdy równowaga między wolnymi rodnikami a ich eliminacją zostaje zaburzona.

  • Zanieczyszczenia środowiska mogą nasilać stres oksydacyjny.
  • Niezdrowa żywność również może sprzyjać jego nasileniu.
  • Kwas masłowy może chronić przed stresem oksydacyjnym.
  • Koenzym Q10 może zwalczać stres oksydacyjny i zmniejszać jego nasilenie.
  • Witamina C może chronić przed stresem oksydacyjnym.
  • Czystek może neutralizować wolne rodniki.
  • Tauryna może zapobiegać powstawaniu stresu oksydacyjnego.
  • Skrót TOTOX może oznaczać Total Oxidation Value, czyli całkowitą wartość utleniania.

Antyoksydanty i żywność

Antyoksydanty to grupa związków chemicznych, których zadaniem jest chronić organizm przed stresem oksydacyjnym.

  • Wodór może redukować stres oksydacyjny, natomiast glutation może mieć działanie oksydacyjne.
  • Do antyoksydantów endogennych i egzogennych należą między innymi koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź i mangan.
  • Koenzym Q10 jest silnym antyoksydantem.
  • Astaksantyna może być antyoksydantem i neutralizować wolne rodniki.
  • Kwas chlorogenowy może być przeciwutleniaczem, a kwercetyna może działać jako antyoksydant.
  • Witamina E może działać antyoksydacyjnie oraz ochraniać mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
  • Awokado może być źródłem przeciwutleniaczy, podobnie jak czereśnie i czarna porzeczka.
  • Owoc głogu może zawierać przeciwutleniacze, a żurawina może mieć działanie antyoksydacyjne.
  • Karob może zawierać związki antyoksydacyjne.
  • Poziom przeciwutleniaczy w zielonej herbacie może wpływać na poprawę ogólnego zdrowia.
  • Pokrzywa może działać antyoksydacyjnie i mieć działanie antyoksydacyjne.
  • Szczawik zajęczy może być silnym antyoksydantem.
  • Ostropest plamisty działa antyoksydacyjnie, a podbiał może działać przeciwutleniająco.
  • Rozmaryn, oregano, goździki i tymianek mogą działać antyoksydacyjnie.
  • Cykoria podróżnik może wykazywać działanie antyoksydacyjne, a mniszek lekarski może mieć właściwości przeciwutleniające.
  • Hibiskus może działać antyoksydacyjnie, podobnie jak różeniec górski i traganek błoniasty, który może zawierać silne antyoksydanty.
  • Antyoksydanty mogą chronić przed chorobą stawów, astmą i miażdżycą.
  • Mogą także chronić przed szkodliwym działaniem palenia papierosów.

Stany zapalne i odporność

Cynk może wspierać i wzmacniać odporność.

  • Może także działać przeciwzapalnie.
  • Spożywanie odpowiedniej ilości antyoksydantów wpływa na wzmocnienie odporności.

Detoksykacja i usuwanie toksyn

Usuwanie toksyn z organizmu przypisuje się niektórym roślinom oraz antyoksydantom.

  • Czystek może pomagać usuwać z organizmu metale ciężkie i toksyny.
  • Śledzienica może wspierać procesy detoksykacji organizmu.
  • Antyoksydanty mogą ułatwiać organizmowi detoksykację kancerogenów.
  • Chrzan może oczyszczać organizm z toksyn.

Wątroba i metabolizm

Stan oksydacyjny może wpływać na prawidłowy przebieg procesów metabolicznych.

  • Stres oksydacyjny może przyczyniać się do insulinooporności.

Oczy, mózg i starzenie

Stan oksydacyjny może mieć znaczenie dla procesów starzenia oraz kondycji oczu i mózgu.

  • Czystek, dzięki dużej zawartości antyoksydantów, może opóźniać procesy starzenia, a spożywanie odpowiedniej ilości antyoksydantów może spowalniać starzenie się organizmu. Krwawnik pospolity może zawierać antyoksydanty spowalniające między innymi procesy starzenia.
  • Stres oksydacyjny może przyczyniać się do rozwoju jaskry i zaćmy. Antyoksydanty mogą natomiast chronić przed zaćmą oraz degradacją plamki żółtej.
  • Stres oksydacyjny może powodować chorobę Alzheimera, a antyoksydanty mogą spowalniać jej przebieg.

Minerały, witaminy i suplementy

Na stan oksydacyjny mogą wpływać różne składniki mineralne, witaminy i suplementy.

  • Cynk może chronić trzustkę przed stresem oksydacyjnym.
  • Inozytol może działać antyoksydacyjnie.
  • Witamina C może działać antyoksydacyjnie.
  • N-acetylocysteina połączona z niektórymi witaminami może poprawiać stan oksydacyjny u mężczyzn.
  • U palaczy N-acetylocysteina może pomóc uzupełnić poziom glutationów w płucach.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Stan oksydacyjny może zmieniać się również pod wpływem stosowanych leków.

  • Statyny mogą zmniejszać stężenie koenzymu Q10.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu