Niedobory składników mineralnych

Niedobory składników mineralnych dotyczą stanu, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości niezbędnych minerałów. Składniki mineralne to pierwiastki chemiczne, które pełnią ważne funkcje w organizmach żywych, takie jak budowa tkanek czy regulacja procesów metabolicznych. W skład tych minerałów wchodzą między innymi wapń, magnez, żelazo, cynk i potas. Niedobory mogą dotyczyć pojedynczych minerałów lub kilku z nich jednocześnie.

Niedobory składników mineralnych oznaczają zbyt małą ilość niezbędnych pierwiastków w organizmie. Mogą wiązać się z dietą, zaburzeniami wchłaniania oraz różnorodnymi objawami dotyczącymi między innymi układu nerwowego, mięśni, kości i krążenia.

Niedobór magnezu

Niedobór magnezu może wpływać na układ nerwowy, mięśnie, serce, kości oraz ogólne samopoczucie.

  • Może powodować osłabienie, przewlekłe zmęczenie oraz zwiększoną senność.
  • Bywa związany ze spadkiem koncentracji i problemami z pamięcią.
  • Może prowadzić do bezsenności i innych problemów ze snem, zaburzać poziom melatoniny oraz obniżać jakość snu.
  • Do możliwych objawów należą bóle głowy, tiki nerwowe i drganie lub drżenie powiek.
  • Niedobór magnezu może powodować mrowienie oraz drętwienie kończyn. Mrowienie kończyn może być także objawem takiego niedoboru.
  • Może prowadzić do skurczy mięśni, w tym skurczów łydek i bolesnych skurczów nóg, a także przyczyniać się do rozwoju tężyczki.
  • Niedobór magnezu może powodować szumy uszne i być jednym z czynników przyczyniających się do utraty słuchu.
  • Może powodować zaparcia oraz obrzęki kończyn.
  • Niedobór magnezu może sprzyjać powstawaniu osteoporozy, prowadzić do osłabienia kości i zwiększać ryzyko złamania kości.
  • Może osłabiać działanie witaminy D oraz upośledzać jej przemianę do formy aktywnej. Niedobór magnezu może także świadczyć o niskim poziomie witaminy D.
  • Niedobór magnezu może powodować zaburzenia endokrynologiczne i być objawem stanu przedcukrzycowego.
  • Może prowadzić do zaburzeń pracy serca, w tym migotania przedsionków, oraz powodować problemy sercowo-naczyniowe.
  • Może zwiększać ryzyko choroby wieńcowej i przyczyniać się do miażdżycy.
  • Niedobór magnezu może powodować wzrost ciśnienia krwi oraz prowadzić do zwiększonego ciśnienia tętniczego krwi.
  • Może zwiększać ryzyko wystąpienia stanów zapalnych, a także ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera.
  • Niedobór magnezu może zwiększać ryzyko nieprawidłowego rozwoju płodu.
  • Zaburzona flora jelitowa może powodować niedobór magnezu. Jego niedobór może być również objawem niskiej podaży błonnika lub skutkiem diety bogatej w żywność wysokoprzetworzoną.
  • Niedobór magnezu może świadczyć o problemie z nerkami, a także powodować chęć na kwaśne produkty.

Niedobór wapnia

Niedobór wapnia może dotyczyć kości, mięśni, układu nerwowego, paznokci i zębów.

  • Spożywanie niewystarczającej ilości produktów bogatych w wapń może prowadzić do jego niedoboru.
  • Niedobór wapnia może osłabiać kości, prowadzić do osteoporozy oraz zwiększać ryzyko złamań.
  • Suplementacja wapniem może nie mieć istotnego wpływu na gęstość mineralną kości.
  • Organizm z niedoborem wapnia może wykazywać objawy nerwowości.
  • Niedobór wapnia może powodować skurcze łydek i bóle mięśni.
  • Niedobór wapnia może prowadzić do zwiększenia łamliwości paznokci.
  • Próchnica może być objawem niedoboru wapnia.
  • Niedobór wapnia może zwiększać ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.
  • Uzupełnianie niedoborów wapnia może zapobiegać zgniliźnie wierzchołkowej pomidorów.
  • Skorupki jajek mogą uzupełniać niedobory wapnia.

Niedobór żelaza

Niedobór żelaza może prowadzić do rozwoju niedokrwistości.

  • Częstym sygnałem może być przewlekłe zmęczenie, a także zaburzenia koncentracji.
  • Niedobór żelaza może zwiększać drażliwość.
  • Może również zaburzać funkcjonowanie żołądka i powodować chęć na kwaśne produkty.
  • Bladość skóry może być jego objawem.
  • Łamliwość paznokci także może towarzyszyć niedoborowi żelaza.

Potas, jod i cynk

Niedobór potasu, jodu lub cynku może wpływać na różne układy organizmu i powodować odmienne dolegliwości.

  • Przewlekły niedobór potasu może prowadzić do problemów z układem krążenia oraz nadciśnieniem.
  • Przy niedoborze potasu mogą pojawić się obrzęki kończyn, zwiększona senność i problemy związane z trawieniem.
  • Niedobór potasu może także powodować chęć na kwaśne produkty oraz problemy z koncentracją.
  • Skrzyp polny może wypłukiwać potas.
  • Sól może tracić jod podczas długiego przechowywania.
  • Niedobór jodu może powodować problemy z koncentracją, bóle stawów i bóle mięśni.
  • Może również osłabiać kości, spowalniać metabolizm oraz utrudniać zrzucenie zbędnych kilogramów.
  • Niedobór cynku może sprzyjać powstawaniu zaskórników i stanom zapalnym.
  • Bywa też przyczyną problemów z koncentracją oraz osłabienia działania witaminy D.
  • Niedobór cynku może prowadzić do zaniku grasicy, a u płodu do jej niedorozwoju.
  • W niektórych przypadkach niedobór cynku może prowadzić do niedoczynności przysadki mózgowej.

Inne niedobory mineralne

Niedobory mineralne mogą dotyczyć także soli, fosforu, miedzi, selenu i boru, wpływając na różne funkcje organizmu.

  • Zaburzenia mineralne mogą zwiększać ryzyko refluksu.
  • Niedobór soli może powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
  • Niedobór fosforu może zwiększać ryzyko wystąpienia osteoporozy.
  • Niedobór miedzi może prowadzić do zmniejszenia poziomu hemoglobiny, a także powodować zawroty głowy.
  • Niedobór selenu może być przyczyną osłabienia paznokci.
  • Niedobór boru może prowadzić do nadmiernej kumulacji wapnia w organizmie człowieka.

Wchłanianie składników mineralnych

Wchłanianie składników mineralnych zależy zarówno od ich połączenia z innymi substancjami, jak i od pracy przewodu pokarmowego.

  • Wapń może zmniejszać wchłanianie żelaza, a czarna herbata może dodatkowo ograniczać jego wchłanianie.
  • Karotenoidy mogą zwiększać wchłanianie żelaza niehemowego, natomiast produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza.
  • Antybiotyk tetracyklinowy może zmniejszać wchłanianie manganu.
  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12.
  • Czosnek może zwiększać przyswajalność cynku.
  • Stres może niszczyć wchłanianie mikroelementów.
  • Inulina może zwiększać przyswajalność niektórych składników mineralnych i ułatwiać ich wchłanianie z jelit do krwi.
  • Błonnik może zmniejszać przyswajanie magnezu, zwłaszcza przy jego nadmiernym spożyciu.
  • Łączenie produktów z magnezem z burakami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.
  • Podobne działanie może mieć łączenie produktów z magnezem z pomidorami.
  • Łączenie produktów z magnezem z ziemniakami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.

Źródła składników mineralnych

Składniki mineralne pochodzą zarówno z produktów zwierzęcych, jak i roślinnych oraz wybranych napojów i produktów przetworzonych.

  • Czerwone mięso może dostarczać żelazo hemowe, a podroby mogą zawierać miedź. Jajka również mogą być źródłem minerałów.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych niż ich mniej przetworzone odpowiedniki.
  • Seler korzeniowy może zawierać żelazo oraz duże dawki fosforu.
  • Szczawik zajęczy może zawierać minerały, podobnie jak żyworódka, która może dostarczać także makroelementów i mikroelementów.
  • Mniszek lekarski może zawierać sole mineralne, a obecność żelaza może czynić go wartościowym dla diety.
  • Pokrzywa może zawierać sole mineralne, minerały i mikroelementy. Może też dostarczać składniki mineralne do organizmu i być ich źródłem.
  • Pokrzywa może uzupełniać niedobór minerałów w organizmie. Bywa również łączona z uzupełnianiem niedoborów żelaza, a może zawierać wapń i magnez.
  • Kolostrum może zawierać sole mineralne.
  • Nasiona chia mogą zawierać więcej żelaza niż słynący z niego szpinak, a spożywanie szpinaku może dostarczyć organizmowi wielu niezbędnych składników mineralnych.
  • Gorzka czekolada może zawierać minerały, nerkowce mogą zawierać magnez, a migdały również mogą być jego źródłem.
  • Jagody goji mogą być źródłem wielu składników mineralnych. Minerały mogą dostarczać także zioła lecznicze i babka lancetowata.
  • Ziele yerba mate jest bogate w minerały takie jak cynk, magnez, mangan, żelazo i potas. Kawa może być źródłem minerałów, a ogonki z czereśni mogą zawierać mikroelementy.

Skutki wieloskładnikowych niedoborów

Niedobór składników mineralnych może powodować stres biologiczny.

  • Niedobór witamin i minerałów może powodować depresję.
  • Niedobór mikroelementów może powodować powstawanie Candida albicans.
  • Mikroskładniki w diecie mają znaczenie dla mózgu, a ich niedobór może skutkować zwiększonym ryzykiem jego uszkodzenia.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo uzupełniania niedoborów składników mineralnych zależy między innymi od unikania nadmiernych dawek.

  • Wysoka suplementacja witaminą D może prowadzić do niedoboru magnezu.
  • Nadmiar magnezu może powodować biegunki.
  • Nadmiar fluoru może obniżać wchłanianie magnezu.

Pozostałe zastosowania

Składniki mineralne występują w produktach, które mogą wiązać się także z innymi efektami dla organizmu.

  • Produkty zawierające składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Suszone śliwki mogą zwiększać gęstość mineralną kości.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu