Skutki podwyższonego kortyzolu

Kortyzol to hormon wytwarzany przez nadnercza, który uczestniczy w reakcji organizmu na stres oraz regulacji metabolizmu. Jego podwyższony poziom bywa wiązany z zaburzeniami snu, zmianami masy ciała, ciśnienia tętniczego i funkcjonowania układu odpornościowego.

Przyczyny podwyższonego kortyzolu

Podwyższony poziom kortyzolu może mieć różne przyczyny, związane zarówno ze stanem organizmu, jak i codziennymi nawykami. Zaburzenia miesiączkowania oraz depresja mogą sprzyjać jego podwyższeniu.

  • Gruczolak przysadki może powodować wzrost poziomu kortyzolu.
  • Nadwaga i anoreksja mogą wiązać się z wysokim poziomem kortyzolu.
  • Intensywny lub wzmożony wysiłek fizyczny może zwiększać wydzielanie kortyzolu, szczególnie przy trenowaniu na czczo, nieuzupełnianiu węglowodanów po ćwiczeniach oraz wykonywaniu intensywnych ćwiczeń wieczorem.
  • Wysokie dawki kofeiny oraz kawa mogą wywoływać wydzielanie kortyzolu.
  • Post przerywany, nieregularne posiłki i jedzenie wieczorem mogą podwyższać jego poziom.
  • Wzrost kortyzolu może być skutkiem picia alkoholu, działania niebieskiego światła oraz porannego zimnego prysznica.

Sen, stres i kortyzol

Przewlekłe stany stresowe mogą wiązać się z wysokim poziomem kortyzolu, a stres może wywoływać jego wyrzut. Zaburzenia snu mogą być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu. Jednocześnie kortyzol może powodować trudności w zasypianiu, natomiast sen może obniżać i regulować jego poziom.

Metabolizm i masa ciała

Podwyższony kortyzol może wiązać się z nadmiernym apetytem, także ze zwiększoną ochotą na słodkie produkty. W obrazie zmian metabolicznych mogą pojawiać się również różnice w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej i zatrzymywaniu wody.

  • Szczupłość kończyn może towarzyszyć wysokiemu poziomowi kortyzolu.
  • Tkanka tłuszczowa może odkładać się trzewnie, a także wokół twarzy i na policzkach.
  • Nadmiar kortyzolu może powodować zatrzymywanie wody w organizmie.

Serce i ciśnienie

Podwyższony poziom kortyzolu może sprzyjać pojawieniu się nadciśnienia tętniczego. Nadmiar tego hormonu może także zwiększać ryzyko zawału serca. Kortyzol może podnosić poziom fibrynogenu.

Skóra i włosy

Wysoki poziom kortyzolu może obniżać produkcję kolagenu i przyspieszać starzenie się skóry. Nadmiar kortyzolu może sprzyjać wykwitom skórnym, pojawieniu się łysienia, zaczerwienieniu policzków i rumieniowi na twarzy, a także powodować pękające naczynka na twarzy.

Hormony i libido

Podwyższony poziom kortyzolu może obniżać libido oraz sprzyjać pojawieniu się nadmiernego owłosienia u kobiet. Może też być związany z menopauzą. Obniżony poziom testosteronu może być przyczyną wysokiego poziomu kortyzolu.

Kości i mięśnie

Wysoki poziom kortyzolu może zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy. Nadmierne stężenie tego hormonu może także sprzyjać utracie mięśni. Kortyzol może hamować przyswajanie wapnia, a glikokortykosteroidy mogą zwiększać jego wydalanie wraz z moczem.

Odporność i stany zapalne

Podwyższony poziom kortyzolu może sprzyjać stanom zapalnym w organizmie. Zbyt długie wydzielanie kortyzolu może spowalniać działanie układu odpornościowego i obniżać odporność organizmu. Może też zwiększać predyspozycje do infekcji, a wysoki poziom kortyzolu może powodować infekcje.

Obniżanie poziomu kortyzolu

Ashwagandha może obniżać poziom kortyzolu. Witamina C może zmniejszać jego stężenie we krwi oraz pomagać regulować pracę nadnerczy, gdzie kortyzol jest produkowany.

  • Medytacja może obniżać poziom kortyzolu.
  • Kwasy omega, błonnik, witamina D, magnez i witamina B6 mogą zmniejszać poziom kortyzolu.
  • Kiszonki, olej z czarnuszki oraz adaptogeny mogą obniżać kortyzol.
  • Zielona herbata może obniżać poziom kortyzolu, a herbata z rumianku może wpływać na jego obniżenie.
  • Spożywanie gorzkiej czekolady może zmniejszać poziom kortyzolu.
  • Kofeina stosowana w połączeniu z L-teaniną może obniżać poziom kortyzolu.
  • Kołdry obciążeniowe mogą redukować kortyzol.
  • Uziemianie może regulować wydzielanie kortyzolu, a chodzenie po zimnej rosie może obniżać jego poziom.
  • Słońce może pomagać zmniejszać kortyzol, natomiast poranne światło może obniżać jego poziom w ciągu dnia.
  • Blokowanie niebieskiego światła emitowanego przez komputer może zmniejszać wytwarzanie kortyzolu.
  • Eliminacja infekcji bakteryjnych może zmniejszać produkcję kortyzolu.
  • Zmniejszenie produkcji kortyzolu może obniżać poziom stresu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów może predysponować do nadmiernego rozrostu Candida albicans. Stosowanie wziewnych kortykosteroidów może natomiast powodować powstawanie Candida albicans.

Pozostałe zastosowania

Podwyższony kortyzol może zwiększać poziom kwasów żołądkowych, a wysoki jego poziom może sprzyjać zgadze i refluksowi. Wzrost poziomu kortyzolu może także wywoływać migreny.

  • Nadmierne wydalanie moczu może być objawem wysokiego poziomu kortyzolu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu