Związek otyłości z chorobą refluksową

Związek otyłości z chorobą refluksową odnosi się do relacji między nadmierną masą ciała a występowaniem refluksu żołądkowo-przełykowego. Otyłość jest jednym z czynników, które mogą wpływać na funkcjonowanie dolnego zwieracza przełyku oraz na ciśnienie w jamie brzusznej. Choroba refluksowa przełyku charakteryzuje się cofaniem się treści żołądkowej do przełyku, co prowadzi do objawów takich jak zgaga czy ból w klatce piersiowej. W literaturze medycznej analizuje się, w jaki sposób nadmiar tkanki tłuszczowej może modyfikować mechanizmy obronne przełyku i sprzyjać rozwojowi tej choroby.

Otyłość, zwłaszcza brzuszna, bywa wiązana ze zwiększonym ryzykiem choroby refluksowej przełyku. Refluks polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku i może powodować zarówno typowe dolegliwości, jak i objawy pozaprzełykowe.

Mechanizmy i czynniki ryzyka

Otyłość i refluks mogą wiązać się zarówno z zaburzeniami mechanicznymi, jak i z czynnikami metabolicznymi oraz stylem życia.

  • Otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej, a otyłość brzuszna może powodować ucieczkę soku żołądkowego do przełyku. Zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku mogą stanowić podstawę choroby refluksowej.
  • Siedzący tryb życia może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej. Refluksowi może sprzyjać także przejadanie się oraz palenie papierosów.
  • Na refluks mogą wpływać podwyższony kortyzol, błonnik, bakteria Helicobacter pylori, niski poziom kwasu solnego i zaburzenia mineralne. Zwiększanie wydzielania soku żołądkowego może nasilać objawy refluksu, a wyzwalacze nasilające refluks mogą dodatkowo zwiększać wydzielanie soku żołądkowego.
  • Otyłość brzuszna może być objawem choroby metabolicznej i oznaczać zwiększone ryzyko cukrzycy typu 2 oraz udaru mózgu. Może także prowadzić do rozwoju cukrzycy, powodować choroby metaboliczne i zwiększać poziom trójglicerydów we krwi. Osoby otyłe mogą cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju otyłości, podobnie jak przewlekły stres. Zaburzenia pracy wątroby, tarczycy i trzustki również mogą prowadzić do otyłości.
  • Otyłość może być przyczyną chorób kardiologicznych i zwiększać ryzyko chorób trzustki. Może także powodować obciążenie układu kostnego kolan i bioder, sprzyjać chorobom zwyrodnieniowym stawów oraz prowadzić do problemów z kręgosłupem. Otyłości może towarzyszyć bezdech senny i zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich.
  • Otyłość może zwiększać podatność na choroby nowotworowe i być przyczyną rozwoju raka. Może sprzyjać powstawaniu raka pęcherzyka żółciowego, raka trzustki oraz raka szyjki macicy.
  • Refluks u noworodka może pojawiać się na skutek niepodciętego wędzidełka.

Objawy i powikłania refluksu

Choroba refluksowa przełyku może być przyczyną zgagi, a jej objawy mogą obejmować także dolegliwości wykraczające poza przełyk.

  • Refluks może powodować pieczenie w przełyku, uczucie ucisku oraz ból w klatce piersiowej.
  • Dysfunkcja zwieracza może być objawem refluksu.
  • Do objawów refluksu może należeć chrypka, a także ból głowy.
  • Kaszel może nasilać objawy refluksu.
  • Zapalenie zatok może być powikłaniem choroby refluksowej.
  • Probiotyki mogą zmniejszać ryzyko poważnych komplikacji związanych z refluksem.

Dieta i produkty nasilające

Niewłaściwa dieta może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej, a niektóre produkty mogą dodatkowo nasilać jej objawy.

  • Pieprz, chrzan, musztarda, chili, curry i inne ostre przyprawy mogą zaostrzać objawy refluksu; spożywanie pikantnych potraw może także zwiększać ryzyko jego pojawienia się.
  • Napoje gazowane, w tym woda gazowana, mogą nasilać chorobę refluksową.
  • Kawa, szczególnie mocna, może zwiększać ryzyko refluksu.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko refluksu, a białe wino może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Tłuszcze mogą nasilać objawy refluksu. Pomocne może być ograniczenie tłustych serów, tłustego mleka, serów pleśniowych, mozzarelli, śmietany i chipsów.
  • Objawy mogą zmniejszać się po ograniczeniu słoniny, smalcu, boczku, placków ziemniaczanych oraz smażonych ziemniaków.
  • Warto ograniczyć zupy i sosy na bazie tłustych mięs, a także smażone mięso, konserwy mięsne, golonkę, kiełbasy i wędzone mięso.
  • Ograniczenie spożycia gęsiny i mięsa z gęsi, kaczki, drobiu ze skórą, baraniny oraz pasztetów może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Pomidory i ich przetwory także mogą wymagać ograniczenia: sok pomidorowy może nasilać objawy, natomiast ograniczenie przecieru pomidorowego, koncentratu pomidorowego i ketchupu może je zmniejszać.
  • Soki cytrusowe mogą nasilać objawy choroby refluksowej. Podobnie mogą działać pomarańcze, grejpfruty i mandarynki.
  • Porzeczki, śliwki, gruszki, suszone owoce, czereśnie i wiśnie mogą nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie pora, rzodkiewki, ogórków, czosnku i szparagów może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Napar z mięty może nasilać objawy choroby refluksowej, podobnie jak czekolada.
  • Dieta niskowęglowodanowa może pomóc wyleczyć refluks żołądka.

Produkty tolerowane przy refluksie

Przy chorobie refluksowej jadłospis może opierać się na produktach o łagodnym profilu, dobieranych do indywidualnej tolerancji.

  • Do możliwych wyborów należą chude wędliny wieprzowe i drobiowe, chude ryby oraz mięso pieczone.
  • W diecie może znaleźć się także olej lniany.
  • Spośród produktów mlecznych tolerowane bywają chude mleko, zsiadłe mleko, kefiry, jogurty naturalne, ser kozi i chude sery twarogowe.
  • Jako napój może sprawdzić się słaba herbata.
  • Wśród warzyw mogą być tolerowane marchew, dynia, ziemniaki, pomidory bez skórki, bakłażan i kabaczek.
  • Do produktów zbożowych zaliczają się kasza gryczana, pieczywo razowe, makaron razowy oraz brązowy ryż.
  • Przy refluksie mogą być tolerowane również rozmaryn, koperek, wanilia, bazylia, oregano i tymianek.

Styl życia i łagodzenie objawów

Styl życia może wpływać na nasilenie objawów choroby refluksowej, dlatego znaczenie mają zarówno codzienne nawyki, jak i sposób planowania posiłków oraz aktywności.

  • Ułożenie górnej części ciała wyżej może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Powolne spożywanie posiłków może łagodzić objawy, podobnie jak kontrolowanie ich objętości oraz spożywanie częstszych posiłków w ciągu dnia.
  • Błonnik może wspomagać leczenie, zmniejszać objawy i pomagać kontrolować chorobę refluksową przełyku.
  • Posiłki o umiarkowanej temperaturze mogą zmniejszać objawy refluksu.
  • Żucie gumy bez cukru po posiłku może łagodzić objawy refluksu.
  • Warto zachować przerwę między jedzeniem a ćwiczeniami, ponieważ może ona przyspieszać opróżnianie żołądka i zmniejszać uczucie pieczenia w przełyku.
  • Ćwiczenia o niskiej intensywności mogą zmniejszać objawy refluksu, natomiast ćwiczenia fizyczne, podnoszenie ciężarów i skłony do przodu mogą je nasilać.
  • Kładzenie się spać bezpośrednio po posiłku może nasilać refluks.
  • Popijanie w trakcie jedzenia może prowadzić do refluksu.
  • Przewlekły stres może powodować refluks żołądka.
  • Ograniczenie palenia tytoniu może zmniejszać objawy refluksu.
  • Luźna bielizna może łagodzić objawy refluksu.

Suplementy i preparaty

Suplementy i preparaty mogą uzupełniać postępowanie przy chorobie refluksowej, choć ich działanie bywa różne.

  • Nagietek lekarski może pomagać w zapobieganiu refluksowi, a agrest indyjski może wspomagać leczenie choroby refluksowej.
  • Melatonina może łagodzić objawy choroby refluksowej, w tym choroby refluksowej przełyku, oraz pomagać w leczeniu refluksu.
  • Suplementacja Lactobacillus rhamnosus może zmniejszać objawy choroby refluksowej. Probiotyki mogą natomiast wspomagać jej leczenie poprzez poprawę równowagi mikroflory jelitowej.
  • Srebro koloidalne może pomagać przy refluksie, a ocet jabłkowy może zmniejszać intensywność jego objawów.
  • Cykoria podróżnik może być pomocna przy refluksie, N-acetylocysteina może zmniejszać refluks żołądkowo-przełykowy, a lnica pospolita może być wykorzystywana przy jego leczeniu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo przy refluksie obejmuje także ostrożny wybór napojów alkoholowych.

  • Piwo może być przeciwwskazane przy chorobie refluksowej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu