Łagodzenie chorób układu pokarmowego

Łagodzenie chorób układu pokarmowego odnosi się do działań i metod stosowanych w celu zmniejszenia nasilenia objawów związanych z zaburzeniami funkcjonowania przewodu pokarmowego. Obejmuje różnorodne strategie terapeutyczne, które mają na celu poprawę komfortu pacjenta oraz wspieranie procesów leczenia. Metody te mogą być zarówno farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne, dostosowane do specyfiki danej choroby i indywidualnych potrzeb pacjenta.

Łagodzenie chorób układu pokarmowego obejmuje działania mające zmniejszać dolegliwości żołądka, jelit i innych narządów trawiennych. W tym kontekście często mówi się o diecie, ziołach, mikrobiocie jelitowej oraz zmianie stylu życia.

Refluks i zgaga

Zgaga wiąże się z cofaniem się kwaśnej zawartości żołądka do przełyku i może mieć różne przyczyny oraz objawy.

  • Choroba refluksowa przełyku, zapalenie przełyku, niedokwasota oraz nadprodukcja kwasu solnego mogą być przyczynami zgagi. Sprzyjać jej może także wysoki lub podwyższony poziom kortyzolu.
  • Ryzyko choroby refluksowej może zwiększać otyłość i palenie papierosów. Znaczenie mogą mieć również zaburzenia mineralne.
  • Pikantne potrawy mogą zwiększać ryzyko refluksu, a jego objawy mogą nasilać woda gazowana. Wyzwalacze refluksu mogą też nasilać wydzielanie soku żołądkowego, którego zwiększenie może pogarszać objawy.
  • Kawa może mieć związek z występowaniem zgagi, zwiększać ryzyko refluksu i prowadzić do refluksu żołądka, zwłaszcza gdy jest pita na pusty żołądek. Czarna herbata może prowadzić do zgagi oraz podrażniać przełyk.
  • Zgadze mogą towarzyszyć puste odbijanie, nudności i wymioty. Refluks może powodować pieczenie w przełyku, ból głowy oraz ból w klatce piersiowej. Przełyk Barreta może być przyczyną zgagi.
  • Normalizacja masy ciała może pomóc pozbyć się zgagi, a spanie na poduszkach może zmniejszać nocne uczucie pieczenia przełyku. Dieta niskowęglowodanowa może pomagać wyleczyć refluks żołądka.
  • Błonnik może zmniejszać objawy choroby refluksowej, wpływać na jej przyczynę i wspomagać jej leczenie. Może także zmniejszać minimalne ciśnienie spoczynkowe dolnego zwieracza przełyku.
  • Probiotyki mogą wspomagać leczenie choroby refluksowej przez poprawę równowagi mikroflory jelitowej oraz zmniejszać ryzyko poważnych komplikacji związanych z refluksem. Podawane razem z inhibitorami pompy protonowej mogą wspierać zdrowie jelit u dzieci z refluksem żołądkowo-jelitowym. Suplementacja Lactobacillus rhamnosus może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Melatonina może pomagać w leczeniu refluksu i łagodzić jego objawy. N-acetylocysteina może zmniejszać refluks żołądkowo-przełykowy.
  • Mleko może przynosić ulgę w zgadze. Przy zgadze mogą pomagać szczawik zajęczy, wierzbówka kiprzyca, krwawnik pospolity oraz cykoria podróżnik. Agrest indyjski może zmniejszać nasilenie zgagi i wspomagać leczenie choroby refluksowej. Srebro koloidalne może pomagać na refluks.

Żołądek i wrzody

Żołądek chroni przed częścią patogenów dzięki kwaśnemu środowisku i działaniu kwasu żołądkowego, ale jego błona śluzowa może ulegać podrażnieniom, stanom zapalnym i uszkodzeniom.

  • Woda czosnkowa może wspierać regenerację śluzówki układu pokarmowego, a robinia akacjowa może chronić żołądek.
  • Soplówka jeżowata może pomagać w zapobieganiu powstawaniu wrzodów żołądka i wspierać ich leczenie.
  • Przy wrzodach żołądka mogą być pomocne sok z selera naciowego, babka lancetowata, rumianek, kozieradka pospolita, żyworódka, głowienka pospolita oraz srebro koloidalne.
  • Nagietek lekarski może łagodzić objawy wrzodów, a pyłek pszczeli może wspomagać leczenie choroby wrzodowej.
  • Dziewanna wielokwiatowa może wykazywać działanie przy stanach zapalnych i nieżycie żołądka. Lubczyk może pomagać przy zapaleniu śluzówki żołądka, natomiast melatonina może chronić żołądek przed uszkodzeniami i wspierać gojenie wrzodów dwunastnicy.
  • Spożywanie brokułów może zmniejszać rozwój wrzodów żołądka. Olej z gorczycy może być pomocny przy niedokwasocie żołądka, a karczoch może łagodzić niestrawności.
  • Krwawnica pospolita może pomagać przy krwotokach związanych z chorobą wrzodową. Ciemny stolec może być objawem nadżerki żołądka i wymaga uwagi, szczególnie gdy towarzyszą mu ból, osłabienie lub zawroty głowy.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko wrzodów żołądka, palenie papierosów może podrażniać jego błonę śluzową, a stres może zaostrzać objawy wrzodów. Przewlekły stres może również powodować wrzody żołądka.
  • Kawa może zaostrzać wrzody żołądka, choć samo jej spożywanie nie musi być związane z występowaniem tych wrzodów. Picie kawy na pusty żołądek może prowadzić do jego podrażnienia i stanów zapalnych.
  • Czarna herbata może nasilać objawy choroby wrzodowej, a soki owocowe wypijane na pusty żołądek mogą podrażniać żołądek.
  • Ból żołądka może przypominać ból serca, dlatego silnego, nietypowego lub nagłego bólu nie należy samodzielnie przypisywać chorobie wrzodowej.
  • Bakteria narine może wspierać zwalczanie Helicobacter pylori i pomagać przy bólach żołądka.

Jelita i mikrobiota

Jelita są ważną częścią układu odpornościowego i środowiskiem, w którym mikrobiota oddziałuje na cały organizm.

  • W jelitach mogą znajdować się limfocyty B odpowiedzialne za działanie układu odpornościowego, a same jelita mogą wspierać odporność organizmu. Stan jelit również może wpływać na odporność.
  • Szczelne jelita mogą zapobiegać przedostawaniu się substancji toksycznych, natomiast nieszczelne jelito może powodować wzdęcia.
  • Zaburzona flora jelitowa może zwiększać ryzyko depresji, a niewłaściwy mikrobiom jelitowy może prowadzić do otyłości.
  • Równowagę mikroflory w przewodzie pokarmowym może wspomagać piwo bezalkoholowe. Korzystnie na mikrobiom jelitowy może działać także ocet jabłkowy, zaś kefir może przywracać równowagę flory jelitowej.
  • Spożywanie topinamburu może wspierać zdrowie jelit, a inulina może wspomagać florę jelitową.
  • Rejuvelac może leczyć jelita.
  • Cukry mogą niszczyć śluzówkę jelit.
  • Kolka jelitowa może występować w przypadku niedojrzałości układu nerwowego lub zaburzeń funkcjonowania mikroflory jelitowej.
  • Melatonina może łagodzić objawy zespołu jelita drażliwego.

Zaparcia i biegunki

Zaparcia mogą łagodzić siemię lniane, inulina i seler korzeniowy, a przy biegunkach pomocne mogą być lilak pospolity oraz szczawik zajęczy.

  • Siemię lniane jest bogate w błonnik, podobnie jak pomidory, które mogą być źródłem błonnika pokarmowego. Błonnik pokarmowy może pomagać regulować zaparcia.
  • Regularny ruch może zmniejszać prawdopodobieństwo zaparć, natomiast kwas masłowy może pobudzać perystaltykę jelit.
  • Zaparcia mogą wiązać się ze zmniejszonym poziomem potasu oraz przewlekłym stresem.
  • Zbyt duże, jednorazowe dawki kreatyny mogą powodować biegunki. Biegunki mogą też być objawem skazy białkowej u niemowląt albo wynikać z niedoboru witaminy D.

Choroby i infekcje jelit

Choroby i infekcje jelit mogą mieć różne przyczyny — od zakażeń pasożytniczych i bakteryjnych po choroby zapalne oraz zaburzenia odporności.

  • Problemy trawienne mogą być objawem przerostu candidy, a stan zapalny w jelicie może osłabiać układ odpornościowy.
  • Dur brzuszny jest zakaźną chorobą przewodu pokarmowego, którą mogą wywołać bakterie obecne w zanieczyszczonej wodzie i żywności. Profilaktycznie można szczepić się przeciw durowi brzusznemu.
  • Ekstrakt z kadzidłowca indyjskiego może działać ochronnie na jelita, a żyworódka może pomagać przy owrzodzeniach jelit.
  • Skórka granatu może hamować rozwój pasożytów jelitowych, natomiast berberyna może je zwalczać.
  • Węgorek jelitowy może wywoływać stany zapalne w organizmie. Zakażenie włosówką może powodować biegunki z domieszką śluzu, a występowanie wrzodów żołądka może sugerować jej obecność.
  • Celiakia może powodować zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego, a jej objawami mogą być wzdęcia i wymioty.
  • Przy chorobie Leśniowskiego-Crohna kawa może nasilać objawy, podczas gdy CBD może pomagać przy tej chorobie. Błonnik pokarmowy może sprzyjać zmniejszeniu jej objawów.
  • Choroba Leśniowskiego-Crohna może wiązać się z powstawaniem skrzepów krwi w naczyniach.
  • Uchyłki jelit mogą zwiększać ryzyko zawału serca. Ich występowaniu może sprzyjać niedoczynność tarczycy oraz nadwaga, a zapalenie uchyłków może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwór jelita grubego.
  • Skaza białkowa u niemowląt może objawiać się obecnością krwi i śluzu w stolcu.
  • Spożywanie jabłek może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego, a picie kawy może zmniejszać ryzyko nowotworu okrężnicy.
  • Lektyny mogą powodować przerost jelita cienkiego.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy z jelitami.

Wątroba, drogi żółciowe i trzustka

Wątroba, drogi żółciowe i trzustka uczestniczą między innymi w trawieniu tłuszczów oraz gospodarce żółciowej.

  • Mniszek lekarski może wspomagać produkcję żółci.
  • Spożywanie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych, a witamina C może chronić przed ich pojawieniem się.
  • Wysokokaloryczna dieta może prowadzić do rozwoju kamicy żółciowej, natomiast palenie papierosów może zwiększać jej ryzyko.
  • Swędzenie stóp może być objawem problemów z woreczkiem żółciowym.
  • Problemy z trawieniem tłuszczów mogą być objawem przeciążonej wątroby.
  • Olej z czarnuszki może usprawniać pracę trzustki, podczas gdy palenie tytoniu może zwiększać ryzyko chorób trzustki.

Hemoroidy

Hemoroidy mogą powstawać i nasilać się pod wpływem kilku czynników związanych z dietą oraz kondycją naczyń krwionośnych.

  • Podagrycznik może pomagać w leczeniu hemoroidów, a nagietek lekarski może przynosić ulgę przy związanych z nimi dolegliwościach.
  • Suplementacja witaminą C może zmniejszać stan zapalny naczyń krwionośnych w przypadku hemoroidów. Z kolei jej przewlekły niedobór może przyczyniać się do powstawania hemoroidów.
  • Większe spożycie błonnika może zmniejszać objawy hemoroidów. Długo utrzymujące się zaparcia mogą natomiast prowadzić do ich powstania.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo stosowania roślin i ich przetworów zależy zarówno od wybranej części, jak i od stanu przewodu pokarmowego.

  • Owoce dzikiej róży: ich włoski mogą podrażniać przewód pokarmowy.
  • Nasionka owoców dzikiej róży również mogą podrażniać przewód pokarmowy.
  • Fermentowany czarny czosnek może mniej obciążać przewód pokarmowy niż surowy czosnek.
  • Rzeżucha może być przeciwwskazana przy stanach zapalnych lub chorobach wrzodowych żołądka i jelit.
  • Kocanki piaskowej nie powinny używać osoby z kamicą żółciową.
  • Przy chorobie wrzodowej przeciwwskazaniem do stosowania może być glistnik.

Zioła na trawienie

Zioła stosowane na trawienie mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego i łagodzić związane z nim dolegliwości.

  • Dzika róża może być stosowana pomocniczo w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego.
  • Mięta może wspierać układ trawienny.
  • Podagrycznik może łagodzić choroby układu pokarmowego.
  • Wyciąg z nawłoci może poprawiać trawienie.
  • Nagietek lekarski może poprawiać funkcjonowanie układu pokarmowego.
  • Krwawnik pospolity może być stosowany przy zaburzeniach trawiennych.
  • Pączki buku mogą pomagać przy schorzeniach układu pokarmowego.
  • Szczawik zajęczy może poprawiać pracę układu pokarmowego.
  • Bylica piołun może pomagać w schorzeniach układu pokarmowego.

Pozostałe zastosowania

Problemy układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych.

  • Krwawienie z przewodu pokarmowego może być objawem endometriozy.
  • Spożywanie cukru może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu