Funkcjonowanie jelit

Funkcjonowanie jelit odnosi się do procesów zachodzących w układzie pokarmowym, które umożliwiają trawienie i wchłanianie składników odżywczych. Jelita są podzielone na jelito cienkie i jelito grube, z których każde pełni specyficzne role w przetwarzaniu pokarmu. W jelitach odbywa się również transport niestrawionych resztek pokarmowych w kierunku wydalenia z organizmu. Ich praca jest kontrolowana przez układ nerwowy i hormonalny.

Funkcjonowanie jelit obejmuje trawienie, wchłanianie składników odżywczych, perystaltykę oraz utrzymanie bariery jelitowej. Bywa wiązane z równowagą mikrobioty, odpornością i ogólnym stanem organizmu.

Mikrobiota jelitowa

Mikrobiota jelitowa pomaga utrzymać stabilność środowiska jelitowego.

  • Zaburzenia jej funkcjonowania mogą wiązać się z występowaniem kolki jelitowej, fermentacją, niedoborami oraz nawracającymi infekcjami.
  • Prawidłowa działalność mikrobioty może mieć związek z procesem spalania tłuszczu, natomiast niewłaściwy mikrobiom może prowadzić do otyłości i wahań masy ciała.
  • Stres może niszczyć korzystne bakterie w jelitach, zwiększać dysbiozę i zaburzać równowagę flory jelitowej. Sztuczne słodziki również mogą ją zaburzać.
  • Prebiotyki mogą poprawiać zdrowie jelit, a błonnik pokarmowy wspierać mikroflorę jelitową.
  • Skrobia oporna może odżywiać bakterie jelitowe, w tym bakterie dobroczynne.
  • Miód może wspierać rozwój korzystnych bakterii w jelitach, podobnie jak czarny bez może sprzyjać ich namnażaniu.
  • Sok z czarnego bzu może ograniczać rozrost szkodliwych bakterii w jelitach.
  • Czosnek może usprawniać pracę jelit dzięki działaniu probiotycznemu.
  • Kefir może przywracać równowagę flory jelitowej, a kolostrum kozie może wspomagać jej utrzymanie.
  • Lactobacillus acidophilus może wspomagać odbudowę flory bakteryjnej jelit. Podobne działanie przypisuje się Lactobacillus rhamnosus GG.
  • Bakterie Lactobacillus mogą zmniejszać ilość toksyn pochodzących z jelit.
  • Probiotyki mogą wspomagać stabilność środowiska jelitowego oraz leczenie choroby refluksowej poprzez poprawę równowagi mikroflory jelitowej.
  • Kwas masłowy może obniżać pH w jelitach, a ziemia okrzemkowa może wspomagać utrzymanie prawidłowego pH jelit.
  • Węgiel aktywny może pomagać przy nadmiernej fermentacji jelitowej.
  • Spożywanie piwa może wpływać korzystnie na mikroflorę jelitową.

Perystaltyka i wypróżnianie

Ruchy perystaltyczne przesuwają treść jelitową, a ich prawidłowy przebieg sprzyja regularnemu wypróżnianiu.

  • Probiotyki mogą regulować pracę jelit, a błonnik wspierać ich funkcjonowanie i pomagać regulować zaparcia.
  • Inulina może usprawniać pracę jelit. Podobne działanie przypisuje się bakterii Narine oraz cykorii podróżnik, która może także pomagać w oczyszczaniu jelit.
  • Kawa może pobudzać ruch jelit, mięta usprawniać ruchy perystaltyczne, a suszone śliwki wspomagać perystaltykę.
  • Pokrzywa może poprawiać perystaltykę jelit, natomiast kwas masłowy może ją pobudzać.
  • Kwiaty klonu mogą pomagać regulować perystaltykę jelit, a składniki obecne w kwiatach lawendy mogą pobudzać ich pracę.
  • Arcydzięgiel litwor może działać rozkurczowo na układ pokarmowy.
  • Kefir może usprawniać wypróżnianie się.
  • Podczas napadu kolki jelitowej może dochodzić do wydalenia gazów.
  • Hibiskus może poprawiać metabolizm oraz perystaltykę jelit.

Bariera jelitowa

Bariera jelitowa może ograniczać przedostawanie się niestrawionych resztek pokarmowych z jelit do krwioobiegu.

  • Jej szczelność może mieć znaczenie dla samopoczucia, ponieważ zwiększona przepuszczalność jelit może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz prowadzić do ogólnoustrojowych stanów zapalnych organizmu.
  • Rozszczelnienie jelit może wiązać się z chorobami autoimmunologicznymi i niedożywieniem komórek.
  • Dieta prozapalna może prowadzić do rozszczelnienia jelit. Podobne działanie mogą mieć cukry, lektyny, glifosat oraz nanoplastik.
  • Krzem może zapobiegać powstawaniu nieszczelności jelit, a zeolit klinoptylolit może je uszczelniać.
  • Probiotyki mogą chronić śluzówki jelit i pomagać utrzymywać barierę jelitową. Po operacji raka jelita grubego ich stosowanie może poprawiać ochronę wyściółki jelit.
  • Kefir może uszczelniać jelita, podobnie jak colostrum, które może zmniejszać ich przepuszczalność i zwiększać barierę jelitową.
  • L-glutamina może regenerować uszkodzoną strukturę śluzówki jelit. Kolagen może zapewniać integralność nabłonka jelitowego i wzmacniać barierę jelitową, natomiast jego niedobór może prowadzić do nieszczelności jelit.
  • Nagietek lekarski może działać ochronnie na błony śluzowe jelit, a goździki mogą działać ochronnie na przewód pokarmowy.
  • Gorzka czekolada może poprawiać szczelność jelit, natomiast spożywanie kawy może wpływać na proces regeneracji jelit.

Zapalenia i infekcje jelit

Zapalenia i infekcje jelit mogą mieć związek zarówno z zaburzeniami flory jelitowej, jak i z działaniem drobnoustrojów lub pasożytów.

  • Stan zapalny w jelitach może wiązać się z zaburzeniami flory jelitowej, a probiotyki mogą łagodzić stany zapalne jelit.
  • Błonnik pokarmowy może pomagać zapobiegać rozwojowi chorób zapalnych jelit.
  • Węgiel aktywny może pomagać przy bakteryjnym zapaleniu jelit i zakaźnym zapaleniu jelit, a także być pomocny w leczeniu infekcji bakteryjnej wywołanej przez Campylobacter jejuni.
  • Nagietek lekarski może przynieść ulgę w nieżycie jelit, podobnie jak przytulia czepna, którą można stosować w nieżytach jelit.
  • Pokrzywa może pomagać zmniejszać stany zapalne jelit, a wierzbówka kiprzyca może być pomocna przy takich stanach.
  • Glikomakropeptyd może zmniejszać stany zapalne jelit.
  • Węgorek jelitowy może wywoływać stany zapalne w organizmie.
  • Zwiększenie stężenia kwasu masłowego w organizmie może wprowadzać wrzodziejące zapalenie jelita grubego w stan remisji.

Trawienie i wchłanianie

Trawienie i wchłanianie obejmują rozkład pokarmu oraz pobieranie z niego składników potrzebnych organizmowi.

  • Krwawnik może pobudzać wydzielanie soku jelitowego.
  • Błonnik może wiązać toksyny w jelitach.
  • Czystek może poprawiać pracę układu pokarmowego, podobnie jak kefir i nagietek lekarski.
  • Pokrzywa może regulować procesy trawienne, a lubczyk może wspomagać trawienie.
  • Seler naciowy może pomagać regulować trawienie, natomiast imbir może je poprawiać.
  • Enzymy trawienne mogą pomóc usprawnić trawienie.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą upośledzać wchłanianie składników odżywczych.
  • Witamina D może pomagać wchłaniać magnez w jelitach, a inulina może ułatwiać przechodzenie składników mineralnych z jelit do krwi.

Odporność jelitowa

Jelita mogą wspierać odporność organizmu, a ich stan może wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego.

  • W jelitach mogą znajdować się komórki odpornościowe, przy czym mogą one zawierać większość komórek odpornościowych organizmu.
  • Do komórek obecnych w jelitach mogą należeć makrofagi.
  • Jelita mogą także produkować przeciwciała.

Choroby i objawy jelit

Choroby i objawy jelit mogą wynikać zarówno z miejscowych zmian w jelitach, jak i z zaburzeń dotyczących całego organizmu.

  • Uchyłkom jelit może sprzyjać nadwaga oraz niedoczynność tarczycy, natomiast błonnik pokarmowy może zmniejszać ryzyko ich pojawienia się.
  • Obecność uchyłków może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.
  • Długo utrzymujące się zaparcia mogą prowadzić do niedrożności jelit.
  • Polipy jelita grubego mogą skutkować wydzielaniem śluzu z kałem.
  • Zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego mogą być objawem celiakii, a atrofia kosmków jelitowych może świadczyć o jej występowaniu.
  • Lektyny mogą powodować przerost jelita cienkiego.
  • Pasożyty w jelitach mogą wskazywać na problemy w funkcjonowaniu żołądka. Przywra jelitowa (Fasciolopsis buski) może powodować zaburzenia trawienia.
  • Kolka jelitowa może występować z powodu nieprawidłowej techniki karmienia, a niedobór witaminy A może powodować problemy jelitowe.
  • Żyworódka może pomagać na owrzodzenia jelit.
  • Suplementacja probiotykami może być terapią dla pacjentów z zespołem jelita drażliwego.
  • Regularne badania krwi mogą pomagać wykryć problemy z jelitami.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Probiotyki stosowane przy inhibitorach pompy protonowej mogą wspierać zdrowie jelit u dzieci z refluksem żołądkowo-jelitowym.

  • U dzieci takie połączenie warto omawiać z lekarzem, zwłaszcza gdy probiotyk ma być stosowany dłużej lub równocześnie z innymi preparatami.

Pozostałe zastosowania

Kolostrum może poprawiać pracę jelit.

  • Toksyny BT obecne w soi mogą aktywować komórki macierzyste jelit.
  • Rejuvelac może leczyć jelita.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu