Właściwości antyoksydacyjne witamin

Witaminy antyoksydacyjne to składniki odżywcze, które mogą pomagać w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Bywają wiązane ze wsparciem odporności, skóry, oczu, układu krążenia i prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Działanie antyoksydacyjne

Antyoksydanty to grupa związków chemicznych, których zadaniem jest ochrona organizmu przed stresem oksydacyjnym. Witamina E może działać antyoksydacyjnie, a także ochraniać mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Podobne właściwości może wykazywać witamina C, która może działać antyoksydacyjnie i chronić przed stresem oksydacyjnym, oraz witamina A, mogąca pełnić funkcję przeciwutleniacza.

  • Pokrzywa może działać antyoksydacyjnie, a szczawik zajęczy może być silnym antyoksydantem.
  • Witamina E zawarta w orzechach może być silnym przeciwutleniaczem, natomiast koenzym Q10 może być silnym antyoksydantem.
  • Koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź i mangan należą zarówno do antyoksydantów endogennych, jak i egzogennych.
  • Likopen może mieć działanie antyoksydacyjne, a astaksantyna może być antyoksydantem.
  • Flawonoidy mogą działać antyoksydacyjnie, podobnie jak kwercetyna i inozytol.
  • Aronia może działać antyoksydacyjnie, a dzika róża może wykazywać takie działanie.
  • Antyoksydacyjne właściwości mogą mieć także czarna porzeczka, żurawina, jagody acai i hibiskus.
  • Goździki, tymianek, rozmaryn i oregano mogą działać antyoksydacyjnie.
  • Działanie antyoksydacyjne może wykazywać cykoria podróżnik, czystek, sok z liści łopianu, soplówka jeżowata, lnica pospolita, ostropest plamisty, dereń jadalny oraz masło klarowane.
  • N-acetylocysteina połączona z niektórymi witaminami może poprawiać stan oksydacyjny u mężczyzn.
  • Witamina C z igliwa może się utleniać.
  • Antyoksydanty mogą chronić przed szkodliwym działaniem palenia papierosów oraz ułatwiać organizmowi detoksykację kancerogenów.
  • Wraz z wiekiem i wzrostem zanieczyszczenia środowiska ilość przyjmowanych antyoksydantów powinna rosnąć.

Odporność i stany zapalne

Witamina E może zmniejszać stany zapalne, a witamina C może działać przeciwzapalnie. Witamina C może wspierać odporność i usprawniać funkcjonowanie układu odpornościowego. Odpowiednia ilość antyoksydantów oraz witamin może pomagać budować odporność.

  • Witamina C może wykazywać łagodne właściwości przeciwhistaminowe, obniżać poziom histaminy i zmniejszać objawy alergii.
  • Witamina A może wspierać układ odpornościowy, a także chronić nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami.
  • Witamina C może łagodzić objawy przeziębienia oraz spowalniać zanik grasicy.
  • Witamina D może zwiększać wytwarzanie kacetylidyny.
  • Połączenie witaminy D3 z K2 może wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego.

Układ krążenia i zakrzepy

Witamina C może wspomagać krążenie, chronić naczynia krwionośne i pomagać utrzymać ich kondycję. Może także obniżać poziom złego cholesterolu oraz stężenie trójglicerydów we krwi.

  • Witamina C może zapobiegać tworzeniu się skrzepów, zmniejszać ich rozmiar oraz rozpuszczać skrzepy krwi.
  • Witamina E może działać antyzakrzepowo, zapobiegać tworzeniu się skrzepów i zmniejszać ryzyko ich powstawania.
  • Witamina D może mieć właściwości przeciwzakrzepowe, zapobiegać zakrzepicy oraz podnoszeniu poziomu cholesterolu.
  • Witamina K2MK7 może działać przeciwzakrzepowo i przeciwmiażdżycowo.
  • Antyoksydanty mogą chronić przed miażdżycą.
  • Witaminy z grupy B mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej.

Oczy i wzrok

Antyoksydanty mogą wspierać zdrowie oczu i chronić przed degradacją plamki żółtej. Witamina C może zapobiegać zaćmie, a antyoksydanty mogą chronić przed jej wystąpieniem.

  • Cynk może wspierać działanie witaminy A w oku.

Skóra i błony śluzowe

Witamina A może zapobiegać starzeniu skóry wywołanemu promieniowaniem słonecznym, a witamina E może chronić skórę przed tym promieniowaniem. Witamina C może spowalniać proces starzenia skóry i poprawiać jej kondycję.

  • Przy poparzeniach słonecznych wskazana może być suplementacja witaminą C i witaminą E.
  • Witamina C w formie tetraizopalmitynianu askorbylu może powstrzymywać nadmierną melanogenezę.
  • Witaminy C i E mogą zmniejszać stres oksydacyjny w błonie śluzowej żołądka.
  • Witamina B3 może uczestniczyć w regeneracji błon śluzowych, a witamina A może regenerować nabłonek i śluzówki.
  • Witamina A może zmniejszać łamliwość paznokci.

Kości i stawy

Witamina C może zmniejszać ryzyko rozwoju osteoporozy oraz wspierać kondycję kości i chrząstek.

  • Witamina K2 może zapobiegać osteoporozie.
  • Witamina K2 i witamina D3 mogą chronić kości podczas przyjmowania glikokortykosteroidów.

Wchłanianie i współdziałanie

Bioflawonoidy mogą poprawiać przyswajanie witaminy C i wydłużać czas jej działania. Witaminy C i E mogą także zwiększać skuteczność antybiotyków.

  • Cynk może aktywować i usprawniać funkcjonowanie witaminy D, a jego niedobór może osłabiać jej działanie. Bor może poprawiać efektywność suplementacji witaminy D.
  • Cynk może wspierać przekształcanie witaminy A w kwas retinowy, natomiast witamina A w formie retinolu może być dobrze wchłanialna.
  • Witamina E może wspierać funkcje selenu, a koenzym Q10 może pomagać regenerować witaminę E i witaminę C.
  • Mniejsze dawki witaminy C mogą poprawiać jej przyswajanie. Żelazo może zwiększać przyswajalność witaminy C, a sama witamina C może poprawiać wchłanianie żelaza i wychwytywać żelazo niehemowe.
  • Witamina B3 może wspierać działanie witamin z grupy B, a kwas foliowy może być łączony z witaminami. Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12, natomiast witamina D może poprawiać jej wchłanianie.
  • Jony cynku i czosnek mogą wspierać działanie witaminy C w organizmie.
  • Awokado może poprawiać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a probiotyki mogą wspomagać syntezę witamin w organizmie.

Źródła witamin i antyoksydantów

Pokrzywa może zawierać witaminy, dostarczać je organizmowi i być ich źródłem, w tym witaminy A. Szczawik zajęczy może zawierać witaminę C. Także inne rośliny, owoce, warzywa i produkty spożywcze mogą dostarczać witamin oraz związków antyoksydacyjnych.

  • Zaledwie trzy owoce aceroli mogą pokrywać dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę C.
  • Witaminę C mogą zawierać pomidory, papryka, owoce cytrusowe, kiwi, ziarnopłon, nawłoć pospolita, owoce dzikiej róży oraz żyworódka.
  • Dzika róża może zawierać również witaminy z grupy B.
  • Kiełki mogą zawierać witaminy, w tym witaminę E.
  • Witaminę E mogą dostarczać migdały i oliwa z oliwek.
  • Awokado może być źródłem witaminy K1 oraz witaminy B9.
  • Jabłka, lecznicze zioła, ogonki z czereśni i kolostrum mogą zawierać witaminy.
  • Czereśnie, krwawnik pospolity, karob, kurkuma i orzechy włoskie mogą być źródłem antyoksydantów lub związków antyoksydacyjnych; antyoksydanty zawarte w krwawniku mogą także spowalniać między innymi procesy starzenia.
  • Antyoksydanty mogą występować również w diecie śródziemnomorskiej.

Układ nerwowy i samopoczucie

Witamina C może zmniejszać poziom lęku i poprawiać pracę układu nerwowego. Antyoksydanty mogą także wspierać regenerację mózgu.

  • Witaminy z grupy B mogą działać wyciszająco i pobudzająco, uodparniać na stres, poprawiać plastyczność mózgu oraz zmniejszać objawy depresji.
  • Witamina E może wspierać terapię przeciwlękową.

Nowotwory

Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe oraz zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów. Witamina D może mieć działanie przeciwnowotworowe, zapobiegać nowotworom oraz hamować powstawanie przerzutów nowotworowych.

  • Spożywanie produktów bogatych w antyoksydanty może zmniejszać ryzyko pojawienia się mięśniaków.

Hormony i metabolizm

Kortyzol, hormon produkowany przez nadnercza, może być związany z działaniem witamin C i D. Witamina C może pomagać regulować pracę nadnerczy oraz obniżać poziom kortyzolu we krwi. Witamina D może również obniżać poziom kortyzolu i zmniejszać objawy menopauzy.

  • Witamina C może zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Inhibitory pompy protonowej mogą obniżać poziom witaminy B12. Niewydolność nerek może ograniczać efektywność witaminy D, podobnie jak niewydolność wątroby.

Pozostałe zastosowania

Odpowiednia ilość antyoksydantów w diecie może wpływać na spowolnienie procesu starzenia się organizmu. Witamina D może opóźniać procesy starzenia się, a jej suplementacja może korzystnie wpływać na zdrowie.

  • Witamina E może działać przeciwobrzękowo.
  • Witamina C może zmniejszać objawy kaca, chronić przed pojawieniem się kamieni żółciowych, spowalniać zanik mięśni oraz łagodzić objawy dny moczanowej.
  • Witamina C może być przyjmowana w czystej postaci kwasu l-askorbinowego.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu