Zmniejszanie ryzyka nowotworów

Zmniejszanie ryzyka nowotworów odnosi się do działań i strategii mających na celu ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia chorób nowotworowych. Obejmuje metody zapobiegawcze, które mogą być stosowane na różnych poziomach, w tym indywidualnym oraz populacyjnym. Proces ten opiera się na identyfikacji i modyfikacji czynników ryzyka oraz promowaniu zdrowych nawyków i środowisk sprzyjających zdrowiu.

Zmniejszanie ryzyka nowotworów obejmuje działania związane z dietą, stylem życia oraz ograniczaniem niektórych szkodliwych ekspozycji. Temat bywa także wiązany z rolą warzyw, owoców, napojów, witamin i innych składników diety.

Dieta i produkty roślinne

Dieta oparta na większej ilości produktów roślinnych może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka, a „superżywność” może pomagać zapobiegać chorobom nowotworowym.

  • Likopen może zmniejszać ryzyko nowotworów, w tym raka przełyku.
  • Spożywanie marchwi może zmniejszać ryzyko nowotworu, podobnie jak brokułów i jarmużu. Jarmuż może także zmniejszać ryzyko raka trzustki.
  • Sok z granatu może zmniejszać ryzyko nowotworów, a borówki mogą ograniczać występowanie raka trzustki.
  • Pomidory mogą zmniejszać ryzyko raka prostaty. Przetwory pomidorowe mogą zmniejszać ryzyko raka żołądka, a regularne picie soku pomidorowego — ryzyko zachorowania na raka.
  • Cebula może zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów, w tym raka jelita grubego. Czosnek może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego, żołądka i wątroby.
  • Berberys może zmniejszać ryzyko wystąpienia nowotworów, a olej z czarnuszki może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory.
  • Błonnik może zmniejszać ryzyko raka trzustki, raka przełyku i raka wątroby. Błonnik pokarmowy może również zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory przewodu pokarmowego.
  • Skrobia oporna może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita, natomiast spożywanie jabłek może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego.
  • Nasiona chia mogą zmniejszać ryzyko rozwoju raka piersi, podobnie jak siemię lniane, rośliny strączkowe i przestrzeganie diety śródziemnomorskiej. Dieta śródziemnomorska może także zmniejszać ryzyko raka jelita grubego.
  • Orzechy brazylijskie mogą obniżać ryzyko wystąpienia nowotworów, a dieta przeciwzapalna może pomagać zapobiegać nowotworom.
  • Ograniczenie spożycia soli może zmniejszać ryzyko raka żołądka.
  • Żywność przetworzona może zwiększać ryzyko nowotworu, a żywność wysokoprzetworzona może sprzyjać występowaniu nowotworów. Przetworzone mięso może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, a przetworzone czerwone mięso — raka trzustki.
  • Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko powstawania nowotworów, w tym raka żołądka. Rafinowane węglowodany mogą zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów.
  • Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów, podobnie jak nadmiar olejów roślinnych. Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko pojawienia się nowotworów, w tym raka trzustki.
  • Niedobór białka może zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.
  • Nasiona chia mogą zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka prostaty.

Kawa, herbata i napoje

Kawa, kofeina zawarta w kawie oraz zielona herbata mogą wiązać się ze zmniejszeniem ryzyka pojawienia się nowotworów.

  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworów trzustki, jamy ustnej oraz skóry, w tym czerniaka.
  • W przypadku prostaty kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu, a zielona herbata — ryzyko raka prostaty.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita grubego i okrężnicy, natomiast zielona herbata może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu wątroby. Podobne działanie przypisuje się piciu kawy, także regularnemu.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu trzonu macicy.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu mózgu oraz raka piersi, a zielona herbata może zmniejszać ryzyko raka piersi.
  • Zielona herbata może zmniejszać ryzyko raka przełyku, płuc, pęcherza moczowego i żołądka.
  • Picie słodzonych napojów może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.

Witaminy, minerały i suplementy

Witaminy C i D mogą zmniejszać ryzyko rozwoju lub zachorowania na nowotwory.

  • Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko nowotworów, w tym raka jelita grubego.
  • Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych.
  • Magnez może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego, a także ryzyko pojawienia się polipów.
  • Glicyna może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworu trzustki.
  • N-acetylocysteina zmniejszy ryzyko zachorowań na raka.
  • Selen może zmniejszać ryzyko raka prostaty.
  • Niski poziom jodu w organizmie i jego niedobór mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Spożycie wapnia może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego.
  • Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Suplementacja wapnia razem z witaminą D może zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuc.
  • Tran może obniżać zachorowalność na nowotwory.
  • Koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się raka.
  • Przewlekłe niedobory witaminy B12 zwiększają ryzyko pojawienia się raka żołądka.

Styl życia i masa ciała

Na ryzyko zachorowania na nowotwory mogą wpływać zarówno codzienne nawyki, jak i masa ciała oraz zmiany zachodzące wraz z wiekiem.

  • Otyłość może zwiększać podatność na choroby nowotworowe, podobnie jak podwyższony poziom trójglicerydów.
  • Siedzący tryb życia może zwiększać ryzyko nowotworu okrężnicy.
  • Niedobór snu może zwiększać ryzyko nowotworów, a stres może zwiększać podatność na nowotwory.
  • Stany zapalne mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu jelita grubego.
  • Wraz z wiekiem może wzrastać ryzyko zachorowania na nowotwory.
  • Utrzymanie prawidłowego estradiolu może zmniejszyć zachorowalność na raka sutka, macicy oraz jajników.

Nawroty, przerzuty i przeżycie

Ryzyko nawrotu, przerzutów i zgonu z powodu nowotworu może wiązać się zarówno z dietą, jak i z wybranymi składnikami odżywczymi.

  • Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów, w tym nawrotu raka jelita grubego.
  • Błonnik może zmniejszać ryzyko nawrotu raka jelita grubego, podobnie jak regularne spożywanie roślin strączkowych oraz stosowanie diety śródziemnomorskiej.
  • Zwiększenie spożycia warzyw i owoców może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczu w diecie może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych, podobnie jak ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych pochodzenia zwierzęcego.
  • Utrata masy ciała może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów nowotworowych, a koenzym Q10 może zmniejszać ryzyko pojawienia się przerzutów rakowych.
  • Witamina D może hamować powstawanie przerzutów nowotworowych.
  • Witamina D może obniżać śmiertelność w przypadku chorób nowotworowych i zmniejszać śmiertelność u osób z rozpoznanym nowotworem. Może także zwiększać przeżywalność osób z nowotworami.
  • Niedobór witaminy D może zwiększać śmiertelność u chorych na raka prostaty.
  • Spożycie jabłek może zmniejszać ryzyko zgonu z powodu nowotworów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Ograniczanie potencjalnych zagrożeń obejmuje także ostrożność wobec pestycydów i sztucznych słodzików.

  • Pestycydy mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Sztuczne słodziki mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.

Pozostałe zastosowania

Na ryzyko rozwoju nowotworów mogą wpływać także zmiany w obrębie jelit.

  • Uchyłki w jelitach mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu