Bakterie

Bakterie to jednokomórkowe mikroorganizmy prokariotyczne, które charakteryzują się brakiem jądra komórkowego oraz obecnością ściany komórkowej. Są to organizmy o bardzo zróżnicowanej morfologii i metabolizmie, występujące w różnych środowiskach na całym świecie. Bakterie rozmnażają się głównie przez podział komórki i mogą mieć różne formy, takie jak kuliste, pałeczkowate czy spiralne. Wiele gatunków bakterii odgrywa istotną rolę w procesach biologicznych oraz ekologicznych.

Bakterie to jednokomórkowe mikroorganizmy obecne w środowisku, organizmach żywych i żywności. Mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu, ale niektóre bywają wiązane z infekcjami, zaburzeniami mikrobioty i opornością na antybiotyki.

Mikrobiota jelitowa i probiotyki

Mikrobiota jelitowa obejmuje bakterie, które mogą wpływać na trawienie, stan śluzówek i ogólną równowagę jelit.

  • Probiotyki mogą zawierać żywe kultury bakterii, odbudowywać florę bakteryjną i wspomagać leczenie określonych chorób.
  • Mogą także chronić śluzówki jelit, zmniejszać stłuszczenie wątroby oraz wspierać leczenie choroby refluksowej przez poprawę równowagi mikroflory jelitowej. Probiotyki mogą również zmniejszać ryzyko poważnych komplikacji związanych z refluksem, a podawane przy inhibitorach pompy protonowej mogą wspierać zdrowie jelit u dzieci z refluksem żołądkowo-jelitowym.
  • Kefir zawierający bakterie Lactobacillus może zmniejszać objawy depresji, podobnie jak kefir z bakteriami Bifidobacterium.
  • Probiotyki mogą pomagać przy grzybicy układu trawiennego, a włączanie do diety bakterii Lactobacillus może wiązać się ze zmniejszeniem nasilenia alkoholizmu. Probiotyki mogą także pomagać w katarze.
  • Gorzka czekolada może wpływać na bakterie w jelitach i pozytywnie oddziaływać na ich skład. Jej spożywanie może wspierać wzrost bakterii probiotycznych Lactobacillus, a regularne jedzenie gorzkiej czekolady może zwiększać ich ilość w jelitach.
  • Desery mleczne zawierające sukralozę E955 mogą zaburzać skład bakterii jelitowych.
  • Bakterie jelitowe mogą produkować witaminę K2. Ich odżywianie może wspierać skrobia oporna, w tym dobroczynne bakterie, a płatki owsiane mogą powodować wzrost liczebności takich bakterii.
  • Czarny bez może sprzyjać namnażaniu korzystnych bakterii w jelitach, a miód może wspierać ich rozwój. Berberyna może regulować florę bakteryjną w jelitach.
  • Bakteria Narine może wspierać zwalczanie Helicobacter pylori, pomagać na wzdęcia i usprawniać pracę jelit. Może również pomagać na bóle żołądka oraz przyspieszać procesy regeneracyjne.
  • Bakteria Narine może być odporna na kwas solny w żołądku i na działanie żółci. Mikroflora napoju może zachowywać stabilność.
  • Lactobacillus acidofilus może zwalczać Candida albicans.
  • Stres może niszczyć dobre bakterie w jelitach, pasożyty mogą zaburzać florę bakteryjną, a pestycydy mogą zabijać mikrobiom jelitowy.

Infekcje bakteryjne

Infekcje bakteryjne mogą dotyczyć różnych narządów i być wywoływane przez rozmaite gatunki bakterii.

  • Dur brzuszny jest zakaźną chorobą przewodu pokarmowego, którą mogą wywołać bakterie obecne w zanieczyszczonej wodzie i żywności.
  • Borelioza jest chorobą przenoszoną przez kleszcze i może być spowodowana przez bakterie znajdujące się w ich jelitach.
  • Bakteriofagi mogą wyleczyć zakażenie gronkowcem złocistym.
  • Krwiściąg lekarski może działać przeciw paciorkowcom, a nalewka z krwiściągu może leczyć gronkowca złocistego.
  • Właściwości mniszka lekarskiego mogą być wykorzystywane w leczeniu infekcji wywołanych przez gronkowca złocistego, a jego spożywanie może zmniejszać objawy spowodowane przez pałeczkę zapalenia płuc.
  • Napar ze skórki granatu może zmniejszać objawy zakażenia Helicobacter pylori, podobnie jak pokrzywa może pomagać zwalczać tę bakterię.
  • Żyworódka może zwalczać gronkowce, a pokrzywa może pomagać zwalczać gronkowca złocistego.
  • Ocet jabłkowy może pomagać w leczeniu gronkowca złocistego, natomiast Cryptolepis sanguinolenta potrafi wyleczyć tę infekcję.
  • Konsumpcja mniszka lekarskiego może zmniejszyć liczbę pałeczek okrężnicy w organizmie.

Naturalne substancje przeciwbakteryjne

Naturalne substancje przeciwbakteryjne obejmują zarówno rośliny i ich przetwory, jak i związki mineralne oraz produkty pszczele.

  • Olej z czarnuszki może pomagać zwalczać bakterie Helicobacter pylori oraz mieć działanie antybakteryjne. Olejki eteryczne z krwawnika pospolitego również mogą wspierać zwalczanie tych bakterii, a jod może zapobiegać ich rozrostowi.
  • Estragon może zwalczać Helicobacter pylori i mieć działanie bakteriobójcze. Pelargonia afrykańska może pomagać w walce z tymi bakteriami, podobnie jak żyworódka. Babka zwyczajna może hamować aktywność Helicobacter pylori.
  • Srebro koloidalne może zwalczać bakterie tlenowe i beztlenowe. Propolis może wykazywać działanie bakteriostatyczne oraz bakteriobójcze, a pyłek pszczeli może mieć właściwości antybiotyczne i przeciwdrobnoustrojowe.
  • Czosnek może działać antybakteryjnie i mieć właściwości przeciwbakteryjne. Imbir może mieć działanie przeciwbakteryjne, natomiast nalewka lub syrop z imbiru dodawany do alkoholu może hamować rozwój niektórych bakterii.
  • Pokrzywa może powstrzymywać bakterie i działać przeciwbakteryjnie, przy czym liście pokrzywy mogą likwidować bakterie. Nagietek lekarski może wykazywać działanie bakteriobójcze, a jego stosowanie może łagodzić objawy gronkowca.
  • Szałwia może hamować rozmnażanie bakterii oraz mieć właściwości przeciwbakteryjne. Szałwia lekarska może działać antyseptycznie i przeciwbakteryjnie. Rumianek może wykazywać właściwości przeciwbakteryjne, działać bakteriobójczo i przeciwbakteryjnie.
  • Czystek może działać bakteriobójczo, podobnie jak kocanka piaskowa, bylica piołun, glistnik i jałowiec pospolity. Jałowiec pospolity może także wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Babka lancetowata może mieć właściwości antybakteryjne, a podbiał może działać przeciwbakteryjnie. Skrzyp polny, mniszek lekarski i lnica pospolita również mogą wykazywać takie działanie.
  • Podagrycznik może hamować rozwój bakterii, podobnie jak łopian w postaci naparu, gajowiec żółty, wierzbówka kiprzyca i przetacznik. Rzeżucha wykazuje właściwości przeciwbakteryjne.
  • Chaber bławatek może działać przeciwbakteryjnie, podobnie jak fiołek trójbarwny, dziewanna pospolita, lilak pospolity, jaśminowiec wonny, czeremcha i wrotycz.
  • Działanie przeciwbakteryjne może mieć także mięta, aloes, niecierpek pospolity, żywokost lekarski oraz wyciągi z jeżówki purpurowej. Olejek z dziewanny może działać antyseptycznie.
  • Węgiel aktywny może pomagać chronić organizm przed bakteriami, a chlorella może wspomagać ich zwalczanie. CBD może mieć właściwości bakteriobójcze, natomiast katechiny mogą wykazywać działanie przeciwbakteryjne.
  • Szczaw lancetowaty może pomagać dezaktywować toksyny uwalniane przez bakterie. Bluszczyk kurdybanek może zmniejszać aktywność toksyn bakteryjnych i mieć działanie bakteriobójcze. Odwar z ziela bukwicy może wiązać toksyny bakteryjne, a poziewnik szorstki może pomagać je usuwać.
  • Nalewka z orzechów włoskich może pomagać pozbyć się salmonelli, natomiast orzechówka może mieć właściwości przeciwbakteryjne. Syrop z sosny może działać antyseptycznie.
  • Tymianek może działać bakteriobójczo. Dziewanna pospolita może działać przeciwbakteryjnie, a olejek z dziewanny może działać antyseptycznie.
  • Inhalacja z olejku eterycznego z lawendy może pomagać pozbyć się gronkowca, podobnie jak inhalacja z olejku z drzewa herbacianego lub rozmarynu. Krwiściąg lekarski może działać przeciw gronkowcom.
  • Żyworódka może mieć właściwości przeciwbakteryjne, a jej sok może mieć właściwości bakteriobójcze. Lnica pospolita może działać antybakteryjnie, natomiast fiołek trójbarwny może wykazywać działanie przeciwbakteryjne.

Jama ustna i próchnica

Bakterie obecne w jamie ustnej mogą mieć znaczenie dla rozwoju próchnicy i wpływać także na zdrowie całego organizmu.

  • Zielona herbata może hamować bakterie wywołujące próchnicę.
  • Płukanie jamy ustnej olejem kokosowym może zmniejszać ilość bakterii powodujących próchnicę, a płukanie ust olejem może usuwać z nich bakterie.
  • Bakterie powodujące próchnicę mogą zakłócać funkcjonowanie tarczycy i mogą być niebezpieczne dla zdrowia mózgu.
  • Ekstraktu z pokrzywy można używać jako odkażającej płukanki do jamy ustnej.

Układ moczowy

Bakterie mogą wpływać na zdrowie układu moczowego zarówno przez kolonizację dróg moczowych, jak i przenoszenie się do cewki moczowej.

  • Podczas stosunku płciowego może dojść do przenoszenia bakterii do cewki moczowej.
  • Żurawina może ograniczać namnażanie się bakterii w układzie moczowym, a jej sok może hamować rozwój bakterii powodujących zapalenie pęcherza.
  • Sok z borówek amerykańskich może hamować rozwój bakterii powodujących zapalenie pęcherza.
  • Bakterie Lactobacillus mogą odciążać nerki z toksyn.

Odporność i stany zapalne

Bakterie i związane z nimi probiotyki mogą wpływać na reakcje odpornościowe oraz przebieg stanów zapalnych organizmu.

  • Probiotyki mogą wspierać układ odpornościowy, zwiększać odporność organizmu i pomagać utrzymać jego prawidłowe funkcjonowanie.
  • Bakteria narine może stymulować komórki odpornościowe.
  • Flora bakteryjna może tworzyć barierę odpornościową organizmu.
  • Bakterie powodujące próchnicę obciążają układ immunologiczny.
  • Cynk może działać przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie.

Antybiotyki i oporność

Antybiotyki mogą leczyć wybrane zakażenia, ale bakterie potrafią nabywać oporność na ich działanie.

  • Gronkowiec może wytworzyć oporność na antybiotyki.
  • N-acetylocysteina może pomagać zmniejszyć oporność Helicobacter pylori na antybiotyki.
  • Bakteriofagi mogą być stosowane do leczenia bakterii lekoopornych.
  • Boreliozę można wyleczyć antybiotykami.
  • Propolis może uzupełniać przeciwbakteryjne działanie sulfonamidów.

Żywność fermentowana

Żywność fermentowana może dostarczać naturalnych probiotyków, a kiszonki bywają ich źródłem.

  • Soki z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili mogą zawierać naturalne probiotyki.
  • Bakterie probiotyczne obecne w fermentowanych produktach mlecznych mogą wspomagać trawienie.
  • Bacillus subtilis natto może wspomagać fermentację soi.

Bakterie w rolnictwie

Bakterie wykorzystywane w rolnictwie mogą wspierać zdrowotność upraw, ale także wchodzić w interakcje ze stosowanymi środkami ochrony roślin.

  • Bakterie do uprawy roślin mogą zwiększać ich odporność i stymulować roślinny system odpornościowy.
  • Mogą również chronić rośliny przed różnymi chorobami.
  • Glifosat może działać synergicznie z toksyną BT.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo związane z bakteriami zależy między innymi od wieku, sposobu przygotowania żywności oraz obecności toksyn.

  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą powodować przerost bakterii Gram-ujemnych.
  • Spożywanie surowych jajek może wiązać się z ryzykiem zatrucia salmonellą.
  • Toksyny BT w soi mogą powodować samotrawienie przewodu pokarmowego.

Pozostałe zastosowania

Bakterie i związane z nimi preparaty mogą mieć zastosowania wykraczające poza najczęściej omawiane obszary.

  • Lactobacillus acidofilus może przekształcać tiocyjanian w hipotiocyjanian.
  • Probiotyki mogą zmniejszać częstotliwość występowania migreny.
  • Węgiel aktywny może adsorbować bakterie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu