Przyczyny choroby refluksowej

Choroba refluksowa jest schorzeniem układu pokarmowego, w którym dochodzi do cofania się treści żołądkowej do przełyku. Proces ten jest związany z nieprawidłowym funkcjonowaniem dolnego zwieracza przełyku. Objawia się różnorodnymi symptomami związanymi z podrażnieniem błony śluzowej przełyku. Diagnoza i klasyfikacja choroby opierają się na ocenie objawów oraz badaniach endoskopowych i pH-metrycznych.

Choroba refluksowa przełyku polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Bywa wiązana z nieprawidłowym funkcjonowaniem zwieracza przełyku, dietą, stylem życia, otyłością i stresem.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Na pojawienie się choroby refluksowej mogą wpływać zarówno zaburzenia funkcjonowania organizmu, jak i codzienne nawyki.

  • Podstawą choroby refluksowej mogą być zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku.
  • Przyczyną refluksu może być niski poziom kwasu solnego, czyli niedokwasota.
  • Niewłaściwa dieta może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej, a błonnik może wpływać na jej przyczynę.
  • Ryzyko refluksu może zwiększać otyłość, siedzący tryb życia oraz zaburzenia mineralne.
  • Refluks żołądkowy może powodować Helikobakter pylori.
  • Przewlekły stres może powodować refluks żołądka, a podwyższony kortyzol może prowadzić do refluksu.
  • Zwiększanie wydzielania soku żołądkowego może nasilać objawy refluksu. Wyzwalacze nasilające refluks mogą dodatkowo nasilać zwiększanie wydzielania soku żołądkowego.
  • Przejadanie się może prowadzić do refluksu żołądka, podobnie jak spożywanie posiłków tuż przed snem może nasilać jego objawy.
  • Spożywanie pikantnych potraw może zwiększać ryzyko pojawienia się refluksu.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko pojawienia się refluksu, a picie jej na pusty żołądek może prowadzić do refluksu żołądka.
  • Picie alkoholu może zwiększać ryzyko refluksu.
  • Palenie papierosów może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej, natomiast ograniczenie palenia tytoniu może zmniejszać objawy refluksu.
  • U noworodka refluks może pojawiać się na skutek niepodciętego wędzidełka.
  • Ciąża może być przyczyną zgagi.

Objawy i powikłania

Choroba refluksowa może wywoływać objawy w obrębie przełyku i poza nim, a także prowadzić do powikłań dotyczących błon śluzowych oraz układu oddechowego.

  • Najbardziej typowym objawem jest zgaga, odczuwana jako pieczenie w przełyku.
  • Refluks może powodować ból lub uczucie ucisku w klatce piersiowej, a także ból głowy.
  • Kaszel może nasilać objawy refluksu, natomiast sam refluks może powodować chrypkę.
  • Dysfunkcja zwieracza może być objawem refluksu.
  • Chorobie refluksowej mogą towarzyszyć objawy pozaprzełykowe, a zapalenie zatok może być jej powikłaniem.
  • Zapalenie przełyku może być przyczyną zgagi, zaś regularnie pojawiająca się zgaga może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej przełyku.
  • Probiotyki mogą zmniejszać ryzyko poważnych komplikacji związanych z refluksem.

Produkty nasilające refluks

Niektóre produkty mogą nasilać refluks lub jego objawy, dlatego warto obserwować indywidualną reakcję organizmu na poszczególne składniki.

  • Owoce i ich przetwory bywają problematyczne: porzeczki, gruszki, śliwki, czereśnie, wiśnie oraz owoce suszone mogą nasilać objawy choroby refluksowej. Pomarańcze, mandarynki i grejpfruty mogą nasilać refluks, podobnie jak soki cytrusowe.
  • Napoje gazowane, w tym woda gazowana, mogą nasilać objawy refluksu. Mocna kawa i kawa mogą sprzyjać refluksowi, a białe wino może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Napar z mięty może nasilać objawy choroby refluksowej, podobnie jak czekolada.
  • Pieprz, chrzan, chili, ostre przyprawy, musztarda i curry mogą zaostrzać objawy refluksu.
  • Sok pomidorowy może nasilać objawy choroby refluksowej. Ograniczenie przecieru pomidorowego, ketchupu i koncentratu pomidorowego może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie pora, rzodkiewki, ogórków, czosnku, cebuli i szparagów może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Spożywanie tłuszczów może nasilać objawy refluksu. Ograniczenie śmietany, tłustego mleka, mozzarelli, tłustych serów i serów pleśniowych może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Do produktów, których ograniczenie może zmniejszać objawy, należą także chipsy, placki ziemniaczane i smażone ziemniaki.
  • Ograniczenie gęsiny, mięsa z gęsi, kaczki, drobiu ze skórą, baraniny, żeberek, golonki, boczku, karkówki i smażonego mięsa może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Podobny efekt może mieć ograniczenie kiełbas, konserw mięsnych, pasztetów, wędzonego mięsa, słoniny, smalcu, zup na bazie tłustych mięs oraz sosów na bazie tłustych mięs.

Produkty tolerowane przy refluksie

Przy refluksie jadłospis może obejmować produkty o łagodnym charakterze, jeśli są dobrze tolerowane.

  • Do produktów mięsnych należą chude wędliny wieprzowe, chude wędliny drobiowe oraz mięso pieczone.
  • Można spożywać chude ryby, a jako tłuszcz wykorzystywać olej lniany.
  • Wśród produktów mlecznych mogą znaleźć się ser kozi, kefir, zsiadłe mleko, chude mleko, chude sery twarogowe, jogurty naturalne i sery homogenizowane.
  • Przy refluksie może być tolerowana słaba herbata. Mleko dodane do kawy lub herbaty może obniżać nasilenie refluksu.
  • Do warzyw, które mogą być spożywane przy refluksie, należą kabaczek, dynia, ziemniaki, marchew, bakłażan oraz pomidory bez skórki.
  • W diecie mogą pojawić się kasza gryczana, pieczywo razowe, makaron razowy, pumpernikiel i brązowy ryż.
  • Z owoców mogą być tolerowane maliny, winogrona, morele oraz brzoskwinie.
  • W niewielkich ilościach można uwzględniać rozmaryn, koperek, wanilię, bazylię, tymianek i oregano.

Zasady diety i stylu życia

Na nasilenie refluksu mogą wpływać zarówno sposób jedzenia, jak i codzienne nawyki związane z odpoczynkiem oraz aktywnością.

  • Powolne spożywanie posiłków może zmniejszać objawy choroby refluksowej, podobnie jak kontrolowanie ich objętości. Pomocne może być także spożywanie mniejszych, ale częstszych posiłków w ciągu dnia.
  • Dieta zawierająca błonnik może zmniejszać objawy i ich nasilenie oraz pomagać kontrolować chorobę refluksową przełyku. Dieta niskowęglowodanowa może natomiast pomóc wyleczyć refluks żołądka.
  • Spożywanie posiłków o umiarkowanej temperaturze może zmniejszać objawy refluksu żołądkowego.
  • Popijanie w trakcie jedzenia może prowadzić do refluksu.
  • Kładzenie się spać bezpośrednio po posiłku może nasilać refluks. Ułożenie górnej części ciała wyżej może z kolei zmniejszać jego objawy.
  • Skłony do przodu i podnoszenie ciężarów mogą nasilać refluks. Także ćwiczenia fizyczne mogą zwiększać jego nasilenie, dlatego przerwa między jedzeniem a ćwiczeniami może przyspieszać opróżnianie żołądka i zmniejszać uczucie pieczenia w przełyku.
  • Ćwiczenia o niskiej intensywności mogą zmniejszać objawy refluksu.
  • Luźna bielizna może zmniejszać objawy refluksu.

Leczenie i metody łagodzenia

Łagodzenie choroby refluksowej może obejmować zarówno proste działania po posiłku, jak i wybrane składniki oraz preparaty.

  • Nagietek lekarski może pomóc w zapobieganiu refluksowi, a agrest indyjski może wspomagać jego leczenie.
  • Błonnik może wspomagać leczenie choroby refluksowej.
  • Melatonina może łagodzić objawy choroby refluksowej i refluksu przełyku oraz pomagać w leczeniu refluksu.
  • Suplementacja Lactobacillus rhamnosus może zmniejszać objawy choroby refluksowej, natomiast probiotyki mogą wspomagać jej leczenie poprzez poprawę równowagi mikroflory jelitowej.
  • Srebro koloidalne może pomóc na refluks.
  • Żucie gumy bez cukru po posiłku może zmniejszać objawy refluksu.
  • N-acetylocysteina może pomóc zmniejszyć refluks żołądkowo-przełykowy.
  • Lnica pospolita może być wykorzystywana przy leczeniu refluksu, a cykoria podróżnik może być pomocna przy refluksie.
  • Magnez może łagodzić pieczenie w przełyku związane z refluksem.
  • Ocet jabłkowy może zmniejszać intensywność objawów refluksu, podobnie jak olejek miętowy może zmniejszać objawy refluksu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Przy refluksie wybór napojów ma znaczenie dla bezpieczeństwa, a piwo może być przeciwwskazane.

  • W razie dolegliwości refluksowych warto rozważyć rezygnację z piwa i obserwować reakcję organizmu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu