Uszkodzenia komórek wątroby

Wątroba jest jednym z najważniejszych narządów organizmu i uczestniczy między innymi w przemianach składników odżywczych, magazynowaniu energii oraz neutralizowaniu części substancji. Uszkodzenia jej komórek bywają wiązane ze stłuszczeniem, stanem zapalnym, zwłóknieniem i zaburzeniami funkcji metabolicznych.

Budowa i funkcje wątroby

Podstawowymi komórkami wątroby są hepatocyty. Wątroba może oczyszczać organizm z toksyn i leków farmakologicznych, a jej przeciążenie może zmniejszać efektywność tego oczyszczania. Narząd ten może także magazynować glikogen. Przy niewydolności wątroby może być ograniczona efektywność witaminy D.

Stłuszczenie i metabolizm

Stłuszczenie wątroby może wiązać się z zaburzeniami metabolizmu, w tym z insulinoopornością, cukrzycą typu 2 i dyslipidemią. Fruktoza może zaburzać pracę wątroby oraz sprzyjać jej stłuszczeniu, a niedobór choliny może zwiększać to ryzyko. Cholina może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby. Kawa może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, natomiast probiotyki mogą ograniczać jego nasilenie.

  • Nadmierna masa ciała może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby. U dzieci stłuszczenie może występować szczególnie często przy otyłości.
  • Cukier, przetworzone węglowodany, nadmiar węglowodanów, słodkie napoje, soki owocowe oraz piwo mogą sprzyjać stłuszczeniu wątroby.
  • Tłuszcze trans mogą powodować stłuszczenie wątroby i zwiększać ryzyko jego wystąpienia. Podwyższone stężenie kwasu moczowego, nadmiar trójglicerydów oraz nadmiar soli w diecie mogą również zwiększać ryzyko stłuszczenia.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do stłuszczenia wątroby, a stłuszczenie wątroby może powodować powstawanie zaskórników.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, a także pomagać w jego leczeniu. Włączenie do diety kwasów omega może pomagać zmniejszyć stłuszczenie.
  • Kurkuma, witamina D, witamina E, koenzym Q10, tauryna, skrobia oporna oraz zielona herbata mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby.
  • Ostropest plamisty może zapobiegać stłuszczeniu wątroby, a sylimaryna może zmniejszać jego stopień. Podobne działanie mogą wykazywać karczochy, kwas ursolowy, olej z czarnuszki, spirulina, nasiona lnu, orzechy włoskie oraz zielone warzywa liściaste.
  • Nalewki z kory lilaka mogą pomagać na problemy ze stłuszczeniem wątroby, a dereń jadalny może łagodzić jego objawy.
  • Obniżenie enzymów wątrobowych może pomagać w leczeniu stłuszczonej wątroby, natomiast redukcja masy ciała może zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie. Odtłuszczenie wątroby może wpływać na remisję cukrzycy typu 2.

Objawy i diagnostyka

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby może przez długi czas nie dawać konkretnych objawów. Jednym z możliwych sygnałów jest otyłość brzuszna, a przeciążona wątroba może wiązać się także z mgłą mózgową. Regularne badania krwi mogą pomagać wykrywać nieprawidłowości w pracy wątroby.

  • Przy stłuszczeniu wątroby mogą pojawiać się zmęczenie, opuchnięte kończyny, swędzenie kończyn i pajączki żylne.
  • Stłuszczenie wątroby może wiązać się z wybudzeniami w nocy oraz sennością po jedzeniu.
  • Do możliwych objawów przeciążonej wątroby należą przewlekłe zmęczenie, brak uczucia regeneracji po długim śnie, zaburzenia snu i chrapanie.
  • Osłabienie funkcji wątroby może powodować bóle głowy i zwiększać chęć na kwaśne potrawy.
  • Przeciążona wątroba może dawać objawy w postaci trudności z utratą wagi, nadmiernej potliwości oraz problemów z trawieniem tłuszczy.
  • Problemy hormonalne, niespodziewanie pojawiająca się niedoczynność tarczycy i rozrost tkanki tłuszczowej w okolicach piersi u mężczyzn mogą towarzyszyć stłuszczeniu lub osłabieniu funkcji wątroby.
  • Osłabienie ścianek naczyń krwionośnych, siwe włosy, łamliwe włosy i często pojawiający się jęczmień na oku mogą być objawami przeciążonej wątroby.
  • Puchnięcie nóg może być objawem marskości wątroby.
  • Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia pracy wątroby.
  • Propolis może zmniejszać stężenie enzymów wątrobowych.

Dieta i styl życia

Post przerywany może spowalniać starzenie komórek wątroby. Podobne działanie może mieć dieta imitująca post. Siedzący tryb życia może sprzyjać stłuszczeniu wątroby. Oczyszczanie wątroby może skutkować lepszymi efektami podczas odchudzania.

Regeneracja i ochrona wątroby

Chaber bławatek może łagodzić schorzenia wątroby, a lilak pospolity może wspierać jej pracę. Czerwona koniczyna może zmniejszać obciążenie wątroby, natomiast podagrycznik może wspierać jej funkcjonowanie.

  • N-acetylocysteina może regenerować hepatocyty oraz wspierać funkcje wątroby.
  • Awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem, a rzeżucha może działać ochronnie na te komórki. Zawarte w rzeżusze antyoksydanty mogą także naprawiać uszkodzenia wątroby.
  • Kombucza może wspomagać regenerację wątroby przy stłuszczeniu, a korzeń mniszka lekarskiego może wspierać ten proces przy alkoholowym uszkodzeniu i niealkoholowym stłuszczeniu wątroby.
  • Jagody, seler, kurkuma i spirulina mogą stymulować albo wspierać regenerację wątroby.
  • Pokrzywa może wspomagać funkcjonowanie i pracę wątroby, a związki zawarte w jej liściach mogą wspierać ten narząd.
  • Cynk może zmniejszać rozwój chorób wątroby, natomiast L-karnityna i sylimaryna mogą poprawiać jej funkcjonowanie.
  • Marchew może poprawiać czynność wątroby, a kwasy omega-3 mogą usprawniać jej pracę i zmniejszać ryzyko niewydolności tego narządu. Ochronne działanie na komórki wątroby mogą mieć kwasy omega-9, a kwas omega może wspierać funkcjonowanie wątroby.
  • Łopian, lnica pospolita i szałwia mogą wspierać leczenie chorób wątroby.
  • Czosnek może pomagać w oczyszczaniu wątroby, a fermentowany czarny czosnek może chronić jej komórki.
  • W oczyszczaniu wątroby mogą pomagać brukselka, kapusta, rozmaryn, chlorella i bataty, a żurawina może wspomagać jej detoksykację.
  • Zakwas z buraków, warzywa liściaste, hibiskus oraz buraki mogą wspierać pracę lub funkcjonowanie wątroby. Hibiskus może także poprawiać jej funkcje, a w jego składzie znajdują się antocyjany.
  • Substancje gorzkie zawarte w mniszku lekarskim mogą wspierać funkcjonowanie wątroby, a spożywanie mięty może pobudzać jej działanie.

Zwłóknienie, marskość i rak

Zwłóknienie i marskość wątroby należą do poważnych następstw jej uszkodzeń, a ostropest plamisty może zapobiegać marskości wątroby. Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu wątroby, zwłóknienia oraz marskości.

  • Otyłość i stłuszczenie wątroby mogą sprzyjać rozwojowi raka wątroby, natomiast błonnik może zmniejszać jego ryzyko.
  • Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby, a czosnek może zmniejszać ryzyko tego nowotworu.
  • Kombucza, cynk, tragankek błoniasty, propolis i kurkumina mogą zmniejszać lub hamować zwłóknienie wątroby.
  • Pestki winogron mogą zapobiegać zwłóknieniu wątroby.
  • Niedobór cynku może sprzyjać powstawaniu marskości wątroby.
  • Mniszek lekarski może chronić przed marskością wątroby.
  • Picie piwa może prowadzić do marskości wątroby.

Zapalenie i zakażenia wątroby

Ostropest plamisty może pomagać w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby oraz przewlekłego zapalenia wątroby. Przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C może zwiększać rozwój stłuszczenia wątroby.

  • Kombucza może łagodzić stan zapalny wątroby.
  • Babka zwyczajna może pomagać w chorobach wątroby przebiegających ze stanem zapalnym.
  • Witamina E może łagodzić stan zapalny w wątrobie.
  • Nalewki z kory i gałązek lilaka mogą pomagać na problemy ze stanami zapalnymi wątroby.

Toksyczne uszkodzenia wątroby

Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby. Metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby, a antymon może uszkadzać jej komórki. Uszkodzenia wątroby może powodować także spożywanie napojów energetycznych.

  • Aldehyd octowy i aldehyd mrówkowy mogą powodować nowotwór wątroby.
  • Ocet jabłkowy może zmniejszać uszkodzenia wątroby wywołane związkami rtęci.
  • Aronia może zapobiegać uszkodzeniom wątroby wywołanym metalami ciężkimi.
  • Buraki mogą zmniejszać odkładanie się ołowiu w wątrobie.

Pozostałe zastosowania

Kocanka piaskowa może pomagać w leczeniu chorób wątroby. Stłuszczenie wątroby może zwiększać wydalanie litu z moczem.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu