Uszkodzenia wątroby

Uszkodzenia wątroby obejmują zmiany, które mogą zaburzać budowę lub funkcjonowanie tego narządu. Mogą wiązać się z różnymi czynnikami, takimi jak choroby, używki, leki czy zaburzenia metaboliczne.

Stłuszczenie i czynniki metaboliczne

Słodkie napoje mogą sprzyjać stłuszczeniu wątroby, a fruktoza, także spożywana w nadmiarze lub w diecie bogatej w ten cukier, może powodować stłuszczenie. Podobne ryzyko wiąże się ze spożyciem cukru, tłuszczów trans oraz nadmiaru węglowodanów. Kawa może natomiast zmniejszać ryzyko stłuszczenia.

  • Niedobór choliny może sprzyjać stłuszczeniu wątroby, a cholina może zmniejszać ryzyko stłuszczenia. Przewlekły stan zapalny także może prowadzić do stłuszczenia.
  • Nadmierna masa ciała może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby, a siedzący tryb życia może sprzyjać stłuszczeniu. Stłuszczenie może występować u dzieci, zwłaszcza u dzieci z otyłością.
  • Cukrzyca typu 2 może prowadzić do niealkoholowego stłuszczenia wątroby, a dyslipidemia, nadmiar trójglicerydów i podwyższone stężenie kwasu moczowego mogą zwiększać ryzyko stłuszczenia. Stłuszczenie może też zwiększać ryzyko wielu chorób metabolicznych.
  • Stłuszczenie może zwiększać wydalanie litu z moczem. Niespodziewanie pojawiająca się niedoczynność tarczycy może być objawem stłuszczenia wątroby, a przebyte wirusowe zapalenie wątroby typu C może zwiększać ryzyko rozwoju stłuszczenia.
  • Skrobia oporna, witamina D, witamina E, tauryna, sylimaryna, kwas ursolowy, koenzym Q10, niacyna, probiotyki, kwasy omega-3, nasiona lnu, olej lniany, orzechy włoskie i spirulina mogą zmniejszać stłuszczenie.
  • Ostropest plamisty może zapobiegać stłuszczeniu wątroby, a karczochy, kurkuma, dereń jadalny, zielona herbata, olej z czarnuszki, mniszek lekarski i nalewki z kory lilaka mogą łagodzić stłuszczenie lub związane z nim problemy.
  • Nadmiar soli w diecie, soki owocowe oraz syrop glukozowo-fruktozowy mogą zwiększać ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Stłuszczenie może wpłynąć na remisję cukrzycy typu 2, a obniżenie enzymów wątrobowych może pomóc w leczeniu stłuszczonej wątroby.

Leki, toksyny i uszkodzenia

Regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do chorób wątroby, a metale ciężkie mogą powodować uszkodzenia wątroby. Do tej grupy należy także antymon, który może uszkadzać komórki wątroby.

  • Paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne i inne leki przeciwbólowe mogą uszkadzać lub obciążać wątrobę.
  • Cynamon chiński może zawierać kumaryny obciążające wątrobę.
  • Formaldehyd, nazywany także aldehydem mrówkowym, może upośledzać wątrobę i powodować jej nowotwór. Aldehyd octowy również może powodować nowotwór wątroby.
  • Farbowanie włosów może osłabiać wątrobę.
  • Aronia może zapobiegać uszkodzeniom wątroby wywołanym metalami ciężkimi, a ocet jabłkowy może zmniejszać uszkodzenia wywołane związkami rtęci.
  • Kwasy omega-3 mogą zmniejszać ryzyko niewydolności wątroby, a witamina E może łagodzić stan zapalny w wątrobie.

Objawy chorób wątroby

Przewlekłe zmęczenie może być objawem stłuszczonej lub przeciążonej wątroby. Mgła mózgowa, otyłość brzuszna i chrapanie również mogą towarzyszyć problemom z wątrobą.

  • Wybudzenia w nocy mogą towarzyszyć stłuszczeniu wątroby i jej przeciążeniu. Zaburzenia snu i brak uczucia regeneracji po długim śnie także mogą wiązać się z przeciążeniem wątroby.
  • Opuchnięte kończyny i swędzenie kończyn mogą być objawami stłuszczonej wątroby, a puchnięcie nóg może towarzyszyć marskości.
  • Senność po jedzeniu i mdłości po posiłku mogą być objawami choroby wątroby, a problemy z trawieniem tłuszczów mogą towarzyszyć przeciążeniu wątroby.
  • Zaskórniki mogą pojawiać się przy stłuszczeniu wątroby, a pajączki żylne mogą być jego objawem. Suchość skóry, siwe włosy, łamliwe włosy, tłuszczaki i trudności z utratą wagi mogą wiązać się z chorobą lub przeciążeniem wątroby.
  • Nadmierna potliwość, bóle głowy, spadek odporności, krwawienie dziąseł, osłabienie ścianek naczyń krwionośnych, tętniaki i problemy hormonalne mogą być objawami choroby lub przeciążenia wątroby.
  • Złość i gniew mogą towarzyszyć chorej wątrobie.
  • Niealkoholowe stłuszczenie wątroby może przez długi czas nie dawać konkretnych objawów.

Badania i enzymy wątrobowe

Badania krwi mogą pomagać wykrywać nieprawidłowości w wątrobie. Badanie ALT może oceniać jej funkcjonowanie, a podwyższony wynik tego enzymu może wskazywać na chorobę wątroby.

  • Uszkodzenie komórek wątrobowych może uwalniać ALT do krwi.
  • Wysoki poziom witaminy B12 może sugerować zaburzenia pracy wątroby.

Zwłóknienie, marskość i nowotwory

Ostropest plamisty zapobiega marskości wątroby. Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu wątroby i ograniczać ryzyko włóknienia wątroby.

  • Otyłość i stłuszczenie wątroby mogą sprzyjać rozwojowi raka wątroby, a picie piwa może prowadzić do marskości.
  • Niedobór cynku może sprzyjać powstawaniu marskości wątroby, natomiast cynk może hamować zwłóknienie wątroby.
  • Traganek błoniasty, kombucza, propolis, pestki winogron i kurkumina mogą hamować lub zmniejszać zwłóknienie wątroby.
  • Goździki mogą hamować rozwój raka wątroby.

Żywność a zdrowie wątroby

Czosnek może wspomagać oczyszczanie wątroby, podobnie jak brukselka, kapusta i bataty.

  • Likopen może chronić wątrobę przed uszkodzeniami wywołanymi paracetamolem.
  • Awokado może chronić komórki wątroby przed uszkodzeniem.
  • Antyoksydanty zawarte w rzeżusze mogą naprawiać uszkodzenia wątroby.
  • Fruktoza może zaburzać pracę wątroby.
  • Warzywa liściaste mogą wspomagać funkcjonowanie wątroby.
  • Zakwas z buraków może wspomagać pracę wątroby.

Rośliny i suplementy wspierające wątrobę

Lilak pospolity może wspierać pracę wątroby, a chaber bławatek może łagodzić schorzenia wątroby. Czerwona koniczyna może zmniejszać obciążenie wątroby. Podagrycznik może wspierać jej funkcjonowanie, a ostropest plamisty pomaga leczyć przewlekłe zapalenie wątroby.

  • Cholina może chronić wątrobę przed zwłóknieniem, a N-acetylocysteina regeneruje hepatocyty.
  • Berberyna może pomagać obniżać poziom enzymu wątrobowego ALAT, glutation może poprawiać pracę wątroby u osób z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby, a L-karnityna może poprawiać jej funkcjonowanie.
  • Pokrzywa może wspomagać pracę wątroby, żurawina może wspomagać jej detoksykację, a rzeżucha może chronić komórki wątroby.
  • Babka zwyczajna może pomóc w chorobach wątroby przebiegających ze stanem zapalnym, łopian może wspierać leczenie chorób wątroby, a szałwia może korzystnie wpływać na ich leczenie.
  • Rozmaryn może wspomagać oczyszczanie wątroby, lnica pospolita może pomóc w leczeniu wątroby, a chrzan może usprawniać jej pracę.
  • Mięta może pobudzać działanie wątroby, a substancje gorzkie zawarte w mniszku lekarskim mogą wspierać jej funkcjonowanie.
  • Dziurawiec może wspomagać pracę wątroby, a żarnowiec miotlasty może być stosowany w leczeniu wątroby.

Funkcje i regeneracja wątroby

Wątroba może oczyszczać organizm z toksyn i leków, a jej przeciążenie może osłabiać skuteczność oczyszczania organizmu. Jej komórki, czyli hepatocyty, mogą się regenerować.

  • Post przerywany i dieta imitująca post mogą spowalniać starzenie komórek wątroby, a dieta imitująca post może także wspomagać regenerację wątroby.
  • Jagody, seler, spirulina i kurkuma mogą wspomagać regenerację wątroby. Kombucza może wspomagać regenerację wątroby przy stłuszczeniu oraz łagodzić jej stan zapalny. Korzeń mniszka lekarskiego może wspomagać regenerację wątroby przy alkoholowym uszkodzeniu i niealkoholowym stłuszczeniu.
  • Sylimaryna może poprawiać funkcje wątroby, marchew może poprawiać jej czynność, a kwasy omega-3 mogą usprawniać jej pracę.
  • Cynk może zmniejszać rozwój chorób wątroby. Choroby wątroby mogą obniżać poziom glutationu w organizmie, a niewydolność wątroby może ograniczać skuteczność witaminy D.
  • Zdrowa wątroba może wspierać odchudzanie i efektywnie przetwarzać tłuszcze, natomiast zaburzenia jej funkcjonowania mogą prowadzić do otyłości.
  • Osłabienie funkcji wątroby może zwiększać chęć na kwaśne potrawy.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Osoby z chorą wątrobą powinny ograniczyć spożywanie jabłek, gruszek, czereśni i wiśni.

  • Statyny łączone z witaminą B3 mogą negatywnie wpływać na wątrobę.
  • Wysokie dawki olejków CBD mogą zwiększać poziom enzymów wątrobowych.
  • Spożywanie napojów energetycznych może prowadzić do uszkodzenia wątroby.

Pozostałe zastosowania

Przywry mogą bytować w wątrobie.

  • Oczyszczanie wątroby może poprawiać efekty odchudzania.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu