Wchłanianie składników pokarmowych

Wchłanianie składników pokarmowych to proces, w którym organizm pobiera z przewodu pokarmowego substancje potrzebne do prawidłowego funkcjonowania. Bywa wiązane ze stanem jelit, trawieniem, składem diety oraz obecnością związków wpływających na biodostępność witamin i minerałów.

Trawienie i perystaltyka

Trawienie i perystaltyka jelit wpływają na sprawne przesuwanie pokarmu oraz wykorzystanie składników dostarczanych z dietą.

  • Imbir może poprawiać trawienie, podobnie jak czerwona koniczyna i rumianek.
  • Siemię lniane może poprawiać pracę układu pokarmowego, a mięta może wspomagać układ trawienny.
  • Picie soku pomidorowego może usprawniać pracę układu pokarmowego.
  • Odpowiednie nawodnienie może wspomóc trawienie i wchłanianie składników pokarmowych.
  • Kolostrum może poprawiać pracę jelit.
  • Ocet jabłkowy może wspierać perystaltykę jelit.

Wchłanianie minerałów i witamin

Wchłanianie witamin i minerałów zależy zarówno od rodzaju składnika, jak i od produktów oraz substancji spożywanych razem z nim.

  • Pokrzywa może dostarczać organizmowi witaminy B3 i żelaza. Żyworódka może zawierać miedź, cynk oraz krzem.
  • Kwas fitynowy może zmniejszać wchłanianie wapnia, a produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza. Zbyt duża ilość substancji o działaniu moczopędnym może natomiast ograniczać wchłanianie potasu.
  • Odpowiednia porcja witaminy B6 może przyczyniać się do wchłaniania magnezu. Białko może zwiększać wchłanianie magnezu nawet o 40%, a produkty mleczne mogą ułatwiać jego przyswajanie.
  • Wchłanianiu magnezu może sprzyjać łączenie produktów zawierających ten minerał z burakami, ziemniakami, suszonymi morelami, pomidorami, jarmużem, kakao lub fasolą. Jednoczesne łączenie magnezu z posiłkami może jednak pogarszać jego wchłanianie.
  • Inulina może ułatwiać przechodzenie składników mineralnych z jelit do krwi oraz zwiększać przyswajalność niektórych minerałów. Mydlnica lekarska może ułatwiać wchłanianie związków trudno przyswajalnych.
  • Multiwitamina może wchłaniać się z posiłkiem zawierającym tłuszcz, a awokado może poprawiać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Obecność tłuszczów może również zwiększać wchłanialność likopenu z pomidorów, natomiast cebula może zwiększać biodostępność likopenu.
  • Zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin, a stres może niszczyć wchłanianie mikroelementów.

Mikrobiota i jelita

Mikrobiota jelitowa obejmuje różne bakterie, a jej skład może zależeć między innymi od spożywanych produktów.

  • Płatki owsiane mogą zwiększać liczebność dobroczynnych bakterii w jelitach.
  • Regularne spożywanie gorzkiej czekolady może zwiększać ilość probiotycznych bakterii Lactobacillus w jelitach.
  • Piwo bezalkoholowe może wspomagać równowagę mikroflory w przewodzie pokarmowym.
  • Skrobia oporna może odżywiać dobroczynne bakterie jelitowe.
  • Jelita mogą zawierać większość komórek odpornościowych organizmu.
  • Bakteria Narine może usprawniać pracę jelit.

Błonnik i zdrowie jelit

Błonnik pokarmowy wpływa na sposób, w jaki organizm przyswaja składniki odżywcze, i wspiera prawidłowe funkcjonowanie jelit.

  • Marchew może zawierać duże ilości błonnika pokarmowego.
  • Błonnik pokarmowy może regulować zaparcia.
  • Może także spowalniać wchłanianie glukozy.

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Zaburzenia przewodu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych.

  • Upośledzenie wchłaniania składników odżywczych może prowadzić do ich niedoborów.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą dodatkowo upośledzać wchłanianie składników odżywczych.
  • Zespół złego wchłaniania oraz biegunki mogą świadczyć o występowaniu celiakii.

Dieta i wartość odżywcza

Wartość odżywcza żywności zależy zarówno od jej naturalnego składu, jak i od sposobu przetworzenia.

  • Żyworódka może zawierać makroelementy.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych.
  • Ketchup o większej zawartości pomidorów może dostarczać więcej składników odżywczych.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Niektóre produkty i zwyczaje żywieniowe mogą wpływać na bezpieczeństwo przewodu pokarmowego oraz przyswajanie żelaza.

  • Włoski owoców dzikiej róży mogą podrażniać przewód pokarmowy, podobnie jak nasionka tych owoców.
  • Kawa może blokować wchłanianie żelaza, dlatego unikanie jej podczas suplementacji żelaza może poprawiać jego wchłanianie.
  • Herbata może blokować wchłanianie żelaza, a zielona herbata może je ograniczać. Unikanie herbaty podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie tego składnika.
  • Czerwone wino może blokować wchłanianie żelaza.
  • Fermentowany czarny czosnek może mniej obciążać przewód pokarmowy niż surowy czosnek.
  • Lektyny mogą powodować przerost jelita cienkiego.
  • Picie z butelki PET może drażnić układ pokarmowy.
  • Podjadanie między posiłkami może zwiększać ryzyko rozwoju nadżerek na śluzówkach żołądka.

Pozostałe zastosowania

Wchłanianie składników pokarmowych może zależeć zarówno od stanu organizmu, jak i od stosowanych leków.

  • Jedzenie w stresie może pogarszać wchłanianie składników pokarmowych.
  • Orlistat zmniejsza wchłanianie tłuszczów z przewodu pokarmowego.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu