Herbata

Herbata to napój otrzymywany przez zaparzanie liści rośliny Camellia sinensis. Wyróżnia się różne rodzaje tego napoju, takie jak czarna, zielona, biała czy oolong, które różnią się procesem przetwarzania liści. Herbata jest jedną z najpopularniejszych używek na świecie i występuje w wielu odmianach smakowych oraz aromatycznych. Jej przygotowanie polega na zalaniu suszonych liści gorącą wodą.

Herbata to napój przygotowywany przez zaparzanie liści, kwiatów, ziół lub innych części roślin. Bywa wiązana z wpływem na sen, trawienie, odporność, układ krążenia i samopoczucie, zależnie od rodzaju naparu.

Sen, stres i samopoczucie

Herbata może zarówno sprzyjać wyciszeniu i zasypianiu, jak i pobudzać, zależnie od rodzaju naparu oraz pory jego picia.

  • Późne picie czarnej herbaty może prowadzić do trudności z zasypianiem.
  • Wierzbówka kiprzyca, znana jako Ivan czaj, może pomagać w zasypianiu.
  • Herbata z rumianku może obniżać poziom kortyzolu i poprawiać jakość snu.
  • Napar z czeremchy może działać uspokajająco i wyciszająco.
  • Napar z pokrzywy może pomagać w walce ze stresem.
  • Napar z Tulsi może łagodzić stres, poprawiać koncentrację i pamięć, a także samopoczucie oraz zmniejszać uczucie zmęczenia.
  • Napar z forsycji może poprawiać pamięć.
  • Herbatka yerba mate działa podobnie do kawy, ale ma lepsze właściwości pobudzające.
  • Herbata Gyokuro może uspokajać mózg.

Układ krążenia i metabolizm

Herbaty i napary mogą być łączone ze wsparciem układu krążenia oraz wybranych procesów związanych z metabolizmem.

  • Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia schorzeń układu krążenia.
  • Hibiskus może wspomagać odchudzanie, a regularnie pity napar może obniżać i regulować ciśnienie krwi oraz pomagać zmniejszyć ryzyko wystąpienia miażdżycy.
  • Napar z liści czereśni może wspomagać pracę serca.
  • Czystek może pomagać w odchudzaniu, przy chorobach układu krążenia oraz przy podwyższonym poziomie cholesterolu.
  • Regularne picie naparu z bazylii może pomagać obniżyć poziom cholesterolu, trójglicerydów we krwi i cukru.
  • Napar z nawłoci może wzmacniać naczynia krwionośne.
  • Napar yerba mate może zmniejszać apetyt.
  • Napar z pokrzywy może zwiększać produkcję hemoglobiny i czerwonych krwinek.
  • Napar z forsycji może regulować poziom cukru.
  • Herbata z głogu może działać przeciwmiażdżycowo i pomagać obniżać ciśnienie krwi.
  • Herbata z hibiskusa może działać przeciwmiażdżycowo, pomagać obniżać poziom glukozy we krwi oraz obniżać ciśnienie krwi.
  • Herbata pu-erh może wspomagać odchudzanie, obniżać stężenie trójglicerydów we krwi, poziom cholesterolu LDL oraz poziom glukozy we krwi na czczo.
  • Herbata jawajska może obniżać ciśnienie.
  • Herbata z pokrzywy może pomagać obniżyć poziom cukru we krwi.

Układ pokarmowy i wątroba

Herbata może oddziaływać na trawienie, wchłanianie składników odżywczych oraz pracę żołądka, jelit i wątroby.

  • Picie herbaty może blokować wchłanianie żelaza. Czarna herbata może dodatkowo ograniczać jego wchłanianie, podobnie jak herbata zielona.
  • Pijąc czarną herbatę, można nasilić objawy choroby wrzodowej.
  • Katechiny obecne w herbacie matcha mogą obniżać poziom enzymów wątrobowych.
  • Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka żołądka oraz raka przełyku.
  • Ziołowy napar z imbiru może pomagać łagodzić zgagę.
  • Napar z nawłoci może działać rozkurczowo i oczyszczać wątrobę.
  • Napar z mniszka lekarskiego może być stosowany przy zastoju żółci, a także wspierać oczyszczanie wątroby. Herbata z liści mniszka lekarskiego może działać detoksykująco.
  • Piołun spożywany w formie naparu może pomagać pozbyć się dolegliwości trawiennych.
  • Napar z liści czereśni może regenerować wątrobę.
  • Napar ze skórki granatu może zmniejszać objawy Helicobacter pylori.
  • Napar z pączków dzikiej róży może działać rozkurczowo.
  • Kombucza może działać detoksykująco na wątrobę, wspomagać jej regenerację przy stłuszczeniu, łagodzić jej stan zapalny oraz zmniejszać zwłóknienie wątroby.
  • Napar z forsycji może regulować pracę wątroby.
  • Napar z liści senesu może łagodzić zaparcia.
  • Herbata jawajska może działać rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i wzmagać produkcję kwasów żółciowych.
  • Herbata z szałwii może łagodzić dolegliwości układu pokarmowego.
  • Herbata z łopianu może regenerować wątrobę.
  • Herbata z ostropestu może wspomagać trawienie.
  • Herbata z hibiskusa może zmniejszać stłuszczenie wątroby.

Układ moczowy i nerki

Herbata może wspierać funkcjonowanie układu moczowego i nerek na kilka różnych sposobów.

  • Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka pęcherza moczowego.
  • Napar z nawłoci może oczyszczać nerki i działać moczopędnie.
  • Napary z przytulii czepnej mogą pomagać pozbyć się piasku z nerek.
  • Napar z kwiatów lawendy może zwalczać infekcje układu moczowego i posiadać działanie moczopędne.
  • Napar z forsycji może wspomagać leczenie infekcji układu moczowego oraz działać moczopędnie.
  • Stosowanie naparu ze skrzypu polnego może zmniejszać problem nietrzymania moczu.
  • Herbata z pokrzywy może wspomagać usuwanie nadmiaru wody z organizmu i zapobiegać powstawaniu kamieni nerkowych.
  • Herbata z liści mniszka lekarskiego może działać moczopędnie oraz wspomagać pracę nerek.
  • Herbata jawajska może oczyszczać nerki z piasku i kamieni, działać rozkurczowo na drogi moczowe oraz zmniejszać objawy krwiomoczu.

Odporność i infekcje

Herbaty ziołowe mogą wspierać organizm podczas infekcji, łagodząc niektóre objawy i wspomagając naturalną odporność.

  • Ciepły napar z bazylii może łagodzić kaszel, a także przynosić ulgę przy bolesnym gardle.
  • Napar z dzikiej róży może łagodzić symptomy grypy, podobnie jak napar z goździków.
  • Napar z szałwii może łagodzić ból gardła. Do płukania gardła może służyć także napar z uczepu trójlistkowego oraz napar z łopianu.
  • Napar z Tulsi może działać przeciwbakteryjnie.
  • Czystek może działać antyalergicznie, a jego napar może wykazywać działanie przeciwpasożytnicze, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Może również wzmacniać odporność.
  • Napar z tymianku może działać przeciwbakteryjnie i aseptycznie, a także przeciwwirusowo. Może działać wykrztuśnie i pomagać upłynniać wydzielinę.
  • Napar z wrotycza może pomagać przy przeziębieniach.
  • Napar z forsycji może działać wykrztuśnie, rozrzedzać śluz i łagodzić objawy kaszlu. Może też obniżać gorączkę oraz działać przeciwbakteryjnie.
  • Herbata z łopianu może wspierać układ odpornościowy.
  • Herbata matcha może działać przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, wspomagać odporność oraz skracać czas trwania infekcji.

Skóra, włosy i paznokcie

Herbata obejmuje napary, którym przypisuje się różne zastosowania związane ze skórą, włosami i paznokciami.

  • Zielona herbata może chronić skórę przed wolnymi rodnikami, a czystek może poprawiać jej stan.
  • Napar z forsycji może łagodzić objawy łuszczycy oraz podrażnienia oczu.
  • Fiołek trójbarwny może pomagać łagodzić plamy na skórze związane z wiekiem, natomiast napar z kwiatów czeremchy może rozjaśniać przebarwienia.
  • Napar z miodunki plamistej może łagodzić wypryski i służyć do przemywania skóry.
  • Kwiaty czeremchy mogą nawilżać skórę oraz przyspieszać gojenie ran.
  • Picie naparu z rozmarynu może wzmacniać włosy.

Ból i stany zapalne

Niektóre napary mogą łagodzić ból, a inne wspierać zmniejszanie stanów zapalnych.

  • Napar z podagrycznika może pomóc w leczeniu dny moczanowej.
  • Nawłoć w postaci naparu może działać przeciwbólowo i przeciwzapalnie.
  • Napary z mięty mogą zmniejszać dolegliwości bólowe podczas miesiączki.
  • Napar z forsycji może redukować stany zapalne.
  • Yerba mate w postaci naparu może zmniejszać bóle głowy.
  • Napar z kurkumy może działać przeciwzapalnie.
  • Napar z tulsi może działać przeciwzapalnie.
  • Napar z wrotycza może pomagać przy migrenach.
  • Napar z fiołka trójbarwnego może być pomocny przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Napar z bazylii może uśmierzać ból głowy.
  • Herbata matcha może działać przeciwzapalnie.

Rodzaje, skład i przygotowanie

Herbata występuje w wielu odmianach, a jej przygotowanie zależy od rodzaju surowca i oczekiwanego napoju.

  • Z owoców ostropestu można przygotować napar lub nalewkę, a herbatę z ostropestu można pić przed posiłkiem.
  • Właściwe przygotowanie naparu yerba mate wymaga wody o temperaturze nieprzekraczającej 85°C, najlepiej nieco niższej.
  • Herbata matcha może zawierać galusan epigallokatechiny i polifenole.
  • Do popularnych herbat zielonych może należeć sencha.
  • Podczas diety dr Ewy Dąbrowskiej można pić herbaty ziołowe.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo herbaty zależy od jej rodzaju, ilości, sposobu pakowania oraz sytuacji zdrowotnej osoby, która ją pije.

  • Spożywanie czarnej herbaty może być związane z bólami głowy.
  • Czarna herbata może zawierać aluminium, czyli glin, a kwas cytrynowy może wiązać aluminium znajdujące się w jej naparze.
  • Herbata zamknięta w plastikowych torebkach może zawierać szkodliwe substancje, a także zanieczyszczenia mikroplastikiem i nanoplastikiem.
  • Długotrwałe picie dużych ilości naparów z szałwii może wywołać nudności i wymioty.
  • Przeciwwskazaniem do stosowania naparów z szałwii może być ostry nieżyt żołądka.
  • Napar z szałwii może powodować zmniejszenie laktacji.
  • Hibiskusa nie można pić regularnie przed ciążą ani w jej trakcie, ponieważ osłabia mięśnie macicy.
  • Hibiskus można podawać dzieciom po ukończeniu trzeciego roku życia z dobrym miodem.

Choroby nowotworowe

Niektóre rodzaje herbaty mogą wiązać się z niższym ryzykiem wybranych chorób nowotworowych lub wykazywać działanie przeciwnowotworowe.

  • Zielona herbata może zmniejszać ryzyko wystąpienia raka płuc.
  • Może także obniżać ryzyko raka piersi oraz raka prostaty.
  • Napar z tulsi może działać przeciwnowotworowo.
  • Podobne działanie może wykazywać herbata matcha.

Układ oddechowy

Napar z liści dziewanny może oddziaływać na układ oddechowy.

  • Napar z gorczycy może wspomagać usuwanie flegmy.
  • Napar z mięty meksykańskiej można stosować do inhalacji.

Hormony i gospodarka hormonalna

Herbaty mogą wpływać na różne aspekty gospodarki hormonalnej, zależnie od użytej rośliny.

  • Napar z kwiatów mniszka może normalizować pracę hormonów.
  • Herbata z pokrzywy może łagodzić objawy menopauzy.
  • Herbata matcha może regulować poziom testosteronu.

Układ nerwowy i kości

Zielona herbata może zmniejszać ryzyko osteoporozy i zwiększać gęstość kości.

  • Może także zmniejszać ryzyko rozwoju choroby Parkinsona.

Pozostałe zastosowania

Herbata może pełnić także funkcje wykraczające poza codzienny napój, między innymi dzięki zawartości przeciwutleniaczy w zielonej herbacie, która może wpływać na poprawę ogólnego zdrowia.

  • Napar z goździków może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.
  • Napar z uczepu trójlistkowego może wspomagać detoksykację organizmu po chorobie.
  • Tulsi może działać antyoksydacyjnie w postaci naparu.
  • Picie naparów z mięty może dawać uczucie chłodzenia podczas upałów.
  • Herbata z mięty może łagodzić objawy kaca.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu