Nadwaga

Nadwaga to stan, w którym masa ciała danej osoby przekracza normę uznaną za optymalną dla jej wzrostu i wieku. Jest określana na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI), który oblicza się jako stosunek masy ciała do kwadratu wzrostu. Nadwaga jest klasyfikowana jako jedna z kategorii masy ciała, wykraczająca poza zakres prawidłowy, ale niekoniecznie oznacza otyłość. W medycynie i dietetyce stan ten jest monitorowany w celu oceny zdrowia i kondycji fizycznej.

Nadwaga oznacza zwiększoną masę ciała w stosunku do wzrostu i może wiązać się z nadmiarem tkanki tłuszczowej. Bywa łączona z zaburzeniami metabolicznymi, chorobami układu krążenia, problemami ze snem oraz przeciążeniem narządu ruchu.

Przyczyny nadwagi

Na rozwój nadwagi i otyłości może wpływać wiele czynników związanych ze stylem życia, stanem organizmu oraz zmianami fizjologicznymi.

  • Deprawacja snu może prowadzić do otyłości, a niedobór snu może zwiększać chęć podjadania.
  • Przewlekły stres może przyczyniać się do otyłości, podobnie jak brak ruchu.
  • Przewlekły stan zapalny może prowadzić do rozwoju otyłości, natomiast nadmierna ilość trzewnej tkanki tłuszczowej może wywoływać stany zapalne.
  • Zaburzenia pracy wątroby mogą prowadzić do otyłości. Również zaburzenia w pracy trzustki mogą sprzyjać jej rozwojowi.
  • Niewłaściwy mikrobiom jelitowy może prowadzić do otyłości.
  • Słodkie napoje mogą przyczyniać się do otyłości, a spożywanie cukru może prowadzić do jej rozwoju.
  • Pomijanie śniadań może zwiększać ryzyko rozwinięcia otyłości.
  • Spożywanie produktów wysokoprzetworzonych może powodować otyłość, podobnie jak dieta wysokowęglowodanowa.
  • Przejadanie się może zwiększać masę ciała, a spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko nadwagi.
  • Spożywanie piwa może prowadzić do przybierania na wadze.
  • Przy menopauzie może pojawić się wzrost masy ciała.

Dieta i masa ciała

Sposób komponowania diety wpływa na ryzyko nadwagi i możliwość utrzymania pożądanej masy ciała.

  • Nadmiar cukrów prostych może powodować otyłość, a nadwyżka cukru może prowadzić do przybierania na wadze.
  • Produkty mączne mogą sprzyjać otyłości, podobnie jak nadmiar węglowodanów.
  • Fruktoza może sprzyjać rozwojowi otyłości i nadwadze.
  • Dieta zawierająca tłuszcze trans może powodować otyłość, natomiast zmniejszenie spożycia takich produktów może prowadzić do zmniejszenia otyłości.
  • Niedobór białka może zwiększać ryzyko otyłości, podczas gdy zwiększenie ilości białka w diecie może pomóc w zmniejszeniu otyłości.
  • Wybór żywności wysokoprzetworzonej może sprzyjać otyłości, a jej eliminacja może zmniejszać otyłość.
  • Zielona herbata może wpływać na zmniejszenie otyłości i pomagać jej zapobiegać.
  • Nawet zdrowe przekąski spożywane w nadmiarze mogą zwiększać masę ciała; dotyczy to także nadmiaru orzechów.
  • Dieta śródziemnomorska może pozwalać utrzymać pożądaną wagę ciała.
  • Dieta wysokotłuszczowa może być zdrowsza niż dieta niskotłuszczowa.

Odchudzanie i utrzymanie wagi

Odchudzanie obejmuje zarówno zmniejszanie masy ciała, jak i działania pomagające utrzymać prawidłową wagę.

  • Zwiększenie ilości błonnika w diecie może pomagać w zmniejszeniu otyłości, a eliminacja cukru może prowadzić do utraty wagi.
  • Usunięcie z jadłospisu produktów sprzyjających przybieraniu na wadze może zmniejszać otyłość brzuszną.
  • Post przerywany może pomagać zapobiegać nadwadze.
  • Ocet jabłkowy może wspierać zmniejszenie otyłości, podobnie jak kwas ursolowy.
  • Superżywność może pomagać poprawiać kontrolę wagi, a podagrycznik może ułatwiać zrzucenie zbędnych kilogramów.
  • Odpowiednie nawodnienie może ułatwiać odchudzanie i pomagać w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Woda może wspomagać odchudzanie, także gdy jest spożywana przed posiłkiem.
  • Ozempik może sprzyjać utracie masy ciała.
  • Kwasy omega-3 przyjmowane w okresie odchudzania mogą przyspieszać metabolizm.
  • Złoto koloidalne może zmniejszać napady głodu i wspomagać odchudzanie.
  • Kamizelka obciążeniowa może wspomagać odchudzanie oraz zapobiegać efektowi jo-jo po zakończeniu odchudzania.
  • Stres może utrudniać obniżenie masy ciała, podobnie jak przetrenowanie.
  • Fiksowanie się na punkcie liczby spożywanych kalorii może hamować proces odchudzania.
  • Przeciążona wątroba może powodować trudności z utratą wagi.

Metabolizm i hormony

Nadwaga i otyłość mogą wiązać się z zaburzeniami przemiany materii oraz równowagi hormonalnej.

  • Otyłość może być przyczyną chorób metabolicznych, a osoby otyłe mogą cierpieć na zaburzenia gospodarki lipidowej i dnę moczanową.
  • Insulina może powodować otyłość, natomiast insulinooporność może prowadzić do otyłości. Osoby otyłe mogą cierpieć na insulinooporność, a nadwaga może ją nasilać. Osoby z insulinoopornością są przez to bardziej narażone na przybieranie na wadze.
  • Cukrzyca typu 2 może dotykać osoby otyłe. Przybieranie na wadze może być wczesnym objawem cukrzycy, podobnie jak nagła utrata masy ciała.
  • Otyłość może zwiększać poziom trójglicerydów we krwi oraz prowadzić do stanu zapalnego w organizmie.
  • Zaburzenia tarczycy mogą prowadzić do otyłości. Nieuzasadnione przybieranie na wadze może być objawem niedoczynności tarczycy, a nadmierna utrata wagi — objawem nadczynności tarczycy. Niedobór jodu może powodować problemy ze zrzuceniem zbędnych kilogramów.
  • Nadmiar estrogenu może prowadzić do otyłości, a otyłość u kobiet może negatywnie wpływać na płodność. Utrata wagi może podnosić poziom testosteronu.
  • Nadwaga może powodować zatrzymywanie wody w organizmie, osłabiać działanie witaminy D i być przyczyną podwyższonego poziomu kortyzolu.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą powodować wahania masy ciała.

Serce i naczynia

Nadmiar masy ciała może obciążać serce i naczynia krwionośne, zwiększając ryzyko zawału serca.

  • Otyłość może sprzyjać rozwojowi chorób kardiologicznych.
  • Nadciśnienie może wynikać z nadmiernej masy ciała, podobnie jak podwyższone ciśnienie rozkurczowe.
  • Otyłość może prowadzić do powstawania skrzepów w naczyniach i zakrzepicy.
  • Nadmiar tkanki tłuszczowej może zwiększać ryzyko udaru.
  • Może również zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy.

Układ trawienny i wątroba

Nadwaga i otyłość mogą wpływać na funkcjonowanie przewodu pokarmowego, wątroby, trzustki oraz pęcherzyka żółciowego.

  • Otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej.
  • Normalizacja masy ciała może pomóc pozbyć się zgagi.
  • Nadwaga może sprzyjać powstawaniu uchyłków jelit.
  • Otyłość może zwiększać ryzyko chorób trzustki.
  • Osoby otyłe mogą cierpieć na schorzenia pęcherzyka żółciowego.
  • Nadmierna masa ciała może powodować niealkoholowe stłuszczenie wątroby.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka pęcherzyka żółciowego.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka trzustki.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka wątroby.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka jelita grubego.

Sen i samopoczucie

Nadwaga może wiązać się zarówno z zaburzeniami snu, jak i pogorszeniem samopoczucia.

  • Osoby otyłe mogą cierpieć na bezdech senny, któremu otyłość może sprzyjać.
  • Otyłość może powodować senność po jedzeniu.
  • Obniżony poziom BDNF u osób otyłych może pogarszać sprawność mózgu.
  • Osoby otyłe mogą cierpieć na stany depresyjne.
  • Słabej jakości sen może prowadzić do nadwagi.
  • Niedobór selenu może prowadzić do problemów ze snem, szczególnie u osób z nadwagą.

Kości, stawy i mięśnie

Nadwaga może zwiększać obciążenie układu ruchu, prowadząc do problemów i bólów kręgosłupa.

  • Osoby otyłe mogą cierpieć na choroby zwyrodnieniowe stawów.
  • Otyłość może szczególnie obciążać układ kostny kolan.
  • Nadwyżka kaloryczna w diecie może prowadzić do dodatkowego obciążania stawów.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nieleczona otyłość może stanowić zagrożenie dla zdrowia.

  • Otyłości mogą towarzyszyć infekcje.

Otyłość a nowotwory

Otyłość może być przyczyną rozwoju raka i chorób nowotworowych, a także prowadzić do powstawania nowotworów.

  • Może zwiększać podatność na choroby nowotworowe.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka szyjki macicy.
  • Ciężka otyłość może sprzyjać powstawaniu raka prostaty u mężczyzn.
  • Otyłość może sprzyjać powstawaniu raka sutka.

Ogólnoustrojowe skutki otyłości

Otyłość może potęgować rozwój chorób.

  • Nadmiar tkanki tłuszczowej może powodować przewlekły stan zapalny.
  • Może także zmniejszać pojemność płuc.
  • W przypadku infekcji otyłość może wydłużać czas leczenia.

Pozostałe zastosowania

Nadwaga może wiązać się także ze zmianami dotyczącymi skóry, narządów rozrodczych i układu moczowego.

  • Otyłość może być jedną z przyczyn cellulitu.
  • Nadwaga może sprzyjać rozwojowi mięśniaków.
  • Może również powodować częste oddawanie moczu.
  • U kobiet z nadwagą redukcja masy ciała może pomóc zmniejszyć problem nietrzymania moczu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu