Przyczyny refluksu żołądka

Refluks żołądka to zjawisko polegające na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku. Jest to proces związany z funkcjonowaniem układu pokarmowego, zwłaszcza dolnego zwieracza przełyku. Refluks może występować okresowo u wielu osób i jest rozpoznawany na podstawie objawów klinicznych oraz badań diagnostycznych. W medycynie refluks klasyfikuje się jako chorobę refluksową przełyku, gdy objawy są nawracające i znacząco wpływają na komfort życia.

Refluks żołądkowo-przełykowy polega na cofaniu się treści żołądkowej do przełyku i może wiązać się ze zgagą oraz innymi dolegliwościami. Jego występowaniu lub nasileniu sprzyjać mogą między innymi zaburzenia zwieracza przełyku, dieta, styl życia i niektóre choroby.

Mechanizmy i przyczyny refluksu

Refluks żołądkowy może mieć różne przyczyny — od zaburzeń pracy zwieracza przełyku po czynniki związane z masą ciała, stresem i wydzielaniem soku żołądkowego.

  • Podstawą choroby refluksowej mogą być zaburzenia funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku.
  • Nadmierne jedzenie może prowadzić do refluksu żołądka, a otyłość może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej. Otyłość brzuszna może dodatkowo powodować ucieczkę soku żołądkowego do przełyku.
  • Przewlekły stres może powodować refluks żołądka, podobnie jak podwyższony poziom kortyzolu.
  • Refluks może wiązać się zarówno z nasileniem wydzielania soku żołądkowego, jak i z niskim poziomem kwasu solnego. Wyzwalacze nasilające refluks mogą dodatkowo nasilać zwiększanie wydzielania soku żołądkowego.
  • Helikobakter pylori może powodować refluks żołądkowy, a zaburzenia mineralne mogą zwiększać ryzyko jego wystąpienia.
  • Palenie papierosów może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej.
  • U noworodka refluks może pojawiać się na skutek niepodciętego wędzidełka.
  • Ciąża może być przyczyną zgagi.

Objawy i powikłania

Refluks żołądkowy może wywoływać zarówno objawy w przełyku, jak i dolegliwości dotyczące innych części organizmu.

  • Zgaga może być związana z chorobą refluksową przełyku oraz zapaleniem przełyku. Przy zgadze kwaśna zawartość żołądka może cofać się do przełyku, a regularne nawroty mogą prowadzić do uszkodzenia jego błony śluzowej.
  • Do typowych odczuć należy pieczenie w przełyku. Refluks może też powodować ból w klatce piersiowej oraz uczucie ucisku.
  • Objawem refluksu może być dysfunkcja zwieracza. Kaszel może natomiast nasilać objawy refluksu.
  • Refluks może powodować chrypkę i ból głowy. Jego powikłaniem może być także zapalenie zatok.
  • Cofanie się kwasu żołądkowego do jamy ustnej może powodować nieświeży oddech oraz uszkodzenie szkliwa zębów.

Produkty nasilające refluks

Produkty nasilające refluks obejmują między innymi tłuste, pikantne, gazowane i kwaśne składniki diety.

  • Spożywanie tłuszczów może nasilać objawy refluksu. Ograniczenie gęsiny, żeberek, zup na bazie tłustych mięs oraz sosów na bazie tłustych mięs może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Podobny efekt może przynieść ograniczenie serów pleśniowych, mozzarelli, tłustych serów i serów topionych.
  • Warto uwzględnić także ograniczenie śmietany, tłustego mleka, smalcu oraz słoniny.
  • Ograniczenie spożycia smażonego mięsa, kiełbas, kaczki i konserw mięsnych może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • W podobny sposób może działać ograniczenie mięsa z gęsi, pasztetów, golonki, boczku oraz wędzonego mięsa.
  • Placki ziemniaczane, chipsy i smażone ziemniaki również można ograniczyć, ponieważ takie postępowanie może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Pikantne potrawy mogą zwiększać ryzyko pojawienia się refluksu, a ostre przyprawy mogą zaostrzać jego objawy. Dotyczy to także pieprzu, chili, curry, musztardy i chrzanu.
  • Czosnek można ograniczyć, ponieważ takie postępowanie może zmniejszać objawy choroby refluksowej. Ograniczenie rzodkiewki również może przynieść podobny efekt.
  • Woda gazowana może nasilać objawy refluksu, a napoje gazowane mogą nasilać chorobę refluksową.
  • Picie kawy może sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego pojawienia się. Mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej, a kawa pita na pusty żołądek może prowadzić do refluksu żołądka.
  • Pomarańcze, mandarynki i grejpfruty mogą nasilać refluks, podobnie jak soki cytrusowe.
  • Sok pomidorowy, przecier pomidorowy, koncentrat pomidorowy oraz ketchup mogą nasilać objawy choroby refluksowej lub utrudniać ich ograniczenie.
  • Jedzenie gruszek, porzeczek, śliwek, czereśni i wiśni może nasilać objawy choroby refluksowej. Podobnie może działać jedzenie owoców suszonych.
  • Białe wino może nasilać objawy choroby refluksowej, a picie alkoholu może zwiększać ryzyko refluksu.
  • Ograniczenie spożycia szparagów może zmniejszać objawy choroby refluksowej.

Dieta przy refluksie

Niewłaściwa dieta może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej, a błonnik może wpływać na jej przyczynę. Błonnik może również zmniejszać objawy i ich nasilenie, pomagać kontrolować objawy oraz wspomagać leczenie choroby refluksowej.

  • Powolne spożywanie posiłków może zmniejszać objawy choroby refluksowej. Popijanie w trakcie jedzenia może natomiast prowadzić do refluksu.
  • Spożywanie posiłków o umiarkowanej temperaturze może zmniejszać objawy refluksu żołądkowego.
  • Dieta niskowęglowodanowa może pomóc wyleczyć refluks żołądka.
  • Przy refluksie mogą być tolerowane zsiadłe mleko, kefiry, jogurty naturalne, chude mleko, sery kozie, chude sery twarogowe oraz sery homogenizowane.
  • Mleko w kawie i mleko w herbacie mogą obniżać nasilenie refluksu.
  • Przy refluksie mogą być spożywane kabaczek, bakłażan, ziemniaki, dynia i marchew.
  • Tolerowane mogą być także pomidory bez skórki, maliny, winogrona, brzoskwinie i truskawki.
  • W diecie refluksowej mogą sprawdzać się kasza gryczana, pieczywo razowe, makaron razowy, pumpernikiel oraz brązowy ryż.
  • Wanilia, koperek i bazylia mogą być tolerowane przy refluksie, podobnie jak słaba herbata.
  • Ograniczenie pora może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Osoby z chorobą refluksową mogą spożywać chude wędliny wieprzowe, chude wędliny drobiowe, chude ryby, mięso pieczone, mięso duszone oraz mięso gotowane.
  • Olej lniany może być spożywany przez osoby z chorobą refluksową.

Styl życia i nawyki

Styl życia i codzienne nawyki mogą wpływać na częstość oraz nasilenie refluksu żołądkowego.

  • Siedzący tryb życia może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej.
  • Częstsze, mniejsze posiłki oraz kontrolowanie ich objętości mogą zmniejszać objawy refluksu żołądkowego.
  • Kładzenie się spać bezpośrednio po posiłku, a także spożywanie posiłków tuż przed snem, może nasilać refluks i jego objawy.
  • Przerwa między jedzeniem a ćwiczeniami może przyspieszać opróżnianie żołądka oraz zmniejszać uczucie pieczenia w przełyku.
  • Ćwiczenia fizyczne mogą nasilać refluks, natomiast aktywność o niskiej intensywności może zmniejszać jego objawy.
  • Skłony do przodu i podnoszenie ciężarów mogą nasilać refluks.
  • Ułożenie górnej części ciała wyżej może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Żucie gumy bez cukru po posiłku może zmniejszać objawy refluksu.
  • Luźna bielizna może łagodzić objawy refluksu.
  • Ograniczenie palenia tytoniu może zmniejszać objawy refluksu.
  • Temperatura posiłków również może mieć znaczenie — jej kontrolowanie może zmniejszać objawy choroby refluksowej.

Zioła i suplementy

Dobór ziół i suplementów przy refluksie zależy od ich możliwego wpływu na objawy oraz tolerancji przez organizm.

  • Nagietek lekarski może pomagać w zapobieganiu refluksowi, natomiast napar z mięty może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Rozmaryn, tymianek i oregano mogą być tolerowane przy refluksie.
  • Olejek miętowy może zmniejszać objawy refluksu.
  • Melatonina może pomagać w leczeniu refluksu i łagodzić objawy choroby refluksowej, w tym refluksu przełyku.
  • N-acetylocysteina może pomagać zmniejszyć refluks żołądkowo-przełykowy.
  • Probiotyki mogą wspomagać leczenie choroby refluksowej poprzez poprawę równowagi mikroflory jelitowej, a także zmniejszać ryzyko poważnych komplikacji związanych z refluksem.
  • Suplementacja Lactobacillus rhamnosus może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Srebro koloidalne może pomagać na refluks.
  • Lnica pospolita może być wykorzystywana przy leczeniu refluksu, a cykoria podróżnik może być pomocna przy refluksie.
  • Ocet jabłkowy może zmniejszać intensywność objawów refluksu.
  • Magnez może łagodzić pieczenie w przełyku związane z refluksem.
  • Agrest indyjski może wspomagać leczenie choroby refluksowej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo przy refluksie wymaga ostrożności wobec napojów, które mogą nasilać dolegliwości.

  • Piwo może być przeciwwskazane przy refluksie żołądka.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu