Zakup kawy

Kawa to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, dostępny między innymi w wersji ziarnistej i rozpuszczalnej. Jej smak, aromat i zawartość kofeiny mogą zależeć od rodzaju ziaren oraz sposobu przygotowania. Kawa może pobudzać i towarzyszyć codziennym zwyczajom żywieniowym, a fusy znajdują różne zastosowania.

Wybór i rodzaje kawy

Kupno kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu. Świeżo wypalana kawa ziarnista może być przeznaczona do codziennego spożycia.

  • Korzeń wierzbówki kiprzycy można wykorzystać do produkcji kawy.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.

Dodatki do kawy

Korzeń maca i kordyceps mogą być dodawane do kawy.

  • Inulina może być dodawana do kawy.
  • Zielony kardamon może być dodawany do kawy.
  • Zabielacze do kawy w proszku mają niską wartość żywieniową.

Składniki i wchłanianie

Picie kawy może ograniczać wchłanianie żelaza, a unikanie jej podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie tego pierwiastka. Przerwa w spożywaniu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.

  • Fusy z kawy mogą zawierać minerały: miedź, żelazo, potas, cynk, magnez i fosfor, a także związki azotowe. Sama kawa może być źródłem minerałów.
  • Spożywanie zbyt dużej ilości kawy może ograniczać wchłanianie potasu, a zbyt częste jej picie może ograniczać wchłanianie magnezu. Picie kawy może też zwiększać poziom magnezu w organizmie i zaburzać wchłanianie wapnia.
  • Kawa może zawierać kofeinę, polifenole, trygonelinę i metyloksantyny.
  • Rozpuszczalne napoje kawowe mogą mieć cukier na pierwszym miejscu w składzie, a także zawierać utwardzony olej palmowy, stabilizatory w formie fosforanów oraz emulgatory mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych.
  • Gorzka czekolada bez cukru może mieć skład podobny do kawy, ale różnić się od niej proporcjami składników odżywczych.

Pobudzenie, nastrój i koncentracja

Picie kawy może stymulować układ nerwowy i zwiększać koncentrację. Kawa pita rano może zwiększać poziom energii, poprawiać nastrój i działać przeciwdepresyjnie.

  • Kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu oraz wspierać sprawność fizyczną.
  • Yerba mate może pobudzać dłużej, a zarazem słabiej niż kawa.

Sen i zmęczenie

Kawa może obniżać wydajność snu, skracać jego całkowity czas oraz utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia.

  • Picie dużej ilości kawy może powodować zmęczenie, a kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia i senności.
  • Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć uczucie zmęczenia po wybudzeniu.
  • Unikanie kawy przed snem może poprawić jakość snu.

Układ pokarmowy

Kawa może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. Picie kawy może sprzyjać refluksowi, a zgaga może być związana z jej spożywaniem.

  • Mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej, natomiast mleko w kawie może zmniejszać nasilenie refluksu. Osoby z refluksem mogą tolerować kawę zbożową.
  • Picie kawy na pusty żołądek może prowadzić do stanów zapalnych żołądka. Jej spożywanie może nie wiązać się z występowaniem wrzodów żołądka, ale kawa może zaostrzać wrzody żołądka.
  • Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka, a kawa może pobudzać ruch jelit i wpływać na regenerację jelit.
  • Kawa może zaostrzać wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna.

Serce i układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia oraz udaru mózgu. Nawykowe spożywanie może też zmniejszać ryzyko nadciśnienia tętniczego.

  • Regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi.
  • Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie.
  • Kawa zbożowa z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Mózg i funkcje poznawcze

Picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera, Parkinsona oraz demencji. Regularne picie kawy może zmniejszyć ryzyko otępienia poudarowego.

  • Kawa może usprawniać pracę mózgu i poprawiać funkcje mózgowe.
  • Może też zwiększać zdolność do zapamiętywania.

Masa ciała i metabolizm

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko cukrzycy typu 2 i insulinooporności. Zielona kawa może zmniejszać insulinooporność.

  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a czarna kawa może wspomagać odchudzanie; kawa może też spalać tłuszcz.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze.

Wątroba i nowotwory

Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby. Kawa może chronić wątrobę, a picie kawy może służyć profilaktyce przewlekłych chorób tego narządu.

  • Picie kawy, a także zawarta w niej kofeina, mogą zmniejszać ryzyko marskości wątroby.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko raka wątroby.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka okrężnicy, czerniaka, raka trzonu macicy, raka jamy ustnej, raka prostaty i raka piersi, a także ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
  • Kofeina zawarta w kawie może zmniejszać ryzyko nowotworów, a połączenie kawy i magnezu może ograniczać to ryzyko. Kawa może też wykazywać działanie przeciwnowotworowe, natomiast picie jej z mlekiem może osłabiać właściwości antynowotworowe.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko raka płuc.

Fusy w ogrodzie

Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę, spulchniać ziemię, być wykorzystywane jako nawóz i służyć do ściółkowania roślin.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Picie kawy może powodować bóle głowy oraz rozdrażnienie i nerwowość. Nagłe odstawienie kawy także może powodować bóle głowy.

  • Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu, a ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.
  • Przy niskiej tolerancji na kofeinę kawa może nie służyć, a jej zwiększone spożycie może nasilać lęk i zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • Kawa może przyspieszać akcję serca, a jej sporadyczne picie może zwiększać ciśnienie.
  • Picie kawy na pusty żołądek może podrażniać żołądek.
  • Regularne spożywanie kofeiny może przyzwyczajać do niej organizm.
  • Probiotyków nie można popijać kawą, a lewotyroksyna przyjmowana z kawą może mieć obniżone wchłanianie.
  • Bardzo gorąca kawa może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku, a kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu