Niedobory białka
Niedobory białka mogą zaburzać wzrost, regenerację i codzienne funkcjonowanie organizmu. Problem może dotyczyć zarówno zbyt małej ilości białka w diecie, jak i niedostatecznej podaży białka pełnowartościowego, które dostarcza niezbędnych aminokwasów. Skutki mogą obejmować zmiany skórne, osłabienie odporności, zaburzenia hormonalne oraz gorszy rozwój dzieci i płodu.
Objawy i obszary, których może dotyczyć niedobór
Niedobór białka może:
- osłabiać układ odpornościowy 1
- prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej 1, obniżać poziom hormonów wzrostu 1 i obniżać poziom hormonów tarczycy 1
- powodować problemy z płodnością 1
- opóźniać rozwój fizyczny u dzieci 1
- zwiększać ryzyko cukrzycy 1, otyłości 1, chorób przewodu pokarmowego 1, schorzeń neurologicznych 1, chorób autoimmunologicznych 1 i nowotworów 1
- dawać objawy takie jak łamliwe włosy 1, łyżeczkowate paznokcie 1, wilczy głód 1, strzelanie w stawach 1 i ból kości 1
Niedobór pełnowartościowego białka może:
- zwiększać ryzyko depresji 1 i zaburzeń emocjonalnych 1
- ograniczać syntezę neuroprzekaźników 1, zwiększać ryzyko neurodegeneracji 1 i bezsenności 1
- zwiększać ryzyko stanów zapalnych 1
Niedobór kolagenu może:
- prowadzić do utraty jędrności skóry 3 i pojawienia się zmarszczek 2
- być powiązany z osłabieniem kości 2 i bólem lub dyskomfortem w obrębie układu ruchu
- być powiązany z wypadaniem włosów 1, łamliwością tkanek i przyspieszaniem starzenia się organizmu 1
- osłabiać elastyczność naczyń krwionośnych 1, a także wiązać się ze skurczami łydek 1
Wpływ na rozwój, układ nerwowy i ciążę
Niedobór białka u dzieci i młodzieży może zmniejszać potencjał intelektualny 1 i opóźniać rozwój fizyczny 1, a długotrwała zbyt niska podaż energii i makroskładników może dodatkowo pogarszać rozwój układu nerwowego 1.
Niedobór białka w ciąży może hamować rozwój płodu 1, prowadzić do zaburzeń rozwoju płodu 1 i niedorozwoju grasicy u płodu 1, natomiast niedobór aminokwasów egzogennych może osłabiać odporność dziecka 1.
Skaza białkowa u niemowląt może:
- dawać objawy takie jak przesuszona skóra 1
- sprawiać, że dzieci słabiej przybierają na wadze i są mniejsze 1
Znaczenie diety i uzupełniania niedoborów
Białko może zwiększać wchłanianie magnezu 1, dlatego jego odpowiednia podaż może wspierać nie tylko mięśnie i regenerację, ale też wykorzystanie wybranych składników mineralnych. W praktyce korzystne może być regularne dostarczanie pełnowartościowych źródeł białka, takich jak jaja, nabiał, ryby, mięso lub dobrze łączone źródła roślinne.
Składniki wspierające syntezę kolagenu mogą obejmować miedź 1, żelazo 1 i cynk 1, dlatego przy objawach dotyczących skóry, włosów czy tkanek łącznych znaczenie może mieć nie tylko sama ilość białka, ale także ogólny bilans diety.