Pierwiastki chemiczne

Pierwiastki chemiczne to podstawowe substancje, które nie mogą być rozłożone na prostsze składniki za pomocą reakcji chemicznych. Każdy pierwiastek składa się z atomów o jednakowej liczbie protonów w jądrze, co określa jego tożsamość. Są one uporządkowane w układzie okresowym, który grupuje je według podobieństw właściwości chemicznych i fizycznych. Pierwiastki stanowią budulec wszystkich związków chemicznych i materiałów na Ziemi.

Pierwiastki chemiczne to podstawowe składniki materii, obecne między innymi w organizmach, żywności i produktach codziennego użytku. Bywają wiązane z właściwościami odżywczymi, biologicznymi, technologicznymi oraz toksycznością różnych substancji.

Makroelementy w żywności

Makroelementy obecne w żywności obejmują między innymi potas, wapń, magnez, fosfor, siarkę i chlor.

  • Potas mogą zawierać fusy z kawy, pomidory, żyworódka oraz pistacje.
  • Mak polny może być źródłem potasu i zawierać wapń, natomiast migdały mogą dostarczać wapnia.
  • Pokrzywa może zawierać wapń, siarkę i fosfor.
  • Fusy z kawy mogą zawierać także fosfor, a pestki dyni — magnez. Magnez mogą zawierać również migdały.
  • Woda magnezowo-wapniowa może być źródłem magnezu.
  • Formy magnezu mogą różnić się przyswajalnością, a kwas mlekowy może zapewniać większy stopień wchłanialności potasu.
  • Wysoki poziom kortyzolu może hamować przyswajanie wapnia.
  • Chlor zawarty w soli może brać udział w produkcji kwasu solnego.

Mikroelementy i minerały

Pierwiastki chemiczne i minerały występują zarówno w żywności, jak i w różnych roślinach oraz produktach codziennego użytku.

  • Cynk może wspierać układ odpornościowy, wpływać na utrzymywanie odpowiedniego poziomu testosteronu oraz poprawiać jakość snu.
  • Podczas chemioterapii cynk może chronić percepcję smaku i węchu.
  • Żyworódka może zawierać cynk, a pokrzywa może być źródłem cynku, niklu, molibdenu, żelaza i kobaltu.
  • Pokrzywa może zawierać mikroelementy, minerały oraz sole mineralne.
  • Szczawik zajęczy może zawierać minerały, podobnie jak mniszek lekarski sole mineralne.
  • Ogonki z czereśni mogą zawierać mikroelementy, goździki mangan, a żywokost krzem.
  • Fusy z kawy mogą zawierać żelazo. Gorzka czekolada może dostarczać miedzi i zawierać minerały, natomiast ziemniaki mogą zawierać miedź.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych.
  • Pasty do zębów mogą zawierać aluminium i fluor.
  • Niedobór selenu może powodować pogłębianie się zmarszczek, natomiast jego nadmiar może być toksyczny.

Antyoksydanty i ochrona

Antyoksydanty pomagają chronić komórki przed działaniem wolnych rodników i stresem oksydacyjnym.

  • Do antyoksydantów endogennych i egzogennych należą między innymi koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź oraz mangan.

Substancje toksyczne i chemia użytkowa

Niektóre substancje związane z chemią użytkową mogą wpływać na organizm lub oddziaływać z innymi związkami.

  • Fluor może zaburzać pracę tarczycy.
  • Witamina C może neutralizować metale ciężkie.

Właściwości związków chemicznych

Związki chemiczne różnią się między innymi zdolnością wiązania innych cząsteczek oraz przyswajalnością ich form.

  • Węgiel aktywny może wiązać duże powierzchnie obcych cząsteczek.
  • Organiczne formy magnezu, takie jak cytrynian, mogą charakteryzować się wyższą przyswajalnością.
  • Kwas cytrynowy może wiązać aluminium znajdujące się w czarnej herbacie.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu