Właściwości żelaza

Żelazo jest niezbędnym składnikiem mineralnym, który uczestniczy między innymi w transporcie tlenu w organizmie. W żywności występuje w formie hemowej i niehemowej, a jego przyswajanie może zależeć od składu posiłku. Niedobór żelaza może wiązać się z różnymi objawami i konsekwencjami zdrowotnymi.

Wchłanianie żelaza

Witamina C może zwiększać przyswajalność i wchłanianie żelaza, także niehemowego. Może też wychwytywać żelazo niehemowe. Wapń może zmniejszać wchłanianie żelaza, a picie herbaty może ograniczać lub blokować jego wchłanianie.

  • Czosnek może zwiększać przyswajalność żelaza, a kiszonki mogą zwiększać wchłanianie żelaza niehemowego.
  • Laktoferyna może wspomagać wchłanianie żelaza i wiązać żelazo.
  • Błonnik może ograniczać wchłanianie żelaza, a produkty pszenne mogą utrudniać jego przyswajanie.
  • Woda z cytryną może poprawiać wchłanianie żelaza, a beta-karoten i karotenoidy mogą zwiększać wchłanianie żelaza, także niehemowego.
  • Witamina A może zwiększać wchłanianie żelaza z roślin, a kukurydza może pomóc w lepszym przyswajaniu żelaza.
  • Żelazo hemowe może wchłaniać się lepiej niż niehemowe.
  • Czerwone wino może blokować wchłanianie żelaza, a glifosat może je upośledzać.
  • Unikanie herbaty i kawy podczas suplementacji żelaza może poprawiać jego wchłanianie. Samo picie kawy może blokować wchłanianie żelaza.

Roślinne źródła żelaza

Pokrzywa może dostarczać żelazo i uzupełniać jego niedobory.

  • Soczewica, fasola i inne nasiona strączkowe mogą być źródłem żelaza.
  • Mniszek lekarski, żyworódka, chlorella, seler korzeniowy i sproszkowana ashwagandha to także roślinne źródła żelaza.
  • Orzechy, gorzka czekolada i fusy z kawy mogą zawierać żelazo, a nasiona chia mogą zawierać go więcej niż szpinak.
  • Dieta wegańska może dostarczać żelazo niehemowe, a yerba mate — minerały, między innymi żelazo, cynk, magnez, mangan i potas.
  • Zwiększenie spożycia produktów bogatych w żelazo pochodzenia roślinnego może korzystnie wpływać na płodność u kobiet.

Zwierzęce źródła żelaza

Mięso i drób mogą dostarczać żelazo hemowe, a żółtka jaj mogą być bogate w żelazo.

  • Polędwica wołowa może być źródłem żelaza, podobnie jak sardynki i ryby.

Objawy niedoboru żelaza

Niedobór żelaza może objawiać się zmęczeniem, także przewlekłym, i zwiększoną drażliwością. Mogą mu też towarzyszyć zawroty głowy oraz bladość skóry.

  • Inne objawy niedoboru żelaza to bóle głowy, zimne dłonie i stopy, chęć na kwaśne produkty, zajady oraz nierównomierne bicie serca.
  • Niedobór żelaza może wiązać się z łamliwością włosów i wypadaniem włosów, a także ze zmianami dotyczącymi paznokci: łamliwością, osłabieniem, kształtem łyżki, odwarstwianiem się od łożyska i grzybicą.

Skutki niedoboru żelaza

Niedobór żelaza może prowadzić do niedokrwistości oraz zaburzeń koncentracji.

  • Może także zaburzać pracę żołądka i osłabiać kości.
  • Może przyczyniać się do depresji, osłabiać odporność, zaburzać rytm serca oraz powodować problemy ze spaniem.
  • Helicobacter pylori oraz zaburzenia pracy nerek mogą obniżać poziom żelaza. Menstruacja może powodować niedobór żelaza u kobiet.

Żelazo a ciąża

Niedobór żelaza u kobiet w ciąży może przyczyniać się do niskiej masy urodzeniowej dziecka. Leczenie anemii w ciąży może uwzględniać suplementację żelaza.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nadmiar żelaza może upośledzać działanie układu immunologicznego. Suplementacja żelazem może odżywiać Candida albicans.

  • Wklęsłe paznokcie z wywiniętymi brzegami mogą być objawem nadmiaru żelaza.
  • Jednoczesne przyjmowanie lewotyroksyny i siarczanu żelaza może obniżać stężenie lewotyroksyny we krwi.
  • Sok z pokrzywy nie powinien być spożywany przy nadmiarze żelaza w organizmie.

Pozostałe zastosowania

Żelazo może uczestniczyć w tworzeniu kolagenu. Może też ograniczać wypadanie włosów.

  • Żelazo może zwiększać przyswajalność witaminy C.
  • Woda Hanna może zawierać żelazo.
  • Problemy ze snem mogą być przyczyną niedoboru żelaza.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu