Zwiększanie ryzyka chorób

Zwiększanie ryzyka chorób może dotyczyć wielu nakładających się czynników związanych ze stylem życia, odżywianiem, snem i stanem metabolicznym. Najczęściej nie chodzi o jeden element, lecz o współwystępowanie obciążeń, które mogą nasilać podatność na zaburzenia sercowo-naczyniowe, metaboliczne, neurologiczne i nowotworowe. Uporządkowanie tych zależności ułatwia ocenę, które obszary mogą wymagać największej uwagi.

Styl życia może zwiększać ryzyko wybranych chorób poprzez:

• palenie papierosów, które może zwiększać ryzyko refluksu 2, zakrzepicy 1, chorób trzustki 1 i zawału serca 1
• stres i zaburzenia snu, które mogą zwiększać ryzyko zawału serca 22, a przewlekły stres może dodatkowo zwiększać ryzyko chorób serca 1
• niedobór snu i praca zmianowa, które mogą zwiększać ryzyko nowotworów 1 oraz zawału serca 1
• siedzący tryb życia, który może zwiększać ryzyko nowotworu okrężnicy 1
• pomijanie śniadań, które może zwiększać ryzyko otyłości 1

Alkohol i używki mogą zwiększać ryzyko określonych zaburzeń:

• picie alkoholu może zwiększać ryzyko refluksu 1 i bezdechu sennego 1
• spożywanie piwa może zwiększać ryzyko udaru mózgu 1
• picie kawy może zwiększać ryzyko refluksu 1

Sposób odżywiania może zwiększać ryzyko chorób metabolicznych, sercowo-naczyniowych i nowotworowych poprzez:

• spożywanie smażonych potraw, które może zwiększać ryzyko nadwagi 2, nowotworów 2, choroby wieńcowej 1, udaru mózgu 1 i niewydolności serca 1
• tłuszcze trans, które mogą zwiększać ryzyko chorób serca 1, nowotworów 1, Alzheimera 1 i zwyrodnienia plamki żółtej 1
• przetworzone mięso, żywność przetworzona i wysoko przetworzona żywność, które mogą zwiększać ryzyko chorób nowotworowych 11 oraz zawału serca 1
• nadmiar cukru i rafinowane węglowodany, które mogą zwiększać ryzyko nowotworów 11
• picie słodzonych napojów i spożycie syropu glukozowo-fruktozowego, które mogą zwiększać ryzyko nowotworu trzustki 2 oraz niealkoholowego stłuszczenia wątroby 1

Masa ciała i tkanka tłuszczowa mogą wpływać na ryzyko wielonarządowe:

• otyłość może zwiększać ryzyko zawału serca 3 i refluksu 2
• nadmiar tkanki tłuszczowej może zwiększać ryzyko zawału serca 2, udaru 1 i miażdżycy 1
• nadmiar trójglicerydów może zwiększać ryzyko stłuszczenia wątroby 1

Niedobory składników odżywczych mogą zwiększać ryzyko różnych zaburzeń:

• niedobór kwasu foliowego może zwiększać ryzyko Alzheimera 2, miażdżycy 2 i udaru 2
• niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko choroby Parkinsona 1, zapalenia płuc 1, cichego zawału serca 1 i udaru 1
• niedobór witaminy C może zwiększać ryzyko udaru mózgu 2 i miażdżycy 1
• niedobór magnezu może zwiększać ryzyko udaru mózgu 1, a jego długotrwały niedobór może zwiększać ryzyko choroby Alzheimera 1
• niedobór potasu może zwiększać ryzyko insulinooporności 1
• niedobór fosforu może zwiększać ryzyko osteoporozy 1
• niedobór witaminy B6 może zwiększać ryzyko raka jelita grubego 1

Niedobór białka i fosfolipidów może zwiększać ryzyko zaburzeń ogólnoustrojowych:

• niedobór białka może zwiększać ryzyko chorób autoimmunologicznych 1, chorób przewodu pokarmowego 1, cukrzycy 1, nowotworów 1 i schorzeń neurologicznych 1
• niedobór pełnowartościowego białka może zwiększać ryzyko neurodegeneracji 1 i depresji 1
• niedobór fosfolipidów może zwiększać ryzyko chorób neurologicznych 1, stwardnienia rozsianego 1 i depresji 1
• niedobór cholesterolu może zwiększać ryzyko chorób neurologicznych 1 i depresji 1
• niedobory pokarmowe mogą zwiększać ryzyko depresji 1

Zaburzenia metaboliczne mogą zwiększać ryzyko dalszych powikłań:

• podwyższone stężenie kwasu moczowego może zwiększać ryzyko nadciśnienia tętniczego 2, choroby wieńcowej 1, stłuszczenia wątroby 1, niewydolności serca 1 i udaru mózgu 1
• nadciśnienie może zwiększać ryzyko choroby Alzheimera 1, a nadciśnienie tętnicze może zwiększać ryzyko dny moczanowej 1
• cukrzyca może zwiększać ryzyko zawału serca 1, a cukrzyca typu 2 może zwiększać ryzyko tworzenia się skrzepów krwi 1
• wysoki poziom kortyzolu może zwiększać ryzyko osteoporozy 2

Choroby i stany współistniejące mogą zwiększać ryzyko kolejnych zaburzeń:

• choroby serca mogą zwiększać ryzyko dny moczanowej 1
• niewydolność nerek może zwiększać ryzyko dny moczanowej 1
• choroby autoimmunologiczne mogą zwiększać ryzyko przedwczesnej menopauzy 1
• choroby alergiczne u rodziców mogą zwiększać ryzyko AZS u dziecka 1
• uchyłki w jelicie mogą zwiększać ryzyko zawału serca 1
• zaburzona flora jelitowa może zwiększać ryzyko depresji 1
• zaburzenia mineralne mogą zwiększać ryzyko refluksu 1

Czynniki hormonalne i biologiczne mogą nasilać określone ryzyko:

• spadek estrogenu może zwiększać ryzyko osteoporozy 1
• menopauza może zwiększać ryzyko insulinooporności 1
• ekspozycja na sztuczne światło w nocy może zwiększać ryzyko chorób nowotworowych 1
• antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko astmy 1

• Zarządzanie ryzykiem

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.