Zwiększanie ryzyka chorób

Zwiększanie ryzyka chorób oznacza występowanie czynników, które mogą sprzyjać rozwojowi określonych problemów zdrowotnych. Ryzyko bywa wiązane z dietą, stylem życia, chorobami współistniejącymi, wiekiem, uwarunkowaniami genetycznymi oraz środowiskiem.

Choroby serca i naczyń

Otyłość może zwiększać ryzyko zawału serca oraz zakrzepicy żył głębokich. Przewlekły stres może zwiększać ryzyko chorób serca i zawału serca. Niedobór kwasu foliowego może zwiększać ryzyko miażdżycy.

  • Podwyższone stężenie trójglicerydów może zwiększać ryzyko chorób serca i zawału serca.
  • Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko choroby wieńcowej oraz zawału.
  • Homocysteina może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i miażdżycy.
  • Spożywanie smażonej żywności może zwiększać ryzyko przewlekłej choroby żylnej, choroby wieńcowej oraz niewydolności serca.
  • Wiek może zwiększać ryzyko zakrzepicy.
  • Choroba tętnic kończyn dolnych może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Wysoko przetworzona żywność może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Niedobór witaminy C może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i miażdżycy.
  • Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
  • Podwyższone stężenie kwasu moczowego może zwiększać ryzyko choroby wieńcowej i niewydolności serca.
  • Cukrzyca może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca.
  • Wysoki poziom glukozy we krwi może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich.
  • Spożywanie alkoholu może być związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju zakrzepicy.
  • Uchyłki w jelicie mogą zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Spożywanie cukru może powodować trzykrotnie wyższą śmiertelność z powodu chorób układu krążenia.
  • Selen może zmniejszać ryzyko choroby wieńcowej.

Nowotwory

Spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko nowotworów. Picie słodzonych napojów może wiązać się z ryzykiem nowotworu trzustki. Żywność przetworzona może sprzyjać występowaniu nowotworów, a żywność wysokoprzetworzona może zwiększać ryzyko raka jelita grubego.

  • Podwyższony poziom trójglicerydów, otyłość, przewlekłe stany zapalne i stres mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Pestycydy, przetworzone mięso, rafinowane węglowodany, sztuczne słodziki, tłuszcze trans, nadmiar cukru w diecie oraz żywność z dodatkiem soi GMO mogą zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Napoje słodzone słodzikami mogą zwiększać ryzyko rozwoju białaczki, a nadmiar cukru w diecie może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.
  • Wraz z wiekiem może wzrastać ryzyko zachorowania na nowotwory. Siedzący tryb życia może zwiększać ryzyko nowotworu okrężnicy, a spożywanie alkoholu — nowotworu jelita grubego.
  • Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko nowotworu, w tym raka jelita grubego. Prawidłowe stężenie witaminy D może wpływać na ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych, natomiast jej niedobór może zwiększać śmiertelność u chorych na raka jelita grubego, płuc i żołądka.
  • Niedobór witaminy B12 może zwiększać ryzyko raka żołądka, a niedobór witaminy B6 — raka jelita grubego. Niedobór białka może zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Niedobór jodu, także określany jako niski poziom jodu w organizmie, może zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Jednoczesne zakażenie Helicobacter pylori i wysokie spożycie soli może zwiększać ryzyko raka żołądka. Zapalenie uchyłków w jelicie może zwiększać ryzyko nowotworu jelita grubego.
  • Szczepienie przeciw COVID-19 może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory.
  • N-acetylocysteina może zmniejszać ryzyko zachorowań na raka.
  • Spożywanie marchwi może zmniejszać ryzyko nowotworu.

Choroby metaboliczne

Pomijanie śniadań może zwiększać ryzyko rozwinięcia otyłości, a spożywanie smażonych potraw — ryzyko nadwagi. Niedobór witaminy D może być związany z wyższym ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu 2.

  • Podwyższone stężenie kwasu moczowego zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2.
  • Choroby serca, wysoki poziom trójglicerydów we krwi oraz cukrzyca mogą zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.

Układ pokarmowy i wątroba

Niedobór błonnika pokarmowego może zwiększać ryzyko pojawienia się hemoroidów. Otyłość może zwiększać ryzyko choroby refluksowej. Zaburzenia mineralne, picie alkoholu oraz spożywanie pikantnych potraw mogą zwiększać ryzyko refluksu.

  • Spożycie syropu glukozowo-fruktozowego może zwiększać ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby.
  • Hormonalna terapia zastępcza może zwiększać ryzyko pojawienia się kamieni żółciowych.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko nietolerancji pokarmowej.
  • Otyłość, spożywanie alkoholu oraz palenie tytoniu mogą zwiększać ryzyko chorób trzustki. Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko zapalenia trzustki, a stłuszczenie trzustki może zwiększać ryzyko jej przewlekłego zapalenia.
  • Alkohol może zwiększać ryzyko wrzodów żołądka.
  • Niedobór białka może zwiększać ryzyko chorób przewodu pokarmowego.
  • Zwiększona przepuszczalność jelit może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Nerki i drogi moczowe

Wędliny mogą zwiększać ryzyko chorób nerek. Odwodnienie może zwiększać ryzyko przewlekłej choroby nerek, podobnie jak przewlekły stres i niedobór snu.

Mózg i zdrowie psychiczne

Niedobór kwasu foliowego może zwiększać ryzyko udaru. Ryzyko udaru może także wiązać się z niedoborem magnezu i potasu, paleniem tytoniu, podwyższonym poziomem trójglicerydów, zwiększonym stężeniem sodu, niedoborem witaminy D, nadmiernym spożywaniem alkoholu oraz cukrzycą. Niedobór pełnowartościowego białka, fosfolipidów i witaminy B12, a także spożycie soi, może zwiększać ryzyko depresji.

  • Niedobór witaminy B12 może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby Alzheimera, a gen związany z tą chorobą i nadciśnienie mogą zwiększać ryzyko jej wystąpienia.
  • Zwiększone stężenie sodu może wiązać się z ryzykiem rozwoju demencji, podobnie jak zmiany w neuroprzekaźnikach, a leki na alergię mogą zwiększać ryzyko demencji.
  • Niedobór cholesterolu może zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego oraz innych chorób neurologicznych, a niedobór fosfolipidów może zwiększać ryzyko stwardnienia rozsianego.
  • Zaburzenia mogą zwiększać ryzyko depresji, natomiast niedobór białka może zwiększać ryzyko schorzeń neurologicznych.

Odporność i infekcje

Przemęczenie może zwiększać podatność na infekcje, a zbyt długie wydzielanie kortyzolu może zwiększać predyspozycje do zakażeń. Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zwiększać ryzyko alergii i stanów zapalnych.

  • Choroby alergiczne u rodziców mogą zwiększać ryzyko atopowego zapalenia skóry u dziecka.
  • Słaba odporność może zwiększać ryzyko zakażenia pasożytami.
  • Zwiększony poziom glukozy może powodować powstawanie Candida albicans.
  • Częste podlewanie wrzosów może zwiększać ryzyko rozwoju chorób grzybiczych.

Kości i układ ruchu

Wysoki poziom kortyzolu może zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy. Niedobór witaminy B12 zwiększa ryzyko pojawienia się osteoporozy.

  • Spadek estrogenu może zwiększać ryzyko osteoporozy.
  • Przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej może zwiększać ryzyko złamania kości.

Zdrowie reprodukcyjne

Fitoestrogeny mogą zwiększać ryzyko mięśniaków macicy. Choroby autoimmunologiczne mogą zwiększać ryzyko przedwczesnej menopauzy.

Sen i układ oddechowy

Ryzyko astmy u dziecka może zwiększać podawanie antybiotyków w pierwszych miesiącach życia, a także wysoki poziom kwasu omega-6 w mleku matki. Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko bezdechu sennego.

  • Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko zapalenia płuc.
  • Choroby przyzębia mogą zwiększać ryzyko zapalenia zatoki szczękowej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Podwyższone stężenie kwasu moczowego zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego. Niedobór witaminy D może wiązać się z wyższym ryzykiem demencji, choroby Parkinsona oraz śmiertelności związanej z zawałem serca. Menopauza może zwiększać ryzyko insulinooporności.

  • Żywność z dodatkiem soi GMO może zwiększać ryzyko chorób.
  • Przyjmowanie lewotyroksyny może zwiększać ryzyko złamań kości, a glukokortykosteroidów — ryzyko kandydozy.
  • Zwiększanie wydzielania soku żołądkowego może nasilać objawy refluksu, natomiast podjadanie między posiłkami może zwiększać ryzyko nadżerek na śluzówkach żołądka.
  • Cukrzyca może zwiększać podatność na zakażenie kandydozą, a cukrzyca typu 2 zwiększa ryzyko tworzenia się skrzepów krwi.
  • Niedobór białka może zwiększać ryzyko cukrzycy oraz chorób autoimmunologicznych.
  • Zwiększona produkcja propionianu imidazolu w organizmie może zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy, a podwyższone stężenie kwasu moczowego — ryzyko stłuszczenia wątroby.
  • Stłuszczenie wątroby może zwiększać ryzyko rozwoju raka wątroby.
  • Kwas elaidynowy może zwiększać ryzyko zapalenia trzustki.
  • Uchyłki w jelitach mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów, a nadużywanie leków przeciwbólowych może zwiększać ryzyko ich powstawania.
  • Nadmiar olejów roślinnych może zwiększać ryzyko nowotworów, podobnie jak spożywanie przetworzonego czerwonego mięsa może zwiększać ryzyko nowotworu trzustki.
  • Miniudar może zwiększać ryzyko wystąpienia demencji w wieku starczym, a hydroksyzyna może zwiększać ryzyko demencji.
  • Niedobór magnezu może zwiększać ryzyko choroby wieńcowej, praca zmianowa — ryzyko zawału serca, a nadmiar tkanki tłuszczowej — ryzyko udaru.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc.
  • Niewydolność nerek może zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.
  • Insulinooporność może zwiększać ryzyko powstawania mięśniaków.
  • Urazy dna miednicy i przebyte ciąże mogą zwiększać ryzyko nietrzymania moczu.
  • Osłabiona odporność przy wirusie HIV może zwiększać ryzyko infekcji Candida albicans.
  • Przewlekły stres może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych.
  • Szczepienia mogą zwiększać ryzyko autyzmu.

Pozostałe zastosowania

Otyłość może potęgować rozwój chorób. Zaniżone zalecenia żywieniowe powodują choroby.

  • Niedobór pełnowartościowego białka może zwiększać ryzyko stanów zapalnych.
  • Nadmiar olejów roślinnych może zwiększać ryzyko stanów zapalnych.
  • Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu