Skutki picia kawy

Picie kawy odnosi się do spożywania napoju przygotowanego z palonych ziaren kawowca. Jest to jedna z najpopularniejszych używek na świecie, ceniona za swój charakterystyczny smak i aromat. Kawa zawiera kofeinę, która jest związkiem chemicznym wpływającym na funkcjonowanie organizmu. Napój ten występuje w różnych odmianach i formach przygotowania, takich jak espresso, cappuccino czy kawa rozpuszczalna.

Kawa to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, naturalnie zawierający kofeinę i inne związki bioaktywne. Jej spożywanie bywa wiązane z wpływem na energię, koncentrację, nastrój, układ krążenia oraz funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

Układ nerwowy i nastrój

Kawa może stymulować układ nerwowy i pobudzać aktywność neuronów.

  • Picie kawy może poprawiać funkcje mózgowe i usprawniać pracę mózgu.
  • Kofeina zawarta w kawie może zwiększać koncentrację oraz odporność mózgu na rozpraszanie się.
  • Kawa może zmniejszać uczucie senności i poprawiać nastrój.
  • Picie kawy może mieć działanie przeciwdepresyjne, a regularne spożywanie może zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji.
  • Kofeina w połączeniu z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze oraz zwiększać poziom serotoniny.
  • Kawa może wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji, a także otępienia poudarowego.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia Parkinsona.

Sen, stres i tolerancja

Kawa może wpływać na sen, reakcję organizmu na stres oraz tolerancję kofeiny.

  • Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć uczucie zmęczenia po wybudzeniu.
  • Kawa może utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia.
  • Może także zmniejszać wydajność snu oraz skracać jego całkowity czas.
  • Unikanie kawy przed snem może poprawić jakość snu.
  • Kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu, a wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać podwyższeniu jego poziomu.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomóc w walce z nadmiernym stresem. Kofeina w połączeniu z L-teaniną może natomiast pomagać w jego redukowaniu.
  • Regularne spożywanie kofeiny może prowadzić do przyzwyczajenia się organizmu. W efekcie może pojawić się konieczność zwiększenia dawki, aby uzyskać ten sam efekt.
  • Odstawienie kofeiny, zwłaszcza nagłe odstawienie kawy, może powodować bóle głowy.

Wydolność fizyczna i energia

Kawa może wspierać sprawność fizyczną.

  • Picie kawy może prowadzić do zwiększenia siły mięśniowej i wzmacniać mięśnie.
  • Kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia, a doraźne spożycie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem.
  • Picie kawy rano może zwiększać poziom energii.
  • Kawa może poprawiać czynności płuc i zmniejszać występowanie astmy.

Serce i układ krążenia

Kawa może wpływać na ciśnienie krwi, przepływ krwi oraz ryzyko wybranych chorób serca i naczyń.

  • Nawykowe i regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego.
  • Jednocześnie regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi.
  • Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.
  • Może także zmniejszać ryzyko udaru mózgu, szczególnie przy spożyciu do trzech filiżanek dziennie.
  • Spożywanie kawy zbożowej z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Masa ciała i metabolizm

Kawa może wpływać na masę ciała i przemiany metaboliczne, choć jej działanie zależy między innymi od rodzaju napoju oraz indywidualnej reakcji organizmu.

  • Czarna kawa może wspomagać odchudzanie, a kofeina może przyspieszać spalanie tłuszczu.
  • Picie kawy może sprzyjać zmniejszeniu otyłości brzusznej.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko insulinooporności oraz zminimalizować ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2.
  • Zielona kawa może zmniejszać insulinooporność.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze, dlatego dodatki do napoju mogą mieć znaczenie dla bilansu energetycznego.
  • Pijąc kawę, można zwiększyć poziom magnezu w organizmie.

Układ pokarmowy

Kawa może wpływać na pracę żołądka, jelit i innych elementów układu pokarmowego, a także na procesy związane z trawieniem.

  • Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka, natomiast kawa pita na czczo może zwiększać produkcję kwasu solnego.
  • Spożywanie kawy może nie mieć związku z występowaniem wrzodów żołądka.
  • Kawa może pobudzać ruch jelit i wpływać na proces regeneracji jelit.
  • Przy chorobie Leśniowskiego-Crohna kawa może zaostrzać objawy, podobnie jak przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.
  • Spożywanie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych.
  • Mleko dodane do kawy może obniżać nasilenie refluksu.

Wątroba i nerki

Picie kawy może wiązać się z korzystnym wpływem na wątrobę oraz mniejszym ryzykiem niektórych problemów dotyczących nerek.

  • Kawa może mieć działanie ochronne na wątrobę i być stosowana profilaktycznie w ramach zapobiegania przewlekłym chorobom wątroby.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby oraz ograniczać ryzyko jej włóknienia.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko marskości wątroby, a podobne działanie może wykazywać zawarta w niej kofeina.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne.

Kawa a nowotwory

Picie kawy może wiązać się ze zmniejszeniem ryzyka niektórych nowotworów, ale może także zwiększać ryzyko powstania raka płuc.

  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita grubego, a także ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko czerniaka oraz nowotworu skóry.
  • Kawa może wiązać się z mniejszym ryzykiem raka jamy ustnej.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka piersi, raka trzonu macicy i raka prostaty.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka wątroby.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko raka trzustki oraz ryzyko nawrotu nowotworów.
  • Kofeina zawarta w kawie może pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów.
  • Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Dodanie mleka może zmniejszać przeciwnowotworowe właściwości kawy.

Skład i jakość kawy

Kawa zawiera naturalne składniki, a jej ostateczny skład zależy także od jakości surowca i dodatków.

  • Kofeina może być zawarta w kawie, podobnie jak metyloksantyny oraz polifenole.
  • Fusy po zaparzeniu mogą zawierać związki azotowe, a także składniki mineralne: potas, fosfor, magnez, miedź, żelazo i cynk.
  • Do kawy można dodawać kordyceps, korzeń maca oraz inulinę.
  • Zabielacze do kawy w proszku odznaczają się niską wartością żywieniową.
  • Kupno kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu, natomiast kawa niskiej jakości może być zanieczyszczona pestycydami.

Zastosowania fusów

Fusy z kawy mogą znaleźć zastosowanie w pielęgnacji gleby i roślin.

  • Mogą zakwaszać glebę oraz spulchniać ziemię.
  • Mogą być wykorzystywane jako nawóz.
  • W ogrodzie nadają się także do ściółkowania roślin.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może być dobrze tolerowana przez wiele osób, ale w niektórych sytuacjach jej picie wiąże się z działaniami niepożądanymi i wymaga ostrożności.

  • Może prowadzić do rozdrażnienia i nerwowości, a zwiększone spożycie kawy może zwiększać lęk, zaostrzać zaburzenia lękowe i nasilać napady lękowe.
  • Picie kawy może powodować bóle głowy.
  • Duża ilość kawy może powodować zmęczenie.
  • Kawa pita na pusty żołądek może podrażniać żołądek i prowadzić do stanów zapalnych żołądka.
  • Picie kawy na pusty żołądek może prowadzić do refluksu żołądka. Kawa może też sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego pojawienia się.
  • Spożywanie kawy może mieć związek z występowaniem zgagi, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej. Kawa może również zaostrzać wrzody żołądka.
  • Picie kawy może przyspieszać akcję serca.
  • Sporadyczne spożywanie kawy może prowadzić do zwiększenia ciśnienia.
  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Picie bardzo gorącej kawy może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.
  • Kawa może blokować wchłanianie żelaza, natomiast przerwa w jej spożywaniu może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.
  • Zbyt duża ilość kawy może ograniczać wchłanianie potasu, a zbyt częste picie może ograniczać wchłanianie magnezu. Kawa może także zaburzać wchłanianie wapnia.
  • Probiotyków nie można popijać kawą.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.
  • Kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.
  • W diecie dr Ewy Dąbrowskiej picie kawy może być zakazane.
  • Spożywanie kofeiny przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlaka.
  • Przy bolesnych miesiączkach może pomóc unikanie picia mocnej herbaty i kawy.

Skóra, kości i nawodnienie

Picie kawy może oddziaływać na skórę, kości i gospodarkę wodną organizmu.

  • Kawa może opóźniać procesy starzenia się skóry.
  • Może także wzmacniać kości.
  • Mimo zawartości kofeiny kawa może mieć działanie nawadniające organizm.

Ogólne działanie zdrowotne

Kawa może korzystnie wpływać na ogólną pracę organizmu, a regularne picie 3–4 filiżanek dziennie może sprzyjać zdrowiu.

  • Kawa z dodatkiem miodu może łagodzić kaszel.
  • Kawa może mieć także właściwości przeciwbólowe.

Pozostałe zastosowania

Kawa znajduje zastosowanie także poza codziennym napojem i wpływem na organizm.

  • Napar z kawy może odstraszać nornice.
  • Wypicie kawy może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.
  • Owoce przytuli mogą służyć do przygotowania tak zwanej dzikiej kawy.
  • Korzeń wierzbówki kiprzycy można wykorzystać do produkcji kawy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu