Spożycie olejów roślinnych

Spożycie olejów roślinnych odnosi się do ilości i sposobu, w jaki oleje pozyskiwane z roślin są wykorzystywane w diecie człowieka. Oleje te powstają poprzez ekstrakcję tłuszczów z nasion, owoców lub innych części roślin. Są one powszechnie stosowane jako składnik potraw, do smażenia, pieczenia oraz jako dodatek do sałatek i innych dań. Oleje roślinne charakteryzują się różnorodnym składem kwasów tłuszczowych, co wpływa na ich właściwości fizyczne i zastosowanie kulinarne.

Spożycie olejów roślinnych obejmuje wykorzystywanie tłuszczów pozyskiwanych z nasion, owoców i innych części roślin w diecie. Ich działanie bywa wiązane ze składem kwasów tłuszczowych, zawartością witamin oraz wpływem na skórę, układ krążenia i procesy zapalne.

Skład i jakość olejów

Oleje roślinne różnią się stopniem przetworzenia, zawartością składników oraz odpornością na podgrzewanie.

  • Spożywanie olejów niefiltrowanych i nierafinowanych może poprawiać zdrowie.
  • Olej z kiełków pszenicy może zawierać witaminę E oraz ochronne filtry SPF.
  • Olej z rokietnika może zawierać kwasy tłuszczowe omega-7.
  • Oliwa z oliwek może zawierać witaminę E.
  • Olej z alg może zawierać kwasy tłuszczowe omega-3.
  • Olej rafinowany może tracić prozdrowotne właściwości podczas podgrzewania w procesie produkcji.
  • Olej lniany można stosować tylko na zimno. Dobrej jakości oliwę extra virgin również należy stosować wyłącznie na zimno, aby zachowała wszystkie walory zdrowotne.

Układ krążenia i metabolizm

Naturalne oleje roślinne mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.

  • Olej z wiesiołka może obniżać poziom trójglicerydów i zwiększać poziom dobrego cholesterolu HDL.
  • Olej rzepakowy może obniżać poziom cholesterolu, a jego nierafinowana, tłoczona na zimno postać może poprawiać metabolizm lipidowy.
  • Olej z czarnuszki może obniżać poziom cholesterolu i wpływać na obniżenie ciśnienia krwi. Może także wspomagać odchudzanie.
  • Olej sezamowy może wzmacniać naczynia krwionośne.
  • Olej lniany może działać przeciwzapalnie.
  • Spożywanie jednej lub dwóch łyżek dobrej jakości oliwy extra virgin może zmniejszać ryzyko udaru mózgu. Regularne jej spożywanie może chronić naczynia krwionośne oraz zmniejszać ryzyko wystąpienia miażdżycy.
  • Oliwa z oliwek extra virgin może zmniejszać stan zapalny, a oliwa z oliwek może obniżać poziom cholesterolu.
  • Olej kokosowy może zwiększać insulinooporność.

Olej z czarnuszki

Spożywanie oleju z czarnuszki może wspierać zdrowie.

  • Olej z czarnuszki może mieć działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.
  • Może również działać antypasożytniczo i pomagać zwalczać pasożyty.
  • Jego działanie antybakteryjne może wiązać się z ochroną przed zarażeniem gronkowcem złocistym.
  • Olej z czarnuszki może działać przeciwnowotworowo oraz łagodzić objawy radioterapii.
  • Może usprawniać pracę trzustki i wspierać leczenie cukrzycy.
  • Olej z czarnuszki może działać ochronnie na nerki.
  • Może zmniejszać objawy alergii, hamować stany zapalne w zatokach i regenerować śluzówkę górnych dróg oddechowych.
  • Olej z czarnuszki może pomagać w leczeniu astmy.
  • Stosowany na skórę może pomagać na problemy skórne, łagodzić objawy egzemy oraz wspierać walkę z trądzikiem.
  • Wcierany w skórę głowy może pomagać zwalczać łupież.
  • Suplementacja olejem z czarnuszki może zwiększać płodność u mężczyzn.

Oliwa z oliwek

Oliwa z oliwek jest tłuszczem roślinnym używanym jako składnik diety.

  • W diecie dr Ewy Dąbrowskiej może obowiązywać zakaz używania oliwy.
  • Regularne spożywanie dobrej jakości oliwy extra virgin może wzmacniać kości.
  • Oliwa z oliwek może wykazywać działanie przeciwgrzybicze.
  • W klasyfikacji Nutri-Score oliwa z oliwek może otrzymywać ocenę D.

Układ trawienny i wątroba

Oleje roślinne mogą wspierać różne funkcje układu trawiennego oraz pracę wątroby.

  • Olej z ostropestu plamistego może wspomagać przy zaparciach i poprawiać perystaltykę jelit.
  • Podobne zastosowanie przypisuje się olejowi wrotyczowemu, który może pomagać przy zaparciach.
  • Olej z ostropestu plamistego może zwiększać wydzielanie żółci i regenerować wątrobę.
  • Olej z rokietnika może stymulować wydzielanie żółci.
  • Olej z czarnuszki może działać ochronnie na wątrobę, hamować jej stłuszczenie oraz wspierać jej regenerację.
  • Olej z gorczycy może być pomocny przy niedokwasocie żołądka.
  • Dobrej jakości oliwa extra virgin może wspomagać leczenie zakażenia Helicobacter pylori, a jej regularne spożywanie może łagodzić objawy stłuszczenia wątroby.

Skóra, włosy i paznokcie

Oleje roślinne mogą być wykorzystywane w pielęgnacji skóry, włosów i paznokci, między innymi jako składniki kosmetyków oraz preparatów do stosowania na skórę.

  • Olej z pestek marchwi, oliwa z oliwek i olej sezamowy mogą zawierać ochronne filtry SPF.
  • Podobne właściwości przypisuje się olejowi rycynowemu, olejowi z migdałów oraz olejowi z awokado.
  • Ochronne filtry SPF może zawierać także olej ze słodkich migdałów, olej z pestek malin, olej kokosowy i olej z orzechów macadamia.
  • Olej z gorczycy może być stosowany na rozstępy, a olej ze słodkich migdałów może nadawać się do masażu.
  • Olej z ostropestu plamistego może działać nawilżająco na skórę oraz wspomagać leczenie atopowego zapalenia skóry.
  • Olej z czarnuszki może być stosowany przy atopowym zapaleniu skóry, niwelować skutki oparzeń słonecznych i przyspieszać gojenie się ran.
  • Używanie oleju z czarnuszki może zmieniać odcień skóry w przebiegu bielactwa, a także stymulować porost włosów.
  • Regularne stosowanie oleju z wiesiołka może łagodzić objawy egzemy i poprawiać kondycję skóry.
  • Olej kokosowy może zmniejszać dolegliwości związane z rogowaceniem naskórka, wykazywać działanie przeciwgrzybicze oraz zmniejszać zaczerwienienie atopowego zapalenia skóry.
  • Olej z orzechów brazylijskich polecany jest do pielęgnacji skóry suchej, wrażliwej i starzejącej się.
  • Oliwa z oliwek może odżywiać włosy, natomiast olej z czarnuszki może stymulować ich porost.
  • Olej ze słodkich migdałów może odżywiać skórę, nawilżać ją i zmiękczać.
  • Olejek migdałowy może być stosowany w leczeniu łuszczycy.
  • Olej z ostropestu plamistego może wspomagać leczenie długo gojących się ran.
  • Olej z wiesiołka oraz olej lniany może pomóc w walce z trądzikiem.

Płukanie ust olejem

Płukanie ust olejem polega na przepłukiwaniu jamy ustnej olejem przez określony czas, a następnie jego wypluciu.

  • Do ssania można wykorzystywać olej z ostropestu plamistego.
  • Płukanie ust olejem może usuwać bakterie z jamy ustnej.
  • Może także oczyszczać gardło oraz zatoki i redukować ich stan zapalny.
  • Przypisuje mu się również możliwość odtykania uszu i oczyszczania stawów.
  • Metodę ssania oleju można stosować pomocniczo przy nowotworach.
  • Płukanie ust olejem może ponadto pomagać przy problemach skórnych.

Oleje eteryczne

Oleje eteryczne to skoncentrowane substancje roślinne, którym przypisuje się różnorodne właściwości użytkowe.

  • Olejek z rozmarynu może działać przeciwzapalnie i pomagać przy infekcjach górnych dróg oddechowych.
  • Olejek z oregano może działać grzybobójczo, zmniejszać swędzenie po ugryzieniach owadów oraz ograniczać wypryski skórne.
  • Olejki z drzew iglastych mogą wzmacniać układ odpornościowy, natomiast olejek z cedru wirginijskiego może zwalczać infekcje grzybicze.
  • Olejek rozmarynowy może pomagać odstraszać insekty, a olejek z drzewa herbacianego może mieć podobne zastosowanie.
  • Do odstraszania insektów może służyć również olejek bazyliowy.
  • Olejek goździkowy, lawendowy i z cedru wirginijskiego mogą odstraszać kleszcze.
  • Olejek miętowy może wykazywać miejscowe działanie znieczulające.
  • Olejek z oregano można używać do płukania gardła.
  • Olejek z rozmarynu może regulować układ hormonalny, poprawiać koncentrację i redukować stres.
  • Przypisuje mu się także możliwość zapobiegania rozwojowi choroby Alzheimera.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Oleje roślinne wymagają umiaru, ponieważ ich nadmiar może zwiększać ryzyko stanów zapalnych i nowotworów.

  • Olej rzepakowy może zwiększać ryzyko insulinooporności.
  • Zbyt duże dawki oleju z rokietnika mogą powodować zażółcenie skóry.
  • Osoby z chorobą refluksową mogą spożywać olej lniany, a przechowywanie tego oleju w lodówce może być zalecane.
  • Olej CBD może mieć właściwości psychoaktywne i obciążać wątrobę.
  • Olejku sosnowego nie stosuje się przy astmie oskrzelowej.
  • Przebarwienia skóry mogą być objawem stosowania olejków eterycznych.
  • Olej ze słodkich migdałów może być używany przez kobiety w ciąży oraz stosowany u niemowląt.

Zdrowie oczu

Spożycie niektórych olejów roślinnych może wiązać się ze wsparciem zdrowia oczu i mniejszym ryzykiem wybranych chorób wzroku.

  • Olej z rokietnika może zmniejszać ryzyko rozwoju zaćmy oraz jaskry.
  • Olej rzepakowy nierafinowany może obniżać ryzyko wystąpienia zaćmy.
  • Oliwa z oliwek extra virgin może zmniejszać ryzyko wystąpienia zaćmy.

Stawy i bóle

Niektóre oleje roślinne mogą łagodzić dolegliwości związane ze stawami i stanami zapalnymi.

  • Olej z gorczycy może zmniejszać dolegliwości bólowe stawów.
  • Olej z czarnuszki może działać leczniczo przy reumatoidalnym zapaleniu stawów.
  • Regularne spożywanie dobrej jakości oliwy extra virgin może zmniejszać stany zapalne stawów.
  • Olej z wiesiołka w połączeniu z kwasem rybim może łagodzić reumatoidalne zapalenie stawów.

Odporność i stany zapalne

Oleje roślinne mogą wspierać odporność i wykazywać działanie przeciwzapalne, zależnie od rodzaju oleju.

  • Olej z czarnuszki może wzmacniać odporność i działać przeciwzapalnie.
  • Olej sezamowy może wzmacniać odporność oraz mieć działanie przeciwzapalne.
  • Oliwa z oliwek może mieć działanie przeciwzapalne.
  • Olej z ostropestu plamistego może działać przeciwzapalnie i łagodzić objawy zapalenia dziąseł.
  • Olej kokosowy może zmniejszać rozwój gronkowca złocistego.

Pozostałe zastosowania

Oleje roślinne znajdują także zastosowania związane z ogólnym samopoczuciem i wybranymi dolegliwościami.

  • Spożywanie oleju krokoszowego może poprawiać zdrowie, a oleju z wiesiołka i oleju lnianego — wspierać zdrowie.
  • Zewnętrzne stosowanie oleju z gorczycy może pomagać w redukcji zastojów limfatycznych i obrzęków.
  • Olej z czarnuszki może mieć działanie przeciwskurczowe, a także zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory.
  • Oliwa z oliwek może wspierać mineralizację kości oraz mieć właściwości antynowotworowe.
  • Regularne stosowanie oleju z wiesiołka może łagodzić objawy zespołu przedmiesiączkowego i menopauzy, a sam olej może pomagać w odtruwaniu organizmu.
  • Olej z ostropestu plamistego może pomagać w usuwaniu toksyn z organizmu, zmniejszać objawy choroby lokomocyjnej oraz wspomagać pracę nerek.
  • Olej z pestek dyni może pomagać w zwalczaniu pasożytów.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu