Działanie kawy

Kawa to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, zawierający między innymi kofeinę i związki bioaktywne. Kawa może wpływać na układ nerwowy, poziom energii, nastrój, metabolizm oraz funkcjonowanie wybranych narządów.

Składniki i mechanizmy działania

Fusy z kawy mogą zawierać miedź, magnez, potas, fosfor, żelazo, cynk i związki azotowe. Sama kawa może zawierać polifenole, metyloksantyny i kwas chlorogenowy. Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza, a przerwa w jej spożywaniu może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo. Kawa może także wywoływać wydzielanie kortyzolu i zwiększać poziom magnezu w organizmie. Unikanie kawy podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie żelaza.

  • Kofeina może być zawarta w kawie, herbacie i napojach energetycznych.
  • Regularne spożywanie kofeiny oraz przyzwyczajanie się organizmu do niej może powodować konieczność zwiększenia dawki dla uzyskania tego samego efektu i sprzyjać przyzwyczajaniu się organizmu do kofeiny.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.
  • Yerba mate może działać podobnie do kawy, a jednocześnie mieć lepsze właściwości pobudzające.
  • Do kawy może być dodawany kordyceps oraz inulina.

Układ nerwowy i nastrój

Kawa może stymulować układ nerwowy, a jej regularne picie wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia choroby Parkinsona oraz choroby Alzheimera. Może także zmniejszać ryzyko demencji i otępienia poudarowego, a jej działanie ochronne może obejmować komórki układu nerwowego. Kawa może poprawiać nastrój oraz zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji.

  • Kofeina może pobudzać aktywność neuronów, zwiększać koncentrację i odporność mózgu na rozpraszanie się.
  • Picie kawy może usprawniać pracę mózgu i poprawiać funkcje mózgowe, a także zwiększać zdolność do zapamiętywania.
  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze, obniżać poziom kortyzolu, pomagać redukować stres i zwiększać poziom serotoniny.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomagać w walce z nadmiernym stresem, natomiast jej nadmiar może nasilać napady lękowe.
  • Kawa może prowadzić do rozdrażnienia i nerwowości, a wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu.
  • Kawa może opóźniać degenerację komórek nerwowych w chorobie Parkinsona.

Serce i układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia. W przypadku nadciśnienia tętniczego znaczenie może mieć sposób i regularność spożywania: nawykowe picie kawy może wiązać się z mniejszym ryzykiem jego rozwoju, a regularne spożywanie nie musi prowadzić do zmian ciśnienia krwi. Sporadyczne picie kawy może natomiast zwiększać ciśnienie.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko udaru mózgu, a wypijanie do trzech filiżanek dziennie może mieć podobny związek.
  • Kawa może zwiększać przepływ krwi w organizmie.
  • Picie kawy może przyspieszać akcję serca.
  • Kawa zbożowa z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Metabolizm i masa ciała

Kawa może wiązać się z przemianami dotyczącymi masy ciała i gospodarki cukrowej. Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 oraz insulinooporności. Picie kawy może także sprzyjać obniżeniu masy ciała, a czarna kawa może wspomagać odchudzanie.

  • Kofeina może przyśpieszać spalanie tłuszczu.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze.
  • Zielona kawa może zmniejszać insulinooporność.
  • Związki zawarte w zielonej herbacie w połączeniu z kofeiną mogą spalać tłuszcz efektywniej niż sama kofeina, a zawarta w niej kofeina może wiązać się ze spalaniem tłuszczu.
  • Zabielacze do kawy w proszku cechują się niską wartością żywieniową.

Układ pokarmowy

Kawa może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka, a sama kawa może pobudzać ruch jelit. Spożywanie kawy może także wpływać na proces regeneracji jelit.

  • Picie kawy może sprzyjać refluksowi i mieć związek z występowaniem zgagi, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Mleko dodane do kawy może obniżać nasilenie refluksu.
  • Kawa pita na czczo może zwiększać produkcję kwasu solnego.
  • Spożywanie kawy może nie być związane z występowaniem wrzodów żołądka.

Wątroba i nerki

Kawa może mieć działanie ochronne na wątrobę. Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, a także ryzyko marskości wątroby. Kawa może być również stosowana profilaktycznie w ramach zapobiegania przewlekłym chorobom wątroby.

  • Zawarta w kawie kofeina może wykazywać właściwości moczopędne.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.

Kawa a nowotwory

Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, a zawarta w niej kofeina może pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów. Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.

  • Picie kawy może wiązać się ze zmniejszeniem ryzyka raka jamy ustnej, czerniaka, raka piersi, raka prostaty oraz raka trzonu macicy.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego i raka trzustki, a także ryzyko nawrotu raka jelita grubego.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka wątroby.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów.
  • Picie kawy z mlekiem może osłabiać jej właściwości antynowotworowe.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko powstania raka płuc.
  • Bardzo gorąca kawa może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.

Wysiłek, energia i mięśnie

Kawa może zwiększać poziom energii, szczególnie po wypiciu rano. Doraźne spożywanie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem, a kawa może zmniejszać jego odczuwanie. Picie kawy może wspierać sprawność fizyczną, wzmacniać mięśnie i zwiększać siłę mięśniową.

Sen i rytm dobowy

Kawa może zmniejszać uczucie senności, a także utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia. Może również obniżać wydajność snu oraz skracać jego całkowity czas. Unikanie kawy przed snem może poprawiać jakość snu.

  • Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć uczucie zmęczenia po wybudzeniu.

Zastosowania ogrodnicze

Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę, służyć jako nawóz, spulchniać ziemię i być wykorzystywane do ściółkowania roślin w ogrodzie. Napar z kawy może odstraszać nornice.

Układ oddechowy

Picie kawy może poprawiać czynności płuc oraz zmniejszać występowanie astmy. Kawa z miodem może także łagodzić kaszel.

Pozostałe właściwości zdrowotne

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu. Spożywanie 3–4 filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Kawa może nawadniać organizm.
  • Picie kawy może opóźniać procesy starzenia się skóry.
  • Kawa może mieć właściwości przeciwbólowe.
  • Kawa może wzmacniać kości.

Przygotowanie i zastosowania domowe

Kupowanie kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu. Do kawy można dodawać także inne składniki, takie jak korzeń maca i zielony kardamon.

  • Soda może służyć do czyszczenia osadów po kawie lub herbacie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może wiązać się z bólami głowy, a ból głowy może pojawić się także po nagłym odstawieniu kofeiny. Zwiększone spożycie kawy może nasilać lęk.

  • Picie kawy na pusty żołądek może podrażniać żołądek, prowadzić do jego stanów zapalnych oraz refluksu żołądka.
  • Kawa może zaostrzać chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz wrzody żołądka.
  • Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu, powodować zmęczenie oraz ograniczać wchłanianie potasu i magnezu.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.
  • Kawy nie można popijać probiotyków.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.

Pozostałe zastosowania

Zapach czosnku można zmniejszyć, pijąc kawę.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu