Działanie kofeiny

Kofeina to naturalny związek psychoaktywny obecny między innymi w kawie, herbacie, kakao i guaranie. Bywa wiązana z pobudzeniem, wpływem na koncentrację, zmęczenie, metabolizm oraz funkcjonowanie układu krążenia.

Źródła i składniki

Kofeina występuje w różnych napojach i produktach roślinnych, a zielona herbata może być jej źródłem. Kawa może zawierać polifenole, natomiast fusy z kawy mogą zawierać związki azotowe oraz potas. Kordyceps może być dodawany do kawy.

  • Kofeina może być zawarta w kawie, herbacie, kakao, napojach energetycznych i gorzkiej czekoladzie.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.

Mózg i funkcje poznawcze

Kofeina i napoje zawierające ją mogą wpływać na pracę mózgu oraz długoterminowe ryzyko niektórych zaburzeń neurologicznych. Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona, demencji oraz otępienia poudarowego. Kawa może także wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego i zmniejszać ryzyko udaru mózgu.

  • Kofeina może pobudzać aktywność neuronów, zwiększać koncentrację i odporność mózgu na rozpraszanie się, a kawa może zwiększać zdolność do zapamiętywania.
  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze.
  • Zielona herbata może poprawiać funkcje poznawcze.
  • Guarana może poprawiać pamięć.

Energia i zmęczenie

Doraźne spożycie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem. Kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia i senności, a poranna kawa może zwiększać poziom energii. Wypicie kawy tuż przed drzemką może przyczynić się do zmniejszenia zmęczenia po wybudzeniu. Picie dużej ilości kawy może jednak powodować zmęczenie.

  • Yerba mate słynie z właściwości pobudzających. Jej działanie bywa podobne do działania kawy i może obejmować silniejsze właściwości pobudzające, a także zmniejszać zmęczenie i dostarczać pobudzającego zastrzyku energii.
  • Guarana może pomagać zwalczać zmęczenie umysłowe.

Metabolizm i masa ciała

Kofeina może przyśpieszać spalanie tłuszczu, a czarna kawa może wspomagać odchudzanie. Zawartość kofeiny w zielonej herbacie może wiązać się ze spalaniem tłuszczu, natomiast połączenie obecnych w niej związków może działać skuteczniej niż sama kofeina. Regularne picie kawy może także zminimalizować ryzyko cukrzycy typu 2 oraz zmniejszać ryzyko insulinooporności.

  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze.
  • Picie zielonej kawy może zmniejszać insulinooporność.

Serce i układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia. Kawa może także chronić przed rozwojem nadciśnienia tętniczego i zmniejszać ryzyko jego wystąpienia.

  • Regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi.
  • Sporadyczne picie kawy może zwiększać ciśnienie.
  • Kawa może przyspieszać akcję serca oraz zwiększać przepływ krwi w organizmie.

Wątroba i choroby przewlekłe

Kofeina zawarta w kawie może mieć działanie ochronne na wątrobę, a także zmniejszać ryzyko marskości wątroby oraz zwłóknienia wątroby.

  • Kofeina zawarta w kawie może pomóc zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów, a połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko nowotworu okrężnicy oraz czerniaka.
  • Picie kawy może zmniejszać występowanie astmy.

Układ pokarmowy i moczowy

Kawa może wpływać na pracę przewodu pokarmowego, między innymi przyspieszając opróżnianie żołądka i pobudzając ruch jelit. Spożywanie kawy może także wpływać na proces regeneracji jelit. Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne, a regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.

Nastrój i stres

Kawa może poprawiać nastrój i zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji. Zwiększone spożycie kawy może jednak zwiększać lęk.

  • Kofeina w połączeniu z L-teaniną może zwiększać poziom serotoniny, obniżać poziom kortyzolu i pomagać redukować stres.
  • Wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu, a kawa może wywoływać jego wydzielanie.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomagać w walce z nadmiernym stresem.

Sprawność fizyczna

Kawa może wspierać sprawność fizyczną oraz wzmacniać mięśnie.

Sen i rytm dobowy

Kawa może utrudniać zasypianie, wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia oraz zmniejszać wydajność snu. Unikanie kawy przed snem może poprawiać jakość snu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może powodować bóle głowy, a nagłe jej odstawienie także może wywoływać ten objaw. Nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe i zaostrzać zaburzenia lękowe.

  • Regularne spożywanie kofeiny może przyzwyczajać organizm, a uzyskanie tego samego efektu może wymagać zwiększenia dawki.
  • Picie kawy może sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego pojawienia się, a spożywanie kawy może mieć związek ze zgagą.
  • Kawa może powodować rozdrażnienie i nerwowość.
  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza.
  • Spożywanie zbyt dużej ilości kawy może ograniczać wchłanianie potasu, a zbyt częste picie kawy może ograniczać wchłanianie magnezu.
  • Spożywanie kofeiny przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlęcia.

Pozostałe zastosowania

Kawa może zwiększać poziom magnezu w organizmie. Picie 3–4 filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Kawa może mieć właściwości przeciwbólowe.
  • Kawa może wzmacniać kości.
  • Picie kawy może opóźniać procesy starzenia się skóry.
  • Kawa może działać nawadniająco na organizm.
  • Przerwa w spożywaniu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.
  • Dodanie mleka może zmniejszać jej właściwości antynowotworowe.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu