Kofeina

Kofeina jest naturalnym związkiem pobudzającym, obecnym między innymi w kawie, herbacie i kakao, a także składnikiem niektórych napojów energetycznych i suplementów. Jej działanie może zależeć od ilości oraz indywidualnej tolerancji; bywa kojarzona z większą czujnością i wpływem na sen.

Źródła kofeiny i składniki

Kawa może zawierać kofeinę, trygonelinę, metyloksantyny i kwas chlorogenowy. Zielona herbata może być źródłem kofeiny.

  • Herbata, kakao, napoje energetyczne, gorzka czekolada i yerba mate mogą zawierać kofeinę.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy, natomiast hibiskus nie zawiera teiny ani kofeiny.
  • W rozpuszczalnych napojach kawowych na pierwszym miejscu w składzie mogą znajdować się syrop glukozowo-fruktozowy lub cukier. Napoje te mogą też zawierać emulgatory mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych oraz utwardzony olej palmowy.
  • Zabielacze do kawy w proszku odznaczają się niską wartością żywieniową, a kupno kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu.

Koncentracja, nastrój i zmęczenie

Kawa może zwiększać koncentrację, a jej regularne picie może zmniejszać ryzyko depresji i poprawiać nastrój.

  • Kawa rano może zwiększać poziom energii, a kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia i senności.
  • Duża ilość kawy może powodować zmęczenie.
  • Doraźne spożycie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem. Kofeina może też zwiększać odporność mózgu na rozpraszanie się i zdolność do zapamiętywania.
  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze, zwiększać poziom serotoniny, redukować stres i obniżać poziom kortyzolu.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomóc w walce z nadmiernym stresem.
  • Yerba mate może pobudzać, choć słabiej niż kawa.

Sen i rytm dobowy

Kawa może obniżać wydajność snu, utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia. Unikanie kawy przed snem może poprawiać jakość snu.

  • Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszać uczucie zmęczenia po wybudzeniu.

Masa ciała i metabolizm

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko cukrzycy typu 2 oraz insulinooporności. Picie zielonej kawy także może zmniejszać insulinooporność.

  • Kofeina może przyspieszać spalanie tłuszczu, a jej zawartość w zielonej herbacie może powodować spalanie tłuszczu. Połączenie związków zawartych w zielonej herbacie może spalać tłuszcz efektywniej niż sama kofeina.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze.

Serce i układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia oraz udaru mózgu.

  • Kawa może chronić przed nadciśnieniem tętniczym.
  • Regularne picie kawy może nie zmieniać ciśnienia krwi.
  • Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie.

Wątroba i drogi żółciowe

Picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby oraz wystąpienia kamieni żółciowych. Kofeina może także zmniejszać ryzyko zwłóknienia wątroby i marskości wątroby.

Układ pokarmowy

Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.

Mózg i choroby neurologiczne

Kofeina może pobudzać aktywność neuronów. Picie kawy może zmniejszać ryzyko choroby Parkinsona, choroby Alzheimera i demencji, także otępienia poudarowego.

  • Kawa może chronić komórki układu nerwowego i usprawniać pracę mózgu.

Nowotwory

Kofeina zawarta w kawie może zmniejszać ryzyko nowotworów, a kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka okrężnicy, czerniaka, raka trzonu macicy i nowotworu wątroby.
  • Kawa z mlekiem może osłabiać właściwości przeciwnowotworowe kawy.

Nerki i nawodnienie

Kofeina zawarta w kawie może działać moczopędnie.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Picie kawy może powodować bóle głowy, a nagłe odstawienie kawy lub kofeiny może mieć ten sam skutek. Kawa może też blokować wchłanianie żelaza.

  • Kawa może sprzyjać refluksowi i nasilać objawy choroby refluksowej; jej spożywanie może też mieć związek ze zgagą.
  • Picie kawy może powodować nerwowość i prowadzić do rozdrażnienia.
  • Kawa może zaostrzać zaburzenia lękowe, a nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe. Zwiększone spożycie kawy może też zwiększać lęk.
  • Regularne spożywanie kofeiny może powodować przyzwyczajenie organizmu i konieczność zwiększania dawki, by uzyskać ten sam efekt.
  • Kofeina może wchodzić w interakcje z innymi lekami, a przyjmowanie lewotyroksyny z kawą może obniżać jej wchłanianie.
  • Kawa może nie służyć osobom o niskiej tolerancji na kofeinę.
  • Picie kawy może przyspieszać akcję serca, a jej sporadyczne spożywanie może zwiększać ciśnienie.
  • Wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu.
  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Przerwa w piciu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.
  • Spożywanie zbyt dużej ilości kawy może ograniczać wchłanianie potasu.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko raka płuc.
  • Spożywanie kofeiny przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlęcia.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu