Rośliny
Rośliny obejmują organizmy o różnorodnych cechach, zastosowaniach i wymaganiach uprawowych. Bywają wykorzystywane w ogrodnictwie, żywieniu, ziołolecznictwie oraz ochronie upraw.
Uprawa i pielęgnacja
O powodzeniu uprawy roślin decydują między innymi właściwe podlewanie, stanowisko, termin pielęgnacji i ochrona przed niekorzystnymi warunkami.
- Trawa przyzwyczajona do rzadszego podlewania może lepiej rozbudowywać system korzeniowy 1, natomiast młode trawniki — zarówno z rolki, jak i wysiewane w danym sezonie — można nawadniać nawet dwa razy dziennie: przed wschodem słońca i po jego zachodzie 1.
- Lawenda może najlepiej rosnąć na nasłonecznionym stanowisku 1, a najlepszym momentem na jej sadzenie może być wiosna lub jesień 1. Jesienią jej dół można zabezpieczyć suchymi liśćmi lub słomą 1.
- Regularne skracanie lawendy może zapobiec jej nadmiernemu drewnieniu 1. Do nawożenia można wykorzystać sproszkowane skorupki jajek 1 albo roztwór przygotowany z mieszanki chleba, cukru i mleka 1.
- Żyworódka może wymagać umiarkowanego podlewania 1, ponieważ magazynuje wodę w liściach 1. Może potrzebować nasłonecznionego stanowiska 1, być wrażliwa na mróz 1, a jej przesadzanie może wpływać na nią korzystnie 1.
- Głóg może nie potrzebować częstego podlewania 1.
- Pomidory można uprawiać razem z bazylią 1. Sprawdzenie wilgotności gleby przed podlaniem może pomóc utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia 1, a ściółkowanie może pomagać w walce z chwastami 1.
- Pomidory mogą wymagać przycinania chorych liści 1, zaś ich przycinanie może zwiększać plon 1. Metoda wysiewu pomidorów w doniczkach może zwiększać efektywność wzrostu roślin 1.
- Grab może pełnić rolę żywopłotu 1, podobnie jak cyprysik 1.
- Kwiecień może być odpowiednim okresem do przycinania wrzosów 1.
Rozmnażanie i podłoże
Rozmnażanie roślin zależy między innymi od właściwego materiału do ukorzeniania oraz podłoża dopasowanego do potrzeb danego gatunku.
- Gałązki borówek z ciemnymi pąkami liściowymi mogą dobrze się ukorzeniać 1.
- Stosowanie mikoryzy może zmniejszyć konieczność zakwaszania gleby 1.
- Żyworódka może wymagać przepuszczalnego podłoża 1.
- Lawenda może najlepiej rosnąć na podłożu piaszczystym i ziemi półprzepuszczalnej 1, natomiast grunt podmokły może jej nie sprzyjać 1.
- Przepuszczalna gleba może zapobiegać szarej pleśni 1.
Ochrona ogrodu
Rośliny mogą wspierać ochronę ogrodu przed owadami, gryzoniami i innymi szkodnikami.
- Komarzyca może odstraszać komary 3, a także ćmy 1.
- Regularne sprawdzanie obecności szkodników w uprawie pomidorów może zmniejszać ryzyko uszkodzenia roślin 1.
- Gałązki i liście pomidorów mogą odstraszać myszy 1.
- Wieczorne podlewanie trawnika może być mniej korzystne, ponieważ długo wilgotna trawa jest bardziej podatna na choroby grzybowe 1.
- Nornice mogą nie chcieć zalęgnąć się w zakątkach, gdzie rośnie wilczomlecz 1 lub mięta 1.
- Obsadzenie ogrodu rącznikiem pospolitym może być sposobem na pozbycie się nornic 1, podobnie jak obsadzenie go wilczomleczem 1.
- Wrotycz może zwalczać roztocza pasożytnicze 1.
- Wykaszanie traw wokół szklarni i tuneli może pomóc pozbyć się ślimaków w uprawach 1.
- Pogniecione liście czarnego bzu mogą odstraszać myszy 1.
- Lawenda może pomóc odstraszyć kleszcze i może je odstraszać 11.
Rośliny jadalne i żywienie
Rośliny jadalne obejmują zarówno całe gatunki, jak i wybrane ich części, takie jak liście, pędy, nasiona czy owoce.
- Mniszek lekarski może być spożywany w całości 3.
- Soczewica może być zaliczana do superżywności 1, a regularne jedzenie nasion strączkowych może pomagać w odchudzaniu 1.
- Młode listki podagrycznika mogą być spożywane na surowo 1.
- Liście bluszczyka kurdybanka mogą być używane jako dodatek do zup 1.
- Aktinidia może mieć jadalne owoce 1.
- Rzeżucha łąkowa może mieć jadalne pędy 1.
- Skrzyp może działać odkwaszająco na organizm 1.
- Spożywanie warzyw i owoców może zmniejszać ryzyko rozwoju depresji 1 oraz chronić przed wieloma nowotworami 1.
- Warzywa zawierające inulinę mogą pomagać zmniejszać otyłość brzuszną 1, podobnie jak warzywa zawierające karetonoidy 1.
Skóra i gojenie
Rośliny mogą wspierać pielęgnację skóry, łagodzenie jej dolegliwości oraz proces gojenia ran.
- Zewnętrznie stosowany kwiat żarnowca miotlastego może pomagać w leczeniu wrzodów 1.
- Kompres z przetacznika leśnego może pomagać zwalczać atopowe zapalenie skóry 1.
- Babka lancetowata może być ziołem śluzowym 2.
- Grochowiny mogą pomagać w leczeniu egzemy i atopowego zapalenia skóry 11, a także pokrzywki 1.
- Paproć może pomagać łagodzić objawy reumatyzmu 2.
- Nasiadówki z lnicy pospolitej mogą pomagać przy stanach zapalnych 2.
- Młode pędy chmielu mogą wykazywać działanie przeciwzapalne 2 i hamować wypadanie włosów 2.
- Sok z liści żyworódki może pomagać leczyć trądzik 1, a sama żyworódka może być pomocna przy trądziku 11.
- Okłady z żyworódki mogą pomagać pozbyć się trądziku 1.
- Sok z żyworódki może być wykorzystywany jako okład na rany 1.
- Żyworódka może przyspieszać gojenie ran 1, pomagać na rany 1 i wspomagać ich gojenie 1.
- Żyworódka może pomagać na owrzodzenia 1.
- Może zmniejszać swędzenie po ukąszeniach owadów 1 i pomagać na same ukąszenia 1.
- Żyworódka może pomagać leczyć choroby skóry 1, w tym egzemę 1 oraz inne schorzenia skórne 1.
- Może pomagać leczyć oparzenia 11.
- Żyworódka może leczyć zapalenia dziąseł 1.
- Może mieć właściwości regenerujące 11, zmniejszać obrzęk skóry 1 i poprawiać jej elastyczność 1.
Infekcje i odporność
Rośliny mogą wspierać odporność i pomagać w zwalczaniu niektórych drobnoustrojów, pasożytów oraz infekcji.
- Grochowiny mogą zwalczać pasożyty 1, a kamala ma właściwości antybakteryjne 1.
- Pelargonia afrykańska może być ziołem antyseptycznym 1. Paprocie mogą działać stymulująco na układ oddechowy 2, natomiast młode pędy chmielu mogą wykazywać działanie przeciwdrobnoustrojowe 2.
- Propolis może uzupełniać i wzmagać przeciwbakteryjne działanie fitoncydów 11, a także uzupełniać ich działanie przeciwgrzybicze 1.
- Woda czosnkowa może wzmacniać odporność storczyków 1.
- Żyworódka może mieć właściwości przeciwbakteryjne 21 i przeciwzapalne 2. Może również działać przeciwgrzybicznie oraz zwalczać grzyby 111.
- Żyworódka może stymulować produkcję limfocytów 1, wykazywać właściwości immunostymulujące 1 i wspierać funkcjonowanie układu odpornościowego 1.
- Może także wzmacniać i stymulować układ odpornościowy 11, a ponadto wspomagać go 1.
- Żyworódka może zapobiegać burzy cytokinowej 1 i pomagać przy chorobach autoagresywnych 1.
- Żyworódka może pomagać na infekcje 1, w tym na infekcje wirusowe 1. Może zwalczać wirusy i działać przeciwwirusowo 11.
- Okłady z żyworódki mogą pomagać w leczeniu chorób dróg oddechowych 1. Żyworódka może także pomagać leczyć zapalenie oskrzeli 1.
- Żyworódka może pomagać na anginę 11, a także wspierać leczenie zapalenia migdałków 1 i gardła 1.
- Żyworódka może pomagać na grypę 1, paradontozę 1 oraz wspierać zwalczanie Helicobacter pylori 1.
- Żyworódka może zwalczać paciorkowce 1.
- Kiełki mogą wspierać układ odpornościowy 1 i zwiększać odporność organizmu na infekcje 1.
Układ trawienny i krążenie
Rośliny mogą wspierać funkcjonowanie układu trawiennego i krążenia na różne sposoby.
- Regularne spożywanie nasion strączkowych może zmniejszać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych 1, obniżać poziom glukozy we krwi 1, ciśnienie krwi 1 oraz poziom złego cholesterolu 1.
- Krwiściąg lekarski może działać przeciwkrwotocznie 2, a żyworódka może zmniejszać obrzęki 1.
- Paproć może pomagać w likwidowaniu tasiemców 1, natomiast kamala ma właściwości przeczyszczające 1.
- Żyworódka może pomagać w leczeniu wrzodów żołądka 1 i zgagi 1, a także owrzodzeń jelit 1.
- Młode pędy chmielu mogą poprawiać trawienie 1, zaś żyworódka może pomagać zwalczać nieświeży oddech 1.
Składniki odżywcze roślin
Rośliny mogą dostarczać witamin, składników mineralnych oraz różnych związków organicznych.
- Kiełki mogą dostarczać witamin 1.
- Żyworódka może zawierać witaminę C 2, witaminy B1, B2 i B3 111, a także witaminę E 1.
- W jej składzie mogą występować wapń, krzem i mangan 111, a także magnez, cynk i miedź 111.
- Żyworódka może zawierać również żelazo i sód 11.
- Wśród jej składników mogą znajdować się kwas jabłkowy i kwas bursztynowy 11, a także bufadienolidy 1.
- Magnez występuje w orzechach, nasionach, pestkach i produktach zbożowych 1.
- Liście chrzanu zawierają witaminę C 1 oraz witaminy z grupy B 1.
- Babka zwyczajna może być ziołem śluzowym 1.
- Sok z liści łopianu może mieć działanie antyoksydacyjne 1.
- Brązowawy bluszczyk kurdybanek może mieć wyższe stężenie olejków eterycznych niż jego zielona forma 1.
- Fusy po kawie mogą zwiększyć poziom azotu w glebie 1.
Zastosowania gospodarcze
Rośliny znajdują zastosowanie zarówno w rolnictwie, jak i w produkcji barwników.
- Uprawy roślin modyfikowanych genetycznie mogą nie reagować na destrukcyjny wpływ glifosatu 1.
- Kwiaty żarnowca miotlastego mogą służyć jako źródło żółtego barwnika do tkanin 1.
Bezpieczeństwo i toksyczność
Bezpieczeństwo roślin zależy od gatunku, użytej części, sposobu przygotowania oraz tego, kto ma z nimi kontakt.
- Bluszcz pospolity może być stosowany jako zioło dla dzieci 1.
- Dziewanna może być bezpiecznym ziołem dla dzieci, ale jej nasiona mogą być toksyczne 11.
- Kwiaty forsycji można przed zaparzeniem spryskać spirytusem 1.
- Żyworódka może zawierać substancje szkodliwe dla kotów 1 oraz dla psów 1.
- Solanina może działać toksycznie 1.
- Niskiej jakości kawa może być zanieczyszczona pestycydami 1.
Pamięć i uczenie się
Niektóre rośliny mogą wspierać pamięć oraz zdolność uczenia się.
- Brahmi może poprawiać pamięć 2.
- Stosowanie różańca górskiego może zwiększać zdolność do uczenia się 1.
Właściwości lecznicze i regeneracja
Roślinom przypisuje się różnorodne właściwości lecznicze, obejmujące zarówno łagodzenie dolegliwości, jak i wspieranie regeneracji organizmu.
- Młode pędy chmielu mogą pomagać przy stresie 2.
- Żyworódka może mieć właściwości lecznicze i nadawać się do celów leczniczych 11.
- Jej działanie może być przeciwzapalne 11 oraz może przyspieszać powrót do zdrowia po wyczerpaniu organizmu 1.
- Propolis może wzmagać działanie preparatów jemioły 1.
- Korzeń pierwiosnka może działać napotnie 1.
- Huperzia serrata może pomagać w leczeniu Alzheimera 1.
- Podagrycznik może być parzony jako zioło lecznicze 1.
Właściwości biologiczne i przemiany roślin
Rośliny mogą reagować na warunki otoczenia oraz zmieniać swoje właściwości pod wpływem zachodzących procesów biologicznych.