Skutki spożywania kawy

Spożywanie kawy odnosi się do konsumpcji napoju przygotowanego z palonych i zmielonych ziaren kawowca. Jest to popularny napój na całym świecie, charakteryzujący się zawartością kofeiny, która działa jako środek pobudzający. Kawa występuje w różnych formach i smakach, które zależą od metody parzenia oraz rodzaju ziaren. Jest często spożywana zarówno jako napój samodzielny, jak i składnik różnorodnych receptur kulinarnych.

Kawa to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, zawierający między innymi kofeinę i polifenole. Jej spożywanie bywa wiązane z wpływem na układ nerwowy, metabolizm, układ krążenia oraz funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

Układ krążenia

Kawa może wpływać na ciśnienie krwi, przepływ krwi i pracę serca, a także wiązać się z ryzykiem wybranych chorób układu krążenia.

  • Regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi, a nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia.
  • Sporadyczne spożywanie kawy może natomiast prowadzić do zwiększenia ciśnienia.
  • Picie kawy może zwiększać przepływ krwi w organizmie i przyspieszać akcję serca.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.
  • Picie kawy może zmniejszać lub ograniczać ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko udaru mózgu, a wypijanie do trzech filiżanek dziennie może dodatkowo wiązać się z mniejszym ryzykiem jego wystąpienia.
  • Spożywanie kawy zbożowej z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Mózg, nastrój i sen

Kawa wpływa na aktywność mózgu, koncentrację, nastrój oraz jakość snu.

  • Kofeina zawarta w kawie może działać stymulująco na układ nerwowy i pobudzać aktywność neuronów.
  • Spożywanie kofeiny może zwiększać koncentrację, a sama kawa może poprawiać koncentrację oraz odporność mózgu na rozpraszanie się.
  • Kawa może usprawniać pracę mózgu, poprawiać funkcje mózgowe i zwiększać zdolność do zapamiętywania.
  • Połączenie kofeiny z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze oraz zwiększać poziom serotoniny.
  • Kawa może poprawiać nastrój i wykazywać działanie przeciwdepresyjne. Regularne picie kawy może także zmniejszać ryzyko pojawienia się depresji.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji, a także ryzyko choroby Alzheimera.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko wystąpienia Parkinsona oraz wykazywać działanie ochronne na komórki układu nerwowego.
  • Picie kawy może prowadzić do rozdrażnienia i powodować nerwowość. Wysokie dawki kofeiny mogą sprzyjać podwyższeniu poziomu kortyzolu, a kawa może wywoływać jego wydzielanie.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomagać w walce z nadmiernym stresem.
  • Kawa może zmniejszać uczucie senności, natomiast wypita tuż przed drzemką może przyczynić się do zmniejszenia uczucia zmęczenia po wybudzeniu.
  • Picie dużej ilości kawy może powodować zmęczenie, a kawa może również powodować bóle głowy.
  • Kawa może utrudniać zasypianie, wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia i zmniejszać wydajność snu. Unikanie kawy przed snem może poprawić jakość snu.

Układ pokarmowy

Spożywanie kawy może wpływać na różne procesy w układzie pokarmowym, w tym na refluks, opróżnianie żołądka i regenerację jelit.

  • Kawa może mieć związek z występowaniem zgagi.
  • Picie kawy może sprzyjać refluksowi i zwiększać ryzyko jego pojawienia się, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Mleko dodane do kawy może obniżać nasilenie refluksu.
  • Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.
  • Spożywanie kawy może nie być związane z występowaniem wrzodów żołądka, ale kawa może także zaostrzać ich objawy.

Metabolizm i sprawność fizyczna

Kawa może wpływać na masę ciała, przemiany metaboliczne oraz sprawność fizyczną.

  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a zawarta w niej kofeina może przyśpieszać spalanie tłuszczu.
  • Regularne picie kawy może zminimalizować ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 i zmniejszać ryzyko insulinooporności. Zielona kawa może natomiast zmniejszać insulinooporność.
  • Kawa może zwiększać apetyt na słodycze.
  • Picie kawy może prowadzić do zwiększenia siły mięśniowej i wzmacniać mięśnie, a także wspierać sprawność fizyczną.
  • Kawa pita rano może zwiększać poziom energii. Doraźne spożywanie kofeiny może wspomagać walkę ze zmęczeniem, a kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia.

Wątroba i drogi żółciowe

Kawa może mieć działanie ochronne na wątrobę, a jej spożywanie może wiązać się z mniejszym ryzykiem wybranych chorób wątroby i dróg żółciowych.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych.
  • Regularne spożywanie kawy może ograniczać ryzyko stłuszczenia wątroby.
  • Kawa może być stosowana profilaktycznie w ramach zapobiegania przewlekłym chorobom wątroby.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko marskości wątroby, a podobne działanie przypisuje się zawartej w niej kofeinie.
  • Kawa może ograniczać ryzyko włóknienia wątroby, natomiast kofeina może zmniejszać ryzyko jej zwłóknienia.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko zachorowania na raka wątroby. Kawa może także zmniejszać ryzyko rozwoju tego nowotworu.

Nowotwory

Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe i potencjalnie pomagać zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko nowotworu jelita grubego, a także ryzyko jego nawrotu.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy oraz raka piersi.
  • Kawa może wiązać się z mniejszym ryzykiem raka jamy ustnej, czerniaka i raka prostaty.
  • Może również zmniejszać ryzyko raka trzustki oraz nawrotu nowotworów.
  • Połączenie kawy i magnezu może dodatkowo zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Picie kawy może jednak zwiększać ryzyko powstania raka płuc.
  • Dodanie mleka może zmniejszać przeciwnowotworowe właściwości kawy.

Nerki i minerały

Kawa może wpływać na gospodarkę mineralną organizmu oraz zdrowie nerek i kości.

  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Spożywanie zbyt dużej ilości kawy ogranicza wchłanianie potasu.
  • Pijąc kawę, możemy zwiększyć poziom magnezu w organizmie.
  • Fusy z kawy mogą zawierać potas i cynk, a także fosfor i magnez.
  • Kawa może wzmacniać kości, ale jednocześnie może zaburzać wchłanianie wapnia.
  • Przerwa w spożywaniu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.

Składniki kawy

Kawa zawiera kofeinę i polifenole, a jej skład zależy także od użytych dodatków oraz formy produktu.

  • Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne.
  • Fusy z kawy mogą zawierać miedź, żelazo oraz związki azotowe.
  • Kupowanie kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu.
  • Zabielacze do kawy w proszku odznaczają się niską wartością żywieniową.
  • Do kawy może być dodawany kordyceps, korzeń maca lub inulina.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do nawet sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Duże ilości kawy, jej picie na pusty żołądek oraz nadmiar kofeiny mogą wiązać się z różnymi przeciwwskazaniami i niepożądanymi skutkami.

  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Picie kawy na pusty żołądek może podrażniać żołądek, prowadzić do jego stanów zapalnych oraz powodować refluks żołądka.
  • Regularne spożywanie kofeiny może przyzwyczajać organizm do jej działania. W efekcie konieczne może być zwiększanie dawki, aby uzyskać ten sam efekt.
  • Zwiększone spożycie kawy może nasilać lęk, a nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe. Kawa może także zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • Nagłe odstawienie kawy lub kofeiny może powodować bóle głowy.
  • Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza, a zbyt częste jej spożywanie może ograniczać wchłanianie magnezu.
  • Kofeina spożywana przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlaka.
  • Picie bardzo gorącej kawy może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.
  • Probiotyków nie można popijać kawą.
  • Kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.

Układ oddechowy

Picie kawy może wiązać się z lepszą czynnością płuc oraz rzadszym występowaniem astmy.

  • Kawa z miodem może łagodzić kaszel.

Skóra, ból i nawodnienie

Picie kawy może wpływać na wygląd skóry, odczuwanie bólu i nawodnienie organizmu.

  • Kawa może opóźniać procesy starzenia się skóry.
  • Może również mieć właściwości przeciwbólowe.
  • W niektórych sytuacjach może działać nawadniająco na organizm.

Codzienne zastosowania kawy

Kawa może być wykorzystywana także jako prosty sposób na ograniczenie nieprzyjemnego zapachu czosnku.

  • Wypicie kawy może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.

Pozostałe zastosowania

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a spożywanie 3–4 filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Napar z kawy może odstraszać nornice.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu