Skutki spożywania kawy

Kawa to napój przygotowywany z palonych ziaren kawowca, zawierający między innymi kofeinę. Jej spożywanie bywa wiązane ze zmianami samopoczucia, snu, pracy układu pokarmowego i funkcjonowania organizmu. Efekty mogą zależeć od ilości wypijanej kawy oraz indywidualnej tolerancji na kofeinę.

Układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia, a wypijanie do trzech filiżanek dziennie może zmniejszać ryzyko udaru mózgu.

  • Nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia tętniczego, choć regularne spożywanie nie musi zmieniać ciśnienia krwi. Sporadyczne picie kawy może natomiast zwiększać ciśnienie.
  • Kawa może zwiększać przepływ krwi w organizmie i przyspieszać akcję serca.

Żołądek i jelita

Picie kawy może sprzyjać refluksowi oraz zaostrzać wrzody żołądka. Kawa nie musi jednak wiązać się z występowaniem wrzodów. Spożywanie kawy może mieć związek ze zgagą, a zawarte w niej związki mogą przyspieszać opróżnianie żołądka. Kawa może wpływać na regenerację jelit, natomiast mleko w kawie może łagodzić refluks.

Mózg i koncentracja

Picie kawy może działać stymulująco na układ nerwowy, zmniejszać ryzyko choroby Parkinsona, demencji i choroby Alzheimera, a także powodować bóle głowy.

  • Kawa może zwiększać koncentrację, poprawiać funkcje mózgowe i zmniejszać ryzyko otępienia poudarowego.
  • Kofeina może pobudzać aktywność neuronów i zwiększać odporność mózgu na rozpraszanie się, a L-teanina w połączeniu z kofeiną może poprawiać procesy poznawcze.
  • Picie kawy może zmniejszać uczucie zmęczenia, a picie jej rano może zwiększać poziom energii.
  • Yerba mate może pobudzać słabiej niż kawa, a zarazem pobudzać dłużej.
  • Kawa może działać ochronnie na komórki układu nerwowego.

Nastrój, stres i sen

Kawa może poprawiać nastrój, a jej regularne picie może zmniejszać ryzyko depresji i działać przeciwdepresyjnie. Może też obniżać wydajność snu, powodować rozdrażnienie i nerwowość, a większe spożycie może nasilać lęk.

  • Duże ilości kawy mogą powodować zmęczenie, natomiast wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć uczucie zmęczenia po przebudzeniu.
  • Kofeina w wysokich dawkach może podwyższać poziom kortyzolu, a kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu. Ograniczenie kofeiny może pomóc w walce z nadmiernym stresem.
  • Kawa może utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia, a unikanie kawy przed snem może poprawić jakość snu.

Masa ciała i metabolizm

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko cukrzycy typu 2, a picie kawy może zmniejszać ryzyko insulinooporności. Zielona kawa może zmniejszać insulinooporność.

  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a także zwiększać apetyt na słodycze.
  • Kofeina może przyspieszać spalanie tłuszczu.

Wątroba i drogi żółciowe

Kawa może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby oraz wystąpienia kamieni żółciowych. Picie kawy może też ograniczać ryzyko marskości wątroby.

  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko raka wątroby.
  • Kawa i zawarta w niej kofeina mogą ograniczać ryzyko włóknienia wątroby.
  • Picie kawy może zapobiegać przewlekłym chorobom wątroby, a kawa może działać ochronnie na wątrobę.

Nowotwory

Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, a zawarta w niej kofeina może zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów. Połączenie kawy z magnezem może zmniejszać ryzyko nowotworów.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego i ryzyko jego nawrotu.
  • Może również zmniejszać ryzyko raka trzonu macicy, raka jamy ustnej, raka piersi, raka prostaty, raka wątroby, raka trzustki i czerniaka, a także ryzyko nawrotu nowotworów.
  • Picie kawy może zwiększać ryzyko raka płuc, a picie kawy w bardzo wysokiej temperaturze może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku.
  • Dodatek mleka może zmniejszać właściwości antynowotworowe kawy.

Składniki i wchłanianie

Fusy z kawy mogą zawierać miedź, żelazo, potas, cynk, fosfor, magnez oraz związki azotowe. Kawa może zawierać kofeinę i polifenole. Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza i zwiększać poziom magnezu w organizmie.

  • Przerwa w piciu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo. Zbyt częste picie kawy może ograniczać wchłanianie magnezu, a nadmierne spożycie kawy może ograniczać wchłanianie potasu i zaburzać wchłanianie wapnia.
  • Do kawy można dodawać kordyceps, korzeń maca oraz inulinę.
  • Zabielacze do kawy w proszku mają niską wartość żywieniową. Rozpuszczalne napoje kawowe mogą mieć w składzie na pierwszym miejscu cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy, a także zawierać emulgatory mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych.

Sprawność fizyczna

Kawa może zwiększać siłę mięśni i wspierać sprawność fizyczną.

Fusy i zastosowania ogrodowe

Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę i spulchniać ziemię. Napar z kawy może odstraszać nornice.

Układ oddechowy

Picie kawy może poprawiać czynność płuc i zmniejszać występowanie astmy. Kawa z miodem może łagodzić kaszel.

Ogólny wpływ kawy

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a spożywanie 3–4 filiżanek dziennie może mieć pozytywny wpływ na zdrowie.

  • Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu.
  • Kawa może opóźniać procesy starzenia się skóry oraz wzmacniać kości.
  • Kofeina zawarta w kawie może działać moczopędnie, a picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.
  • Kawa może działać przeciwbólowo.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Nagłe odstawienie kawy lub kofeiny może wywołać ból głowy. Przy regularnym spożywaniu kofeiny organizm może się do niej przyzwyczajać, a uzyskanie tego samego efektu może wymagać zwiększenia dawki.

  • Niska tolerancja na kofeinę może sprawiać, że kawa nie służy danej osobie.
  • Nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe i zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • U kobiety karmiącej kofeina może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlęcia.
  • Picie kawy na pusty żołądek może podrażniać żołądek i prowadzić do jego stanów zapalnych, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Kawa może obniżać wchłanianie lewotyroksyny, gdy jest przyjmowana razem z tym lekiem, a kofeina może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Probiotyków nie należy popijać kawą.
  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy, a kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.

Pozostałe zastosowania

Picie kawy może pomóc pozbyć się zapachu czosnku. Kupowanie jej w ziarnach daje większą kontrolę nad jakością produktu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu