Normy spożywania kawy

Kawa to napój przygotowywany najczęściej z palonych ziaren kawowca, zawierający między innymi kofeinę i związki roślinne. Bywa wiązana z pobudzeniem, koncentracją oraz różnymi aspektami zdrowia, a jej działanie może zależeć od ilości i indywidualnej tolerancji.

Układ krążenia

Picie kawy może zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia oraz udaru mózgu. Ryzyko udaru może być niższe także wtedy, gdy przed poranną kawą wypija się wodę.

  • Nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia, a regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi. Sporadyczne picie może natomiast zwiększać ciśnienie.
  • Kawa może zwiększać przepływ krwi i przyspieszać akcję serca.
  • Kawa zbożowa z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Mózg, nastrój i koncentracja

Picie kawy może zmniejszać ryzyko choroby Parkinsona, obniżać ryzyko depresji i działać przeciwdepresyjnie. Może też zmniejszać ryzyko choroby Alzheimera, również u osób z nadciśnieniem, oraz stymulować układ nerwowy. Kofeina może pobudzać aktywność neuronów.

  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko demencji i otępienia poudarowego.
  • Kawa może zwiększać koncentrację, usprawniać pracę mózgu i poprawiać zdolność zapamiętywania, a kofeina może zwiększać odporność mózgu na rozpraszanie się.
  • Przyzwyczajanie się organizmu do kofeiny może wymagać zwiększenia dawki, by uzyskać ten sam efekt.
  • Zmniejszenie spożycia kofeiny może pomóc w walce z nadmiernym stresem, a kawa może poprawiać nastrój.

Metabolizm i masa ciała

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko cukrzycy typu 2, a picie kawy może także zmniejszać ryzyko insulinooporności. Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a kofeina może przyspieszać spalanie tłuszczu; kawa może też należeć do naturalnych spalaczy tłuszczu.

  • Picie kawy może blokować wchłanianie żelaza, a jej nadmierne lub częste spożywanie może ograniczać wchłanianie potasu i magnezu. Jednocześnie picie kawy może zwiększać poziom magnezu w organizmie.
  • Zielona kawa może zmniejszać insulinooporność.
  • Picie kawy może zwiększać apetyt na słodycze oraz prowadzić do zwiększenia siły mięśniowej.

Układ pokarmowy

Spożywanie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych. Picie kawy może sprzyjać refluksowi.

  • Spożywanie kawy może mieć związek z występowaniem zgagi, a picie jej na pusty żołądek może podrażniać żołądek.
  • Duże ilości kawy mogą sprzyjać zakwaszeniu organizmu, natomiast spożywanie kawy może nie mieć związku z występowaniem wrzodów żołądka.
  • Spożywanie kawy może wpływać na regenerację jelit, a zawarte w niej związki mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.
  • Kawa zbożowa może być tolerowana przez osoby z refluksem, a mleko w kawie może obniżać nasilenie refluksu.

Wątroba i nowotwory

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby i marskości wątroby. Może też być stosowane profilaktycznie w zapobieganiu przewlekłym chorobom wątroby, a także zmniejszać ryzyko raka wątroby.

  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko nowotworów jelita grubego i nawrotu raka jelita grubego, a także ryzyko nowotworów trzustki, piersi, prostaty, trzonu macicy, jamy ustnej i czerniaka.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko nawrotu nowotworów i wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Zawarta w niej kofeina może zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów, a połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów.
  • Picie kawy z mlekiem może osłabiać jej właściwości przeciwnowotworowe, a także może zwiększać ryzyko raka płuc.

Sen i poziom energii

Kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia i senności, a wypita rano może zwiększać poziom energii. Z kolei jej spożycie może utrudniać zasypianie, wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia, zmniejszać wydajność snu i skracać jego całkowity czas.

  • Kawa wypita tuż przed drzemką może zmniejszać uczucie zmęczenia po przebudzeniu, a doraźnie spożywana kofeina może pomagać w walce ze zmęczeniem.
  • Duża ilość kawy może powodować zmęczenie, natomiast unikanie jej przed snem może poprawiać jakość snu.

Skład i dodatki kawy

Fusy z kawy mogą zawierać miedź oraz związki azotowe. Sama kawa może zawierać kofeinę i metyloksantyny.

  • Zabielacze do kawy w proszku mają niską wartość żywieniową, a kupowanie kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu.
  • Do kawy mogą być dodawane kordyceps, korzeń maca, inulina i zielony kardamon.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.
  • Rozpuszczalne napoje kawowe mogą mieć w składzie na pierwszym miejscu cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy, a także zawierać emulgatory mono- i diglicerydów kwasów tłuszczowych, stabilizatory w formie fosforanów oraz utwardzony olej palmowy.
  • Gorzka czekolada bez cukru może mieć skład podobny do kawy, choć proporcje składników odżywczych mogą się różnić.
  • Polifenole zawarte w kawie mogą mieć mniejszy wpływ na żelazo podczas przerwy w jej spożywaniu, a sama kawa może zawierać polifenole.

Fusy i zastosowania ogrodnicze

Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę i służyć jako nawóz. Mogą też zawierać potas, fosfor, żelazo, cynk i magnez.

  • Fusy z kawy mogą spulchniać ziemię.
  • Napar z kawy może odstraszać nornice.

Oddychanie i kaszel

Picie kawy może poprawiać czynności płuc, a także zmniejszać występowanie astmy.

  • Kawa z miodem może łagodzić kaszel.

Normy i codzienne spożycie

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a spożywanie 3–4 filiżanek dziennie może pozytywnie wpływać na zdrowie.

  • Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.
  • Świeżo wypalana kawa ziarnista może być spożywana codziennie.

Mięśnie, kości i sprawność

Kawa może wzmacniać mięśnie i wspierać sprawność fizyczną. Może też wzmacniać kości.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Picie kawy może powodować bóle głowy, a także nerwowość i rozdrażnienie. Nagłe odstawienie kawy lub kofeiny może również powodować ból głowy.

  • Regularne spożywanie kofeiny może przyzwyczajać organizm do kofeiny, a także sprawiać, że do uzyskania tego samego efektu potrzebna jest większa dawka.
  • Kawa może nie służyć osobom o niskiej tolerancji na kofeinę, a jej zwiększone spożycie może nasilać lęk. Nadmiar kofeiny może nasilać napady lękowe, a kawa może zaostrzać zaburzenia lękowe.
  • Kawa pita na pusty żołądek może prowadzić do stanów zapalnych żołądka i refluksu, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Bardzo gorąca kawa może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku, a ziarna kawy mogą być skażone pleśnią.
  • Kawa może obniżać wchłanianie lewotyroksyny, gdy jest przyjmowana razem z tym lekiem, a unikanie kawy podczas suplementacji żelaza może poprawiać wchłanianie żelaza. Nie należy popijać kawą probiotyków.
  • Kofeina spożywana przez kobietę karmiącą może nasilać objawy kolki jelitowej u niemowlęcia.
  • Kawa rozpuszczalna może być szkodliwa dla organizmu.

Pozostałe zastosowania

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych. Kawa może także opóźniać procesy starzenia się skóry.

  • Kofeina zawarta w kawie może działać moczopędnie.
  • Picie kawy może pomóc pozbyć się zapachu czosnku.
  • Korzeń wierzbówki kiprzycy można wykorzystać do produkcji kawy.
  • Kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu