Ochrona przed wolnymi rodnikami

Ochrona przed wolnymi rodnikami wiąże się z ograniczaniem stresu oksydacyjnego, który powstaje wskutek zaburzenia równowagi między wolnymi rodnikami a mechanizmami ich eliminacji. Właściwości antyoksydacyjne bywają przypisywane niektórym witaminom, składnikom żywności, ziołom i innym związkom.

Podstawy stresu oksydacyjnego

Antyoksydanty to grupa związków chemicznych, których zadaniem jest ochrona organizmu przed stresem oksydacyjnym. Stres oksydacyjny może pojawiać się przy zaburzeniu równowagi między wolnymi rodnikami a ich eliminacją. Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu wolnych rodników.

  • Wraz z wiekiem oraz wzrostem zanieczyszczenia środowiska ilość przyjmowanych antyoksydantów powinna rosnąć.
  • Uziemianie organizmu może redukować wolne rodniki.

Witaminy i minerały

Witamina E może działać antyoksydacyjnie, a podobne działanie może wykazywać także witamina C. Wśród witamin i minerałów związanych z ochroną przed wolnymi rodnikami znajdują się również składniki występujące w różnych produktach oraz obecne w organizmie i dostarczane z zewnątrz.

  • Witamina E zawarta w orzechach może być silnym przeciwutleniaczem, a dzika róża może zawierać ten naturalny przeciwutleniacz.
  • Koenzym Q10, cynk, selen, kobalt, miedź i mangan należą zarówno do antyoksydantów endogennych, jak i egzogennych.

Antyoksydanty w żywności

Dzika róża może zawierać zeaksantynę, przeciwutleniacz, a orzechy włoskie mogą dostarczać antyoksydantów. Wśród produktów roślinnych obecnych w diecie źródłem takich związków mogą być także owoce, warzywa i nasiona.

  • Piwo może chronić przed wolnymi rodnikami oraz zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie.
  • Ziele yerba mate zawiera polifenole, czyli silne przeciwutleniacze.
  • Seler korzeniowy może pomagać w walce z wolnymi rodnikami.
  • Luteina zawarta w awokado może być silnym przeciwutleniaczem, a samo awokado może być źródłem przeciwutleniaczy.
  • Zielona herbata może neutralizować wolne rodniki, a poziom obecnych w niej przeciwutleniaczy może mieć wpływ na poprawę ogólnego zdrowia.
  • Masło Shea może chronić przed wolnymi rodnikami.
  • Gorzka czekolada może wykazywać działanie antyoksydacyjne, natomiast karob może zawierać związki antyoksydacyjne.
  • Siemię lniane może zawierać antyoksydanty, które normalizują poziom estrogenów we krwi.
  • Migdały, czereśnie, jagody acai i czarna porzeczka mogą być źródłem antyoksydantów lub działać antyoksydacyjnie.
  • Ocet jabłkowy może neutralizować wolne rodniki, a imbir jest bogaty w produkty antyoksydacyjne.
  • Katechiny w herbacie Matcha mogą wspierać organizm człowieka w walce z wolnymi rodnikami.

Zioła i rośliny

Rośliny mogą wspierać ochronę przed wolnymi rodnikami na różne sposoby. Chaber bławatek i lilak pospolity mogą wykazywać działanie przeciwutleniające oraz przeciwdziałać wolnym rodnikom. Aronia, podbiał i skrzyp polny również mogą działać antyoksydacyjnie.

  • Nagietek lekarski, ostropest plamisty, dzika róża, hibiskus, oregano, goździki, pokrzywa, mniszek lekarski, różeniec górski, cykoria podróżnik, tymianek, soplówka jeżowata i rozmaryn mogą działać antyoksydacyjnie.
  • Kurkuma może być źródłem antyoksydantów i wspierać organizm w walce z wolnymi rodnikami.
  • Czosnek może neutralizować wolne rodniki, a chrzan może je zwalczać.
  • Rumianek może hamować działanie szkodliwych wolnych rodników, czarny bez może pomagać je usuwać, a czystek może je neutralizować.
  • Hibiskus może działać antyrodnikowo.
  • Ogonki z czereśni mogą zwalczać wolne rodniki.
  • Czystek może opóźniać procesy starzenia dzięki dużej zawartości antyoksydantów.
  • Rzeżucha zawiera znaczne ilości antyoksydantów, które mogą naprawiać uszkodzenia wątroby.
  • Traganek błoniasty może zawierać silne antyoksydanty, a krwawnik pospolity — antyoksydanty spowalniające między innymi procesy starzenia.
  • Lnica pospolita może wykazywać działanie antyoksydacyjne.
  • Liście malin spożywane w postaci naparu mogą mieć działanie antyoksydacyjne.
  • Napar z tulsi może działać antyoksydacyjnie.
  • Sok z liści łopianu może mieć działanie antyoksydacyjne.

Suplementy i związki bioaktywne

Likopen może działać antyoksydacyjnie i neutralizować wolne rodniki. Melatonina może pełnić funkcję antyoksydantu, pomagać zwalczać wolne rodniki oraz ograniczać ich działanie. Kwasy omega-3 są silnymi przeciwutleniaczami.

  • Astaksantyna może być antyoksydantem i neutralizować wolne rodniki.
  • Tauryna może mieć właściwości przeciwutleniające, hamować wolne rodniki oraz zapobiegać powstawaniu stresu oksydacyjnego.
  • Inozytol może działać antyoksydacyjnie, a arginina może być silnym przeciwutleniaczem.
  • Kwercetyna może działać jako antyoksydant, natomiast flawonoidy mogą zmniejszać działanie wolnych rodników.
  • Spirulina może neutralizować nadmiar wolnych rodników, a sylimaryna może zmniejszać ich aktywność.
  • N-acetylocysteina może zmniejszać wpływ metali ciężkich na organizm.
  • Galaktolipid może wykazywać właściwości przeciwutleniające, a koenzym Q10 jest silnym antyoksydantem.
  • Kwas azelainowy może zwalczać wolne rodniki, natomiast kwas masłowy może chronić przed stresem oksydacyjnym.

Ochrona skóry i oczu

Antyoksydanty zawarte w miłorzębie japońskim mogą łagodzić schorzenia oczu, a antyoksydanty mogą chronić przed zaćmą. Kremy przeciwzmarszczkowe na bazie kasztanowca pospolitego mogą wykazywać silne działanie antyoksydacyjne.

  • Zielona herbata może chronić skórę przed wolnymi rodnikami.
  • Mięta może być bogata w przeciwutleniacze odpowiedzialne za starzenie się skóry.

Ochrona narządów i zdrowie

Antyoksydanty mogą wpływać na spowolnienie procesu starzenia się organizmu. Witamina E może chronić mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.

  • Antyoksydanty mogą ułatwiać organizmowi detoksykację kancerogenów.
  • Mogą także chronić przed szkodliwym działaniem palenia papierosów, cukrzycą, chorobą stawów i astmą.
  • Antyoksydanty mogą spowalniać przebieg choroby Alzheimera.
  • Antyoksydanty zawarte w guaranie mogą pomagać powstrzymać rozwój komórek nowotworowych.

Pozostałe zastosowania

Uziemianie może być jednym ze sposobów wspierania ochrony przed wolnymi rodnikami. Dotykanie roślin rękami może pomagać w walce z wolnymi rodnikami.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu