Porównanie yerba mate i kawy

Yerba mate to napar z liści ostrokrzewu paragwajskiego, a kawa powstaje z palonych ziaren kawowca. Oba napoje zawierają kofeinę i bywają kojarzone z pobudzeniem, choć ich skład i sposób działania mogą się różnić.

Pobudzenie i koncentracja

Yerba mate może zmniejszać zmęczenie i dawać pobudzający zastrzyk energii. W porównaniu z kawą może pobudzać słabiej, ale działać dłużej; herbata yerba mate ma działanie podobne do kawy, lecz lepsze właściwości pobudzające. Pobudzające działanie yerba mate może wynikać z kofeiny, a jej napar ma właściwości pobudzające.

  • Yerba mate może poprawiać koncentrację, a kawa i zawarta w niej kofeina mogą zwiększać koncentrację.
  • Kawa może zmniejszać uczucie zmęczenia i senności, a doraźne spożycie kofeiny może pomagać w walce ze zmęczeniem. Wypicie kawy tuż przed drzemką może zmniejszyć zmęczenie po przebudzeniu, natomiast duża ilość kawy może powodować zmęczenie.
  • Picie kawy rano może zwiększać poziom energii, a kawa może wspierać sprawność fizyczną.

Sen, nastrój i układ nerwowy

Kawa może stymulować układ nerwowy, prowadzić do rozdrażnienia i powodować bóle głowy. Może też zmniejszać wydajność snu, utrudniać zasypianie i wydłużać czas potrzebny do zaśnięcia. Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko depresji.

  • Yerba mate może nie powodować nerwowości, a jej napar może zmniejszać bóle głowy.
  • Kawa może działać przeciwdepresyjnie, poprawiać nastrój, a jej regularne picie może zmniejszać ryzyko depresji.
  • Unikanie kawy przed snem może poprawić jakość snu.
  • Odstawienie kofeiny może wywołać ból głowy, a zmniejszenie jej spożycia może pomóc w walce z nadmiernym stresem.
  • Kofeina w połączeniu z L-teaniną może pomóc redukować stres, a kawa może wywoływać wydzielanie kortyzolu.

Serce, metabolizm i masa ciała

Kawa może zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia i udaru mózgu. Regularne picie kawy może też minimalizować ryzyko cukrzycy typu 2. Yerba mate może natomiast obniżać stężenie glukozy we krwi na czczo u osób z cukrzycą.

  • Yerba mate może działać przeciwmiażdżycowo oraz przywracać równowagę między cholesterolem HDL a LDL.
  • Napar yerba mate może zmniejszać apetyt, a kawa może zwiększać apetyt na słodycze.
  • Picie kawy może sprzyjać obniżeniu masy ciała, a kawa może należeć do naturalnych spalaczy tłuszczu.
  • Picie kawy może zwiększać siłę mięśniową, przyspieszać akcję serca i zwiększać przepływ krwi w organizmie.
  • Nawykowe picie kawy może zmniejszać ryzyko nadciśnienia, regularne spożywanie kawy może nie prowadzić do zmian ciśnienia krwi, a sporadyczne picie może zwiększać ciśnienie.
  • Kawa może zmniejszać ryzyko insulinooporności.
  • Kawa zbożowa z cykorii może zmniejszać ryzyko zakrzepów.

Mózg i funkcje poznawcze

Picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia Parkinsona i choroby Alzheimera. Kawa może też zmniejszać ryzyko otępienia poudarowego.

  • Picie kawy może usprawniać pracę mózgu i poprawiać funkcje mózgowe, a także zmniejszać ryzyko demencji.
  • Yerba mate może poprawiać pamięć.
  • Kofeina w połączeniu z L-teaniną może poprawiać procesy poznawcze.

Wątroba i choroby nowotworowe

Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko stłuszczenia wątroby, raka wątroby i marskości wątroby.

  • Kawa może wykazywać działanie przeciwnowotworowe, a zawarta w niej kofeina może zmniejszać ryzyko pojawienia się nowotworów.
  • Picie kawy może zmniejszać ryzyko czerniaka, raka okrężnicy, raka jamy ustnej, raka prostaty, raka trzonu macicy i raka piersi.
  • Połączenie kawy i magnezu może zmniejszać ryzyko nowotworów, natomiast picie kawy z mlekiem może osłabiać jej właściwości przeciwnowotworowe.

Układ pokarmowy i trawienie

Kawa może sprzyjać refluksowi, a jej spożywanie może mieć związek ze zgagą.

  • Spożywanie kawy może wpływać na proces regeneracji jelit.
  • Związki zawarte w kawie mogą przyspieszać opróżnianie żołądka.
  • Spożywanie kawy może nie być związane z występowaniem wrzodów żołądka.

Skład i przygotowanie napojów

Ziele yerba mate zawiera polifenole, czyli silne przeciwutleniacze, oraz cynk, magnez, mangan, żelazo i potas. Kawa może zawierać kofeinę i polifenole, a yerba mate także może zawierać kofeinę.

  • Yerba mate podaje się w kubku zwanym matero, a napar najlepiej przygotować wodą o temperaturze nieprzekraczającej 85°C, a nawet nieco niższej.
  • Do kawy można dodawać kordyceps, korzeń maca, inulinę i zielony kardamon.
  • Nasiona guarany mogą zawierać od czterech do sześciu razy więcej kofeiny niż ziarna kawy.
  • Gorzka czekolada bez cukru może mieć skład podobny do kawy, ale różnić się proporcjami składników odżywczych.
  • Owoce przytuli i korzeń wierzbówki kiprzycy mogą posłużyć do przygotowania kawy lub napoju kawowego.
  • Kupno kawy w ziarnach może dawać większą kontrolę nad jakością produktu, a świeżo wypalana kawa ziarnista może być napojem do codziennego spożycia.
  • Zabielacze do kawy w proszku mają niską wartość żywieniową, a w rozpuszczalnych napojach kawowych na pierwszym miejscu w składzie może znajdować się cukier lub syrop glukozowo-fruktozowy.

Fusy i zastosowania ogrodowe

Fusy z kawy mogą zawierać miedź, magnez, fosfor, żelazo, potas, związki azotowe i cynk. Mogą też służyć jako nawóz.

  • Fusy z kawy mogą zakwaszać glebę i spulchniać ziemię.
  • W ogrodzie mogą być wykorzystywane do ściółkowania roślin.
  • Napar z kawy może odstraszać nornice.

Nawodnienie i układ moczowy

Kawa może nawadniać organizm.

  • Napar yerba mate może działać moczopędnie.
  • Kofeina zawarta w kawie może wykazywać właściwości moczopędne.
  • Regularne picie kawy może zmniejszać ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.

Oddziaływanie na ciało

Regularne picie kawy może korzystnie wpływać na pracę organizmu, a 3–4 filiżanki dziennie mogą pozytywnie wpływać na zdrowie.

  • Picie kawy może poprawiać czynności płuc i zmniejszać występowanie astmy.
  • Kawa może opóźniać starzenie się skóry, wzmacniać mięśnie oraz wzmacniać kości.
  • Kawa może łagodzić ból, a przy bolesnych miesiączkach unikanie mocnej herbaty i kawy może pomóc.
  • Przerwa w piciu kawy może zmniejszać wpływ polifenoli na żelazo.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Kawa może ograniczać wchłanianie żelaza. Jej picie może wywoływać nerwowość, a nagłe odstawienie może powodować bóle głowy.

  • Osoby o niskiej tolerancji na kofeinę mogą źle znosić kawę, a regularne spożywanie kofeiny może przyzwyczajać do niej organizm.
  • Ziarna kawy mogą być skażone pleśnią, a dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać picia kawy.
  • Kawą nie można popijać probiotyków, a przyjmowanie z nią lewotyroksyny może obniżać jej wchłanianie.
  • Spożywanie dużych ilości kawy może sprzyjać zakwaszeniu organizmu, a jej nadmiar może ograniczać wchłanianie potasu i magnezu.
  • Picie kawy na pusty żołądek może podrażniać żołądek.
  • Bardzo gorąca kawa może zwiększać ryzyko nowotworu przełyku, a picie kawy może zwiększać ryzyko raka płuc.
  • Zwiększone spożycie kawy może nasilać lęk.

Pozostałe zastosowania

Napar yerba mate może działać napotnie.

  • Kawę można pić, by pozbyć się zapachu czosnku.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu