Zdrowie serca

Zdrowie serca odnosi się do stanu funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, w tym samego serca oraz naczyń krwionośnych. Obejmuje ono prawidłową pracę serca, efektywne pompowanie krwi oraz utrzymanie odpowiedniego ciśnienia krwi. Dbanie o zdrowie serca wiąże się z monitorowaniem i utrzymaniem właściwych parametrów fizjologicznych oraz unikanie czynników, które mogą negatywnie wpływać na jego funkcjonowanie.

Zdrowie serca obejmuje prawidłową pracę mięśnia sercowego, naczyń krwionośnych i całego układu krążenia. Bywa wiązane z dietą, aktywnością fizyczną, ciśnieniem krwi, poziomem cholesterolu, stresem oraz jakością snu.

Dieta i zdrowie serca

Dieta może wpływać na zdrowie serca zarówno przez wybór produktów sprzyjających układowi krążenia, jak i ograniczanie żywności zwiększającej ryzyko chorób.

  • Włączenie do diety kwasów omega może pomagać zmniejszyć ryzyko choroby wieńcowej. Kwasy tłuszczowe omega-9 oraz rybie kwasy tłuszczowe omega-3 mogą redukować ilość tłuszczów trans w organizmie, a kwasy EPA i DHA obecne w rybach mogą zmniejszać ryzyko zawału serca.
  • Płatki owsiane mogą chronić przed chorobą wieńcową, a ich regularne spożywanie może zmniejszać ryzyko chorób serca. Błonnik pokarmowy może chronić przed chorobami sercowo-naczyniowymi, natomiast dostarczanie go w dużej ilości może zmniejszać ryzyko zawału serca.
  • Codzienne spożywanie jajka może zmniejszać ryzyko rozwoju choroby wieńcowej.
  • Produkty z kakao mogą zmniejszać ryzyko zawału mięśnia sercowego oraz zachorowania na choroby układu krążenia. Kakao może poprawiać funkcjonowanie układu krążenia, a kakao zawierające flawonoidy może prowadzić do polepszenia funkcji serca.
  • Gorzka czekolada może wspierać zdrowie układu krążenia.
  • Żurawina, siemię lniane i nasiona chia mogą chronić serce lub zmniejszać ryzyko chorób serca.
  • Dieta imitująca post może odmładzać serce.
  • Oliwa z oliwek może zmniejszać ryzyko zawału serca, podobnie jak olej sezamowy.
  • Zawartość potasu w burakach może wpływać na zdrowie serca, a picie soku z pomidorów może zapobiegać zawałom serca.
  • Orzechy włoskie mogą korzystnie wpływać na serce i układ krwionośny, natomiast orzechy macadamia mogą zapobiegać chorobom układu krążenia.
  • Regularne picie zielonej herbaty może zmniejszać ryzyko zawału serca oraz chorób i innych schorzeń układu krążenia. Zielona herbata może także poprawiać krążenie krwi.
  • Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca. Z kolei ich wybór może sprzyjać występowaniu chorób serca, a wysoko przetworzona żywność może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Tłuszcze trans mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób serca, a spożywanie smażonych potraw może zwiększać ryzyko niewydolności serca.
  • Cukier w diecie może prowadzić do chorób serca, a jego spożywanie może wiązać się z trzykrotnie wyższą śmiertelnością z powodu chorób układu krążenia.

Zioła i suplementy

Niektóre zioła i suplementy mogą wspierać serce oraz układ krążenia, a część z nich wiąże się także z ochroną przed zawałem.

  • Tran może chronić przed chorobą wieńcową, a kwasy tłuszczowe omega-3 mogą chronić przed chorobami serca i zmniejszać ryzyko zawału serca.
  • Owoc głogu może wspierać układ krążenia, wspomagać krążenie wokół serca oraz być wskazany przy arytmii serca. Połączenie kwiatów głogu z owocami może dodatkowo wspierać zdrowie serca.
  • Bioflawonoidy mogą wspierać zdrowie serca, a astaksantyna może chronić układ krążenia.
  • Magnez może poprawiać funkcjonowanie układu krążenia i zmniejszać ryzyko niewydolności serca. Suplementacja magnezem może zmniejszać ryzyko zawału serca, natomiast jego przewlekły niedobór może przyczyniać się do rozwoju chorób serca.
  • Suplementacja witaminą D może chronić przed zawałem serca, podczas gdy jej niedobór może zwiększać ryzyko wystąpienia cichego zawału serca.
  • Koenzym Q10 może chronić przed zawałem serca i zmniejszać ryzyko jego wystąpienia.
  • Czosnek może zmniejszać ryzyko wystąpienia zawału serca, podobnie jak zażywanie kurkumy.
  • Witamina E może zmniejszać śmiertelność po zawale serca, a L-karnityna może mieć podobne działanie.
  • Niedobór witaminy K2 może skutkować zawałem serca, natomiast suplementacja witaminą K2MK7 może chronić przed zawałem serca.
  • Napar z liści czereśni może wspomagać pracę serca.
  • Guarana może zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób serca, a czystek może pomagać w chorobach układu krążenia.
  • Dereń jadalny może wspierać zdrowie układu krążenia, aronia może zmniejszać postęp chorób krążenia, a skrzyp polny może wspomagać układ sercowo-naczyniowy.
  • Niecierpek pospolity może działać ochronnie na serce, krwiściąg lekarski może działać ochronnie na układ sercowo-naczyniowy, a ziemia okrzemkowa może wspomagać układ sercowo-naczyniowy.

Ciśnienie i cholesterol

Ciśnienie krwi i poziom cholesterolu są ważnymi elementami oceny zdrowia serca.

  • Zawartość flawonoidów w kakao może mieć związek z ciśnieniem krwi, a gorzka czekolada może zwiększać poziom dobrego cholesterolu HDL.
  • Spirulina może obniżać ciśnienie tętnicze, poziom „złego cholesterolu” LDL oraz stężenie trójglicerydów we krwi.
  • Imbir może obniżać ciśnienie tętnicze i pomagać obniżać cholesterol.
  • Kąpiele leśne mogą obniżać ciśnienie krwi. Podobne działanie przypisuje się regularnemu jedzeniu nasion strączkowych, żeń-szeniowi, koniczynie czerwonej, melisie i koenzymowi Q10.
  • Czystek może pomagać utrzymać prawidłowy poziom ciśnienia krwi, a potas kontroluje utrzymanie prawidłowego ciśnienia.
  • Tran może obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL. Awokado może obniżać poziom LDL we krwi, siemię lniane może pomagać obniżać cholesterol, a chrzan może obniżać cholesterol.
  • Spożywanie oleju z wiesiołka może zwiększać poziom dobrego cholesterolu HDL. Kardamon może regulować poziom cholesterolu.
  • Podwyższony poziom trójglicerydów może zwiększać ryzyko chorób serca i zawału serca. Wysoki poziom lipoproteiny(a) może prowadzić do zawału serca.
  • Zaniżone ciśnienie rozkurczowe może ograniczać przepływ krwi do serca, natomiast wysokie ciśnienie rozkurczowe może skutkować intensywną pracą serca.
  • Zbyt niskie ciśnienie krwi może powodować mdłości, a nadciśnieniu mogą towarzyszyć choroby krążenia.

Styl życia i czynniki ryzyka

Regularna aktywność fizyczna może chronić przed zawałem serca.

  • Stres, zwłaszcza przewlekły, może zwiększać ryzyko chorób serca i zawału serca.
  • Otyłość i nadmiar tkanki tłuszczowej mogą zwiększać ryzyko zawału serca oraz być przyczyną chorób kardiologicznych.
  • Praca zmianowa może zwiększać ryzyko zawału serca, podobnie jak zaburzenia snu.
  • Choroba tętnic kończyn dolnych może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Nadmiar kortyzolu może zwiększać ryzyko zawału serca.
  • Umiarkowane picie piwa może obniżać ryzyko chorób serca.
  • Uziemianie organizmu może wspomagać układ krążenia.
  • Uchyłki w jelicie mogą zwiększać ryzyko zawału serca.

Objawy i diagnostyka

Objawy związane z sercem mogą obejmować zarówno dolegliwości podczas wysiłku, jak i mniej oczywiste sygnały pojawiające się na co dzień.

  • Nierównomierne bicie serca może towarzyszyć niedoborowi żelaza, a niedokrwistość może powodować kołatanie serca. Kołatanie serca bywa także objawem tężyczki.
  • Zwężenie tętnic okalających serce może powodować zadyszkę po wysiłku oraz przewlekłe zmęczenie.
  • Duszność może być objawem zawału serca. Podobnie mogą objawiać się ból w lewym ramieniu i zimne poty.
  • Cichy zawał serca może dawać mniej wyraźne objawy niż zwykły zawał, w tym ciągłe nudności oraz nieustępujące uczucie zmęczenia.
  • Obrzęk stóp może świadczyć o problemach z sercem, natomiast żółte grudki na powiekach mogą wskazywać na ryzyko zawału serca.
  • Zaburzenia erekcji mogą być objawem ryzyka zawału serca.
  • Ból żołądka może przypominać ból serca, dlatego jego charakter i towarzyszące objawy mają znaczenie przy ocenie dolegliwości.
  • Badanie Dopplera może ocenić akcję serca dziecka u kobiety ciężarnej.
  • Gorzka czekolada może pomagać w bólach serca.

Zawał i niewydolność serca

Zawał serca może prowadzić do trwałych zmian w sercu, a niewydolność serca może mieć różne przyczyny i objawy.

  • Likopen może zapobiegać zawałom, a czosnek może obniżać ryzyko zawału serca.
  • Suplementacja potasem może chronić przed zawałem serca. Aspiryna może zapobiegać pierwszemu zawałowi serca i zmniejszać ryzyko kolejnych zawałów.
  • Miażdżyca może powodować zawał serca. Ryzyko zawału serca może zwiększać także cukrzyca.
  • Odpoczynek może ograniczać skutki zawału serca, a aktywność fizyczna może zmniejszać śmiertelność po zawale. Witamina C może również zmniejszać śmiertelność po zawale serca.
  • Cichy zawał serca może powodować uszkodzenia w sercu w postaci blizn.
  • Koenzym Q10 może pomóc osobom z niewydolnością serca. Niewydolność serca może być powodem częstego oddawania moczu, a choroby serca mogą powodować puchnięcie nóg.
  • Nadciśnienie tętnicze może prowadzić do niewydolności serca. Podobne zagrożenie może wiązać się ze zwiększonym stężeniem sodu, natomiast podwyższone stężenie kwasu moczowego zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności serca.

Rytm i praca serca

Rytm i praca serca mogą zmieniać się pod wpływem składników odżywczych, substancji roślinnych oraz różnych zaburzeń w organizmie.

  • Magnez może regulować pracę serca i zmniejszać ryzyko arytmii.
  • Seler korzeniowy może polepszać pracę serca, a propolis może wzmacniać jego czynności skurczowe.
  • Bluszczyk kurdybanek może wspomagać pracę serca w przypadku zaburzeń jego rytmu.
  • Wapń może regulować rytm serca, natomiast jego niedostatek może wiązać się z zaburzeniami rytmu.
  • Niedobór potasu może prowadzić do zaburzeń pracy serca i zwiększać ryzyko arytmii.
  • Bufadienolidy mogą zwiększać siłę skurczową serca.
  • Niedotlenienie może powodować kołatanie serca, podobnie jak niedobór magnezu.
  • Nadciśnienie tętnicze może prowadzić do arytmii serca, a niedobór żelaza może powodować zaburzenia jego rytmu.
  • Arytmia serca może występować przy chronicznych wzdęciach oraz towarzyszyć nietolerancji histaminy.
  • Przyspieszone bicie serca może być objawem niedoboru witaminy B12.
  • Picie kawy może przyspieszać akcję serca.
  • Nadmiar arsenu może powodować zaburzenia rytmu serca.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo serca wymaga ostrożności wobec substancji, które mogą niekorzystnie wpływać na jego pracę.

  • Antymon może powodować zaburzenia pracy serca.
  • L-arginina może zwiększać ryzyko śmierci u osób po zawale serca.
  • Zażycie kokainy może powodować przyspieszenie akcji serca.

Pozostałe zastosowania

Zdrowie serca może mieć znaczenie także dla ryzyka dny moczanowej.

  • Choroby serca mogą zwiększać ryzyko wystąpienia dny moczanowej.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu