Przetworzona żywność
Przetworzona żywność może wpływać na zdrowie metaboliczne, sercowo-naczyniowe i skórę, a ograniczanie jej spożycia może przynosić szybkie korzyści. W praktyce warto rozróżniać produkty wysoko przetworzone od mniej przetworzonych i świadomie wybierać proste składy.
Skutki zdrowotne
Wysoko przetworzona żywność może:
- zwiększać ryzyko zawału serca 111
- sprzyjać cukrzycy typu II 1
- powodować otyłość 1111
- zwiększać ryzyko nowotworów, w tym raka jelita grubego 111
- obniżać odporność 1
- nasilać stres oksydacyjny i powstawanie wolnych rodników 11
- zwiększać poziom stresu 1
- sprzyjać depresji i wyższej śmiertelności 11
- sprzyjać powstawaniu trądziku 11
- wywoływać migrenowe bóle głowy 1
Odstawienie lub ograniczenie przetworzonej żywności może:
- pomagać w walce z cellulitem 1
- obniżać trójglicerydy 1
- zmniejszać stany zapalne 1
- pomagać w leczeniu kandydozy 1
- zmniejszać otyłość 1
Mniej przetworzone i nieprzetworzone produkty mogą:
Składniki i mechanizmy ryzyka
Cukier dodany i syrop glukozowo-fruktozowy mogą zwiększać ryzyko stłuszczenia wątroby 11 i zaburzać uczucie sytości 1. Tłuszcze utwardzone i dodatki technologiczne mogą nasilać stany zapalne i pogarszać zdrowie skóry 11. Wędzenie mięsa może generować rakotwórcze związki 1. Dodatki w boczku mogą być toksyczne 1, rakotwórcze 1 i sprzyjać insulinooporności 1. Substancje zagęszczające i stabilizatory w majonezie mogą powodować problemy trawienne 1. Produkty zawierające histaminę (np. twarde sery, długodojrzewające wędliny) mogą wywoływać dolegliwości nadwrażliwości 11 i konserwy rybne mogą powodować wyrzut histaminy 1.
Przykłady produktów
Wysoce przetworzone mogą:
- zawierać ukryty cukier (jogurty owocowe, mleka smakowe, mleczne napoje owocowe, mleko zagęszczone słodzone) 1111
- mieć wysoki indeks glikemiczny lub szybko podnosić glukozę (wafle ryżowe) 11
- być przetworzone i ubogie odżywczo (płatki kukurydziane) 111
- zawierać dużo soli (ser topiony) 1
- wywoływać bóle głowy (parówki) 1
Produkty serowe:
- Ser topiony może być wysokoprzetworzony 1 i zawierać dużo soli 1.
- Produkty seropodobne mogą mieć niską wartość żywieniową 1.
Zboża i płatki:
- Płatki górskie mogą być nisko przetworzone 1.
- Płatki owsiane błyskawiczne mogą być bardziej przetworzone niż płatki górskie 1.
Wybory konsumenckie i klasyfikacja
System Nutri-Score może promować produkty przetworzone 1 i może zaniżać ocenę produktów naturalnych 1. Czytanie składu, wybieranie krótkich list składników, ograniczanie cukrów dodanych i tłuszczów utwardzonych oraz preferowanie produktów nieprzetworzonych może ułatwiać utrzymanie zdrowia metabolicznego.
Organizacja diety
Planowanie posiłków oparte na pełnych zbożach, warzywach, owocach, strączkach i naturalnych produktach mlecznych może ułatwiać rezygnację z przekąsek wysokoprzetworzonych. Stopniowa zamiana słodzonych jogurtów na naturalne z dodatkiem owoców oraz zamiana płatków błyskawicznych na płatki górskie może stabilizować sytość i ograniczać skoki glukozy.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.