Antyoksydanty egzogenne

Antyoksydanty egzogenne to związki chemiczne dostarczane do organizmu z zewnątrz, które mają zdolność neutralizowania wolnych rodników. Są one pozyskiwane głównie z pożywienia, suplementów diety lub innych źródeł zewnętrznych. W skład antyoksydantów egzogennych wchodzą różne witaminy, minerały oraz związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających. Stanowią one uzupełnienie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu przed stresem oksydacyjnym.

Antyoksydanty egzogenne to związki dostarczane organizmowi wraz z dietą lub suplementami, które mogą wspierać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Przypisuje się im znaczenie między innymi dla odporności, kondycji naczyń, wzroku i procesów starzenia.

Podstawy stresu oksydacyjnego

Antyoksydanty to grupa związków chemicznych, których zadaniem jest ochrona organizmu przed stresem oksydacyjnym.

  • Stres oksydacyjny może pojawić się, gdy równowaga między wolnymi rodnikami a ich eliminacją zostaje zaburzona.
  • Jego nasilenie mogą zwiększać zanieczyszczenia środowiska.
  • Cynk może chronić trzustkę przed stresem oksydacyjnym.
  • N-acetylocysteina połączona z niektórymi witaminami może poprawiać stan oksydacyjny u mężczyzn.

Źródła antyoksydantów w diecie

Warzywa i owoce mogą dostarczać przeciwutleniaczy w codziennej diecie.

  • Czereśnie mogą być źródłem antyoksydantów, a ich ogonki mogą wykazywać działanie przeciwzapalne związane z zawartością antocyjanów.
  • Dieta śródziemnomorska może zawierać antyoksydanty.
  • Pokrzywa może działać antyoksydacyjnie.
  • Krwawnik pospolity może zawierać antyoksydanty spowalniające między innymi procesy starzenia.
  • Cykoria podróżnik może wykazywać działanie antyoksydacyjne.
  • Rozmaryn może działać antyoksydacyjnie.
  • Orzechy włoskie mogą zawierać antyoksydanty, podobnie jak migdały.
  • Ostropest plamisty działa antyoksydacyjnie.
  • Goździki mogą działać antyoksydacyjnie.
  • Tymianek może działać antyoksydacyjnie.
  • Szczawik zajęczy może być silnym antyoksydantem.
  • Czarna porzeczka może działać antyoksydacyjnie.
  • Tłuszcze zwierzęce mogą być źródłem antyoksydantów lipofilnych.
  • Owoc głogu może zawierać przeciwutleniacze oraz antocyjany.
  • Dzika róża może działać antyoksydacyjnie, zawierać zeaksantynę, czyli przeciwutleniacz, a także naturalny przeciwutleniacz w formie witaminy E.
  • Kurkuma może być źródłem antyoksydantów.
  • Piwo może zawierać antyoksydanty.
  • Karob może zawierać związki antyoksydacyjne.
  • Awokado może być źródłem przeciwutleniaczy.
  • Traganek błoniasty może zawierać silne antyoksydanty.
  • Jarmuż może zawierać antyoksydanty.
  • Kukurydza może być bogata w przeciwutleniacze.
  • Lnica pospolita może wykazywać działanie antyoksydacyjne.
  • Siemię lniane może zawierać antyoksydanty, które normalizują poziom estrogenów we krwi.
  • Podbiał może działać przeciwutleniająco.
  • Gorzka czekolada może zawierać proantocyjanidyny.
  • Algi mogą zawierać astaksantynę.
  • Zielona herbata może zawierać przeciwutleniacze.

Witaminy i związki antyoksydacyjne

Antyoksydanty egzogenne obejmują między innymi witaminy, związki roślinne, aminokwasy, składniki mineralne oraz koenzym Q10, które mogą działać antyoksydacyjnie, a część z nich należy także do antyoksydantów endogennych.

  • Witamina E może działać antyoksydacyjnie i ochraniać mitochondria przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Witamina C również może działać antyoksydacyjnie oraz pomagać regulować pracę nadnerczy, gdzie produkowany jest kortyzol. Witamina A może być przeciwutleniaczem.
  • Koenzym Q10 to silny antyoksydant, który może być przeciwutleniaczem. W postaci ubichinolu może mieć działanie przeciwutleniające, a także może działać przeciwzapalnie.
  • Astaksantyna może być antyoksydantem, neutralizować wolne rodniki i hamować utlenianie tłuszczów. Likopen może mieć działanie antyoksydacyjne oraz neutralizować wolne rodniki.
  • Melatonina może działać jak antyoksydant i wykazywać działanie antyoksydacyjne. Inozytol może działać antyoksydacyjnie, podobnie jak flawonoidy.
  • Glicyna może chronić przed stresem oksydacyjnym, tauryna może zapobiegać jego powstawaniu, a wodór może go redukować.
  • Różeniec górski, oregano, aronia, jagody acai, hibiskus, dereń jadalny, żurawina oraz gorzka czekolada mogą wykazywać działanie antyoksydacyjne.
  • Hibiskus może również działać antyrodnikowo. Bakopa drobnolistna może posiadać przeciwutleniacze i je zawierać, a soplówka jeżowata może mieć działanie antyoksydacyjne.
  • Masło klarowane może działać antyoksydacyjnie, piwo może zwiększać poziom antyoksydantów w organizmie, a sok z liści łopianu może mieć działanie antyoksydacyjne.

Wzrok i zdrowie oczu

Antyoksydanty mogą wspierać zdrowie oczu.

  • Mogą chronić przed zaćmą i zmniejszać ryzyko jej rozwoju.
  • Mogą także chronić przed degradacją plamki żółtej.

Serce i metabolizm

Antyoksydanty mogą wspierać ochronę układu krążenia oraz prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu.

  • Mogą chronić przed miażdżycą.
  • Mogą także chronić przed cukrzycą.
  • Astaksantyna może poprawiać metabolizm glukozy.
  • Awokado może pomagać utrzymać prawidłową wrażliwość komórek na działanie insuliny.
  • Witamina E może działać antyzakrzepowo.
  • N-acetylocysteina chroni układ naczyniowy przed negatywnym działaniem spalin.

Mózg, odporność i starzenie

Antyoksydanty mogą wspierać regenerację mózgu.

  • Mogą również spowalniać przebieg choroby Alzheimera.
  • Acetylokarnityna może wspierać produkcję neuroprzekaźnika poprzez dostarczanie grup acetylowych.
  • Cynk może działać przeciwdepresyjnie.
  • Spożywanie odpowiedniej ilości antyoksydantów wpływa na wzmocnienie odporności.
  • Astaksantyna może wzmacniać odporność.
  • Odpowiednia ilość antyoksydantów w diecie wpływa na spowolnienie procesu starzenia się organizmu.
  • Czystek, dzięki dużej zawartości antyoksydantów, może opóźniać procesy starzenia.

Działanie przeciwzapalne

Polifenole mogą mieć działanie przeciwzapalne.

  • Antyoksydanty mogą chronić przed chorobą stawów.
  • Cynk może działać przeciwzapalnie, a także przeciwbakteryjnie.

Pozostałe zastosowania

Antyoksydanty mogą wspierać organizm w różnych obszarach, między innymi ułatwiając mu detoksykację kancerogenów.

  • Mogą chronić przed astmą oraz przed szkodliwym działaniem palenia papierosów.
  • Wraz z wiekiem i wzrostem zanieczyszczenia środowiska ilość przyjmowanych antyoksydantów powinna rosnąć.
  • Spożywanie produktów bogatych w antyoksydanty może zmniejszać ryzyko pojawienia się mięśniaków.
  • Antyoksydanty zawarte w guaranie mogą pomóc powstrzymać rozwój komórek nowotworowych.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu