Mikrobiota jelitowa

Mikrobiota jelitowa to zróżnicowany zespół mikroorganizmów, które zamieszkują przewód pokarmowy człowieka. Składa się głównie z bakterii, ale obejmuje także wirusy, grzyby i archeony. Te mikroorganizmy tworzą ekosystem o charakterze symbiotycznym, współistniejąc z gospodarzem. Mikrobiota jelitowa jest badana w kontekście jej składu, różnorodności i funkcji w układzie pokarmowym.

Mikrobiota jelitowa to społeczność mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy. Bywa wiązana z trawieniem, funkcjonowaniem bariery jelitowej, odpornością, metabolizmem oraz samopoczuciem.

Skład i równowaga mikrobioty

Skład mikrobioty jelitowej zależy od równowagi między różnymi grupami bakterii oraz warunków panujących w jelitach.

  • Probiotyki mogą wspomagać stabilność środowiska jelitowego, a bakterie Lactobacillus mogą zmniejszać ilość toksyn pochodzących z jelit.
  • Kozi kolostrum może wspomagać równowagę mikroflory jelitowej, natomiast czarny bez może sprzyjać namnażaniu się korzystnych bakterii w jelitach.
  • Na równowagę mikrobioty może wpływać także stres, który może zwiększać dysbiozę jelitową.
  • Gorzka czekolada może pozytywnie wpływać na skład bakterii w jelitach, a berberyna może regulować florę bakteryjną w jelitach.
  • Ziemia okrzemkowa może wspomagać utrzymanie prawidłowego pH jelit, podczas gdy kwas masłowy może obniżać pH w jelitach.
  • Zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin i powodować niedobór magnezu.
  • Desery mleczne zawierające sukralozę E955 mogą zaburzać skład bakterii znajdujących się w jelitach. Żywność z dodatkiem soi GMO może prowadzić do zaburzeń składu mikrobiomu.

Probiotyki i prebiotyki

Probiotyki dostarczają żywych kultur bakterii, a prebiotyki stanowią dla bakterii jelitowych pożywienie.

  • Probiotyki mogą odbudowywać florę bakteryjną jelit i hamować rozwój organizmów patogennych.
  • Do bakterii wykorzystywanych w tym celu należą Lactobacillus acidophilus, który może wspomagać odbudowę flory bakteryjnej jelit, oraz Lactobacillus rhamnosus GG o podobnym działaniu.
  • Lactobacillus acidophilus może także przekształcać tiocyjanian w hipotiocyjanian.
  • Probiotyki z grupy Bifidobacterium mogą pomagać osobom z celiakią i łagodzić u nich objawy żołądkowo-jelitowe.
  • Najlepsze rezultaty działania probiotyków może dawać przyjmowanie ich do posiłku lub bezpośrednio po nim. Po operacjach probiotyki mogą przyspieszać odbudowę flory bakteryjnej.
  • Kiszonki mogą być źródłem probiotyków, podobnie jak sok z jabłek, kapusty kiszonej, papryki, imbiru i chili, który może zawierać naturalne probiotyki.
  • Regularne spożywanie gorzkiej czekolady może zwiększać w jelitach ilość probiotycznych bakterii Lactobacillus.
  • Inulina może być prebiotykiem i wspomagać florę jelitową, a także usprawniać pracę jelit.
  • Mniszek lekarski może mieć działanie prebiotyczne i może zawierać inulinę.
  • Skrobia oporna może odżywiać bakterie, w tym dobroczynne bakterie, w jelitach. Błonnik pokarmowy może wspierać mikroflorę jelitową.
  • Miód może wspierać rozwój korzystnych bakterii w jelitach.

Bariera jelitowa

Bariera jelitowa oddziela zawartość jelit od tkanek organizmu i pomaga kontrolować ich wzajemny kontakt.

  • Probiotyki mogą pomagać utrzymywać barierę jelitową, chronić śluzówkę jelit oraz łagodzić stany zapalne jelit.
  • Kefir może uszczelniać jelita.
  • Szczelna śluzówka może zapobiegać wnikaniu patogenów oraz przedostawaniu się niestrawionych resztek pokarmowych z jelit do krwioobiegu.
  • Po operacji raka jelita grubego stosowanie probiotyków może poprawiać ochronę wyściółki jelit.
  • Colostrum może zmniejszać przepuszczalność jelit i zwiększać barierę jelitową.
  • Krzem może zapobiegać powstawaniu nieszczelności jelit.
  • Rozszczelnienie jelit może prowadzić do chorób autoimmunologicznych.

Trawienie i wypróżnianie

Mikrobiota jelitowa może wpływać na trawienie, pracę jelit i regularność wypróżnień.

  • Bakteria Narine może usprawniać pracę jelit, a bakterie probiotyczne obecne w fermentowanych produktach mlecznych mogą wspomagać trawienie.
  • Bifidobacterium mogą wspomagać trawienie glutenu.
  • Kefir może wspomagać pracę układu pokarmowego.
  • Probiotyki mogą ułatwiać wypróżnianie, natomiast suszone śliwki mogą wspomagać perystaltykę jelit.
  • Probiotyki mogą być stosowane jako terapia u pacjentów z zespołem jelita drażliwego. Krótkotrwałe stosowanie jednego szczepu probiotyku może zmniejszać objawy tego zespołu, podobnie jak stosowanie małej dawki jednego szczepu.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą powodować fermentację.
  • Gorzka czekolada może pomagać przy problemach jelitowych.

Kolka niemowlęca

Kolka niemowlęca może przebiegać z napadami płaczu i niepokoju.

  • Zaburzenia funkcjonowania mikroflory jelitowej mogą sprzyjać występowaniu kolki jelitowej.

Helicobacter pylori i żołądek

Helicobacter pylori może wpływać na zdrowie żołądka, a odpowiednie postępowanie może wspierać ograniczanie tej bakterii.

  • Dieta bogata w sól może sprzyjać występowaniu Helicobacter pylori.
  • Probiotyki mogą poprawiać skuteczność eradykacji Helicobacter pylori oraz zmniejszać większość objawów klinicznych przy wrzodach żołądka.
  • W walce z Helicobacter pylori mogą pomagać szczepy Bifidobacterium lactis BB-12, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus gasseri, Lactobacillus longum, Lactobacillus animalis i Lactobacillus acidophilus.
  • Żurawina może hamować namnażanie Helicobacter pylori, a miód może blokować rozwój tej bakterii.
  • Żyworódka może wspierać zwalczanie Helicobacter pylori, podobnie jak kefir, który może usuwać tę bakterię z wrzodów żołądka.
  • Babka zwyczajna może hamować aktywność Helicobacter pylori, natomiast jod może zapobiegać rozrostowi tej bakterii.
  • Odpowiedni poziom witaminy D w organizmie może pomagać w eliminacji Helicobacter pylori.
  • Probiotyki mogą wspomagać leczenie choroby refluksowej poprzez poprawę równowagi mikroflory jelitowej.

Zakażenia, grzyby i pasożyty

Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą towarzyszyć zakażeniom grzybiczym, bakteryjnym i pasożytniczym.

  • Problemy trawienne mogą być objawem przerostu candidy, a niedobór mikroelementów może sprzyjać powstawaniu Candida albicans.
  • Probiotyki mogą pomagać w grzybicy układu trawiennego i częściowo zmniejszać rozrost Candida albicans; działanie przeciw temu drobnoustrojowi może mieć także Lactobacillus reuteri.
  • Sok z czarnego bzu może ograniczać rozrost szkodliwych bakterii w jelitach.
  • Nalewka z orzecha włoskiego może pomagać w walce z pasożytami układu pokarmowego, które mogą zaburzać florę bakteryjną jelit.

Mikrobiota a odporność

Stan jelit może wpływać na odporność organizmu, a flora bakteryjna może tworzyć dla niego barierę odpornościową.

  • Probiotyki mogą pomagać utrzymać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
  • Suplementacja probiotykami może pomagać łagodzić stany zapalne.
  • Doustne probiotyki mogą zmniejszać częstość infekcji górnych dróg oddechowych.

Mikrobiota a metabolizm i samopoczucie

Mikrobiota jelitowa może wiązać się zarówno z przemianą materii, jak i z funkcjonowaniem mózgu oraz samopoczuciem.

  • Sprawny mikrobiom jelitowy może przyspieszać metabolizm, pomagać w odchudzaniu i sprzyjać prawidłowemu spalaniu tłuszczu.
  • Niewłaściwy skład mikrobiomu może natomiast prowadzić do otyłości.
  • Mikrobiom jelitowy może zwiększać wrażliwość receptorów smakowych, co może wpływać na odbiór smaku.
  • Bakterie jelitowe mogą produkować witaminę K2.
  • Zaburzenia flory jelitowej mogą mieć związek ze stanem skóry, a przebarwienia mogą być ich objawem.
  • Mikrobiom jelitowy może wpływać na zmniejszenie poziomu stresu. Zaburzona flora bakteryjna może przyczyniać się do depresji i zwiększać ryzyko jej wystąpienia.
  • Probiotyki mogą usprawniać działanie mózgu oraz łagodzić objawy depresji.
  • Probiotyki mogą zmniejszać stłuszczenie wątroby, a włączanie do diety bakterii Lactobacillus może skutkować zmniejszeniem nasilenia alkoholizmu.
  • Spożywanie probiotyków może poprawiać ciśnienie skurczowe krwi.

Dieta i czynniki środowiskowe

Mikrobiotę jelitową mogą kształtować codzienna dieta, stres oraz kontakt z niektórymi substancjami.

  • Stres może zaburzać równowagę flory jelitowej i niszczyć korzystne bakterie w jelitach.
  • Pestycydy mogą zabijać mikrobiom jelitowy, a sztuczne słodziki mogą zaburzać mikroflorę jelit.
  • Ocet jabłkowy może działać korzystnie na mikrobiom jelitowy.
  • Umiarkowane spożywanie piwa może pozytywnie wpływać na mikroflorę jelitową.
  • Gorzka czekolada może wpływać na bakterie w jelitach i wspierać wzrost probiotycznych bakterii Lactobacillus.
  • Czosnek może usprawniać pracę jelit dzięki działaniu probiotycznemu, a jego regularne spożywanie może wpływać na mikroflorę jelitową.
  • Płatki owsiane mogą powodować wzrost liczebności dobroczynnych bakterii w jelitach.
  • Antybiotyki podane w pierwszych miesiącach życia dziecka mogą zaburzać skład mikrobiomu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo działań podejmowanych z myślą o mikrobiocie jelitowej zależy od stanu zdrowia i stosowanych produktów.

  • Przy przeroście flory bakteryjnej w jelicie cienkim, czyli SIBO, piwo może być przeciwwskazane.
  • Antybiotykoterapia może być wskazaniem do stosowania probiotyków.

Pozostałe zastosowania

Probiotyki mogą mieć zastosowanie także poza bezpośrednim wsparciem funkcjonowania jelit.

  • Mogą pomagać łagodzić swędzenie.
  • Mogą wspomagać leczenie anemii.
  • Bywają pomocne przy problemach ze stawami.
  • Mogą również poprawiać siłę mięśni.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu