Formy witamin

Witaminy to związki organiczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, występujące w różnych formach chemicznych i źródłach. Bywa, że różnią się one przyswajalnością, stabilnością oraz sposobem działania.

Źródła witamin

Pokrzywa może zawierać i dostarczać witamin. Szczawik zajęczy może być naturalnym źródłem witaminy C, a mniszek lekarski może zawierać witaminę K. Źródłem witamin mogą być również różne produkty roślinne, zwierzęce, mleczne i fermentowane.

  • Kiełki mogą dostarczać witamin, w tym witaminę E.
  • Witaminę C mogą zawierać pomidory, papryka, ziarnopłon, nawłoć pospolita, mniszek lekarski, kiwi, agrest, brokuły, żyworódka, czarna porzeczka oraz owoc dzikiej róży. Jej źródłem może być także pierwiosnek lekarski.
  • Witaminę C oraz witaminy z grupy B mogą zawierać liście chrzanu.
  • Żyworódka może zawierać witaminy z grupy B, w tym witaminy B1, B2 i B3, a także witaminę E.
  • Witamin z grupy B mogą dostarczać dzika róża, orzechy, piwo oraz produkty pełnoziarniste.
  • Podroby, ośmiornica, wołowina, przetwory mleczne i fermentowane produkty mleczne mogą być źródłem witaminy B12.
  • Witaminę B6 mogą zawierać ziemniaki i otręby.
  • Witaminę D mogą zawierać przetwory mleczne.
  • Witaminę E mogą dostarczać migdały, oliwa z oliwek, olej słonecznikowy oraz pestki słonecznika.
  • Witaminę A i kwas foliowy mogą zawierać liście mniszka lekarskiego.
  • Kwas foliowy mogą zawierać także żółtka jaj, kiwi i ziarna słonecznika.
  • Witaminę K mogą zawierać roszponka, jarmuż i kapusta włoska.
  • Brokuły i awokado mogą być źródłem witaminy K1.
  • Fermentowana soja może zawierać witaminę K2.
  • Kolostrum, babka lancetowata, jabłko, zioła lecznicze oraz ogonki z czereśni mogą zawierać witaminy.
  • Probiotyki mogą wspomagać syntezę witamin w organizmie.
  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej witamin.

Formy i wchłanianie

Bioflawonoidy mogą poprawiać wchłanianie i przyswajanie witaminy C. Posiłek może poprawiać wchłanianie witaminy C, a magnez może wspierać wchłanianie witaminy D i być potrzebny do rozprowadzania witaminy D3. Sposób przyjmowania, forma witaminy oraz warunki w przewodzie pokarmowym mogą wpływać na jej wykorzystanie.

  • Retinol może być dobrze wchłanialną formą witaminy A, a witamina D3 w postaci kropli może być dobrze przyswajalna.
  • Benfotiamina może być formą witaminy B1, natomiast witamina C może występować jako kwas l-askorbinowy lub w postaci soli, która bywa łagodniejsza dla żołądka.
  • Mniejsze dawki witaminy C mogą poprawiać jej przyswajanie, a kwaśne środowisko może sprzyjać jej wchłanianiu.
  • Witamina C może łatwo się utleniać i pozostawać niestabilna w wysokiej temperaturze; witamina C z igliwa może się także utleniać.
  • Tetraizopalmitynian askorbylu, będący formą witaminy C, może powstrzymywać nadmierną melanogenezę.
  • Witamina C może poprawiać wchłanianie żelaza niehemowego, wychwytywać je oraz występować w układzie, w którym żelazo zwiększa jej przyswajalność.
  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12, a rozłożenie jej spożycia na kilka porcji dziennie może pomóc w jej lepszym przyswajaniu.
  • Witamina D może poprawiać wchłanianie witaminy B12.
  • Multiwitamina może wchłaniać się z posiłkiem zawierającym tłuszcz, a awokado może poprawiać wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
  • Zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin.
  • Procesy technologiczne mogą powodować utratę witamin w płatkach błyskawicznych.
  • Magnez lepiej przyswaja się w kwaśnym środowisku, a witamina C może wspierać jego przyswajanie.

Witamina C

Witamina C może mieć działanie przeciwnowotworowe oraz antyoksydacyjne. Może także wspomagać odporność i usprawniać funkcjonowanie układu odpornościowego.

  • Bioflawonoidy mogą wydłużać czas działania witaminy C.
  • Witamina C może wykazywać łagodne właściwości przeciwhistaminowe i obniżać poziom histaminy.
  • Może mieć działanie przeciwzapalne, rozpuszczać skrzepy krwi oraz łagodzić objawy dny moczanowej.
  • Witamina C może łagodzić objawy przeziębienia, a przy poparzeniach słonecznych wskazana może być jej suplementacja.
  • Może spowalniać zanik mięśni i zanik grasicy.
  • Witamina C może wspierać kondycję chrząstek, kości i zębów.
  • Może zapobiegać zaćmie.
  • Jony cynku, magnez, cebula, czosnek, szparagi oraz selenometionina mogą wspierać działanie witaminy C w organizmie.

Witaminy z grupy B

Witaminy z grupy B obejmują związki o różnych rolach w organizmie. Biotyna może wzmacniać układ odpornościowy. Witamina B12 może wzmacniać układ immunologiczny i uczestniczyć w tworzeniu krwinek czerwonych w szpiku.

  • Witaminy z grupy B mogą działać wyciszająco i pobudzająco.
  • Mogą także poprawiać plastyczność mózgu, zmniejszać objawy depresji, uodparniać na stres oraz ograniczać wypadanie włosów.
  • Witaminy z grupy B mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej.
  • Kwas foliowy może być łączony z innymi witaminami, w tym z witaminą C.
  • Witamina B3 może wspierać działanie witamin z grupy B, a nikotynamid, będący jedną z jej form, może pomagać w walce z trądzikiem.
  • Obecność witaminy B6 ułatwia przyswajanie potasu, a suplementy z witaminą B6 mogą pomagać na bolesne miesiączki.

Witamina D

Suplementacja witaminą D może zapobiegać migrenie. Może także korzystnie wpływać na zdrowie, a jej prawidłowe stężenie może regulować cykl miesięczny.

  • Cynk może usprawniać funkcjonowanie witaminy D i ją aktywować, natomiast magnez może przekształcać ją w formę aktywną. Brak magnezu może obniżać skuteczność przyjmowanej witaminy D, a witamina D może pomagać we wchłanianiu magnezu w jelitach.
  • Bor może poprawiać efektywność suplementacji witaminy D, przyspieszać jej przekształcanie do formy aktywnej i zwiększać jej poziom. Resweratrol może stymulować działanie witaminy D.
  • 25-hydroksywitamina D może służyć do oceny poziomu witaminy D, a nadwaga może osłabiać jej działanie. Z wiekiem może nasilać się potrzeba przyjmowania większych dawek witaminy D.
  • Witamina D może mieć działanie przeciwnowotworowe i hamować powstawanie przerzutów nowotworowych, natomiast nowotwór jelita grubego może tworzyć oporność na witaminę D.
  • Witamina D może mieć właściwości przeciwzakrzepowe, wspierać stawy oraz łagodzić ból.
  • Suplementacja witaminą D może łagodzić objawy zapalenia zatok i menopauzy, a także opóźniać procesy starzenia się.

Witaminy A, E i K

Mniszek lekarski może zawierać witaminę A oraz witaminę E. Witamina A może działać jako przeciwutleniacz.

  • Brukselka może zawierać witaminę K.
  • Cynk może wspierać przekształcanie witaminy A w kwas retinowy oraz działanie witaminy A w oku.
  • Witamina E może działać antyzakrzepowo, a przy poparzeniach słonecznych jej suplementacja może być wskazana.

Niedobory i objawy

Stres może obniżać poziom witamin z grupy B, a pasożyty również mogą zmniejszać ich poziom. Niedobór witamin może powodować powstawanie Candida albicans.

  • Niedobór witamin z grupy B może wiązać się ze skurczami łydek, zaburzeniami funkcjonowania żołądka oraz osłabieniem układu nerwowego.
  • Niedobór witaminy D może objawiać się podwyższonym poziomem trójglicerydów, sztywnością stawów i zawrotami głowy przy szybkim wstawaniu.
  • Pojawianie się siniaków może być objawem niedoboru witaminy C, a owrzodzenia jamy ustnej mogą wskazywać na niedobór witaminy B12.
  • Zaburzenia wchłaniania witaminy B12 mogą zwiększać jej niedobór.
  • Niedobór cynku może osłabiać działanie witaminy D, a niedobór magnezu może upośledzać przemianę tej witaminy do formy aktywnej.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Preparaty z filtrem UVB mogą zaburzać produkcję witaminy D. Skrzyp polny może rozkładać witaminę B1 i blokować jej działanie.

  • Metformina może hamować wchłanianie witaminy B12, także w jelicie krętym.
  • Inhibitory pompy protonowej mogą obniżać poziom witaminy B12.
  • Witamina C może zmieniać wynik testu paskowego oraz fałszować wyniki badań, gdy jest przyjmowana w wysokich dawkach.
  • Kwas foliowy może być stosowany z innymi składnikami aktywnymi bez zmiany działania.
  • Statyny łączone z witaminą B3 mogą negatywnie wpływać na wątrobę.

Pozostałe zastosowania

Witaminy mogą pomagać budować odporność, a wątroba może je magazynować. Ich zastosowania obejmują także wybrane produkty oraz rozwiązania związane z żywnością i mikrobiologią.

  • Witaminy C i E mogą zwiększać skuteczność antybiotyków.
  • Produkty zawierające witaminy mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Mikrobiologiczne algorytmy kombuchy mogą być wzbogacone o nowe witaminy.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu