Regulacje składników odżywczych

Regulacja składników odżywczych obejmuje ich dostarczanie, wchłanianie i wykorzystywanie przez organizm. Temat wiąże się z dietą, metabolizmem, trawieniem oraz wpływem żywności na ogólny stan zdrowia.

Źródła składników odżywczych

Różnorodne produkty spożywcze mogą dostarczać organizmowi wielu składników odżywczych. Szczawik zajęczy może zawierać kwasy organiczne, a tuńczyk — kwasy tłuszczowe omega-3.

  • Zdrowa żywność może dostarczać większej ilości składników odżywczych, a produkty pochodzące z naturalnych gospodarstw mogą wyróżniać się bogatszym składem niektórych składników.
  • Żyworódka może zawierać kwasy organiczne, mikroelementy, makroelementy, sód, żelazo, związki polifenolowe, minerały, witaminę B3, cynk, potas, mangan i krzem.
  • Warzywa i owoce mogą być cennym źródłem błonnika, potasu, miedzi, manganu, żelaza i witamin, a także mogą zawierać przeciwutleniacze. Jarmuż może dostarczać wielu cennych składników odżywczych.
  • Spirulina może zawierać wiele składników odżywczych, a wodorosty mogą być zaliczane do superżywności.
  • Wiśnie mogą być źródłem melatoniny, natomiast pokarmy mogą zawierać karotenoidy.
  • Ketchup o większej zawartości pomidorów może zawierać więcej składników odżywczych.
  • Jedzenie nagietka lekarskiego może dostarczyć organizmowi składników odżywczych, a spożywanie roślin z rodzaju Amsinckia może dostarczać składników odżywczych.
  • Miód i marchew mogą być zaliczane do superżywności. Marchew może także zawierać duże ilości błonnika pokarmowego.
  • Spożycie kapusty pekińskiej może zwiększyć spożycie składników odżywczych, a regularne jedzenie jajek może dostarczyć organizmowi niezbędnych witamin.
  • Płatki owsiane mogą zawierać błonnik w postaci beta-glukanów, a gorzka czekolada może dostarczać żelaza i minerałów. Płynna czekolada może zawierać metyloksantyny.
  • Białko z roślin pylących może pojawiać się w produktach spożywczych.
  • Kobiecy pokarm spełnia 100% zapotrzebowania dziecka na wszystkie składniki odżywcze do szóstego miesiąca życia.
  • Nawozy w postaci gnojówki i obornika mogą dostarczać niezbędnych składników odżywczych.

Wchłanianie i trawienie

Pokrzywa może regulować procesy trawienne. Problemy układu pokarmowego mogą wpływać na wchłanianie składników odżywczych, a zaburzenia flory jelitowej mogą je upośledzać. Upośledzone wchłanianie może wiązać się z niedoborami składników odżywczych.

  • Sól może aktywować enzymy trawienne, a seler naciowy może pomagać regulować trawienie.
  • Spożywanie buraków może zwiększać ilość błonnika pokarmowego w organizmie, natomiast sam błonnik może utrudniać wchłanianie składników odżywczych.
  • Ograniczenie sosów i zup na bazie tłustych mięs może zmniejszać produkcję kwasu żołądkowego, a ograniczenie takich sosów może także zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Produkty pszenne mogą utrudniać przyswajanie żelaza.
  • Łączenie produktów z magnezem z pomidorami, suszonymi morelami i ziemniakami może wspierać wchłanianie składników odżywczych.

Żywność przetworzona i dodatki

System Nutri-Score może zaniżać wartość produktów tłuszczowych i nie rozróżniać zdrowych tłuszczów od niezdrowych. Smoothie mogą być w tym systemie klasyfikowane niżej, a sam system może być korzystny dla producentów.

  • Produkty przetworzone mogą zawierać mniej składników mineralnych, witamin i białka.
  • Mogą również zawierać cukier, także w produktach określanych jako „fit”, oraz wzmacniacze smaku.
  • W ich składzie mogą występować tłuszcze trans, a zawartość tłuszczu może być niższa.
  • Przemysł spożywczy może promować produkty o wysokiej zawartości węglowodanów.
  • Płatki kukurydziane mogą zawierać składniki o niskiej wartości odżywczej.
  • Produkty light mogą dostarczać mniej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach niż produkty pełnotłuste.
  • Czekolada gorzka bez cukru może zawierać więcej składników odżywczych niż inne rodzaje czekolady, a gorzka czekolada może zawierać aminy biogenne.
  • Produkty przetworzone mogą mieć wydłużoną datę spożycia i działanie śluzotwórcze.
  • Ich spożywanie może prowadzić do chorób żołądka.
  • Produkty na bazie słodziku mogą nadal powodować wyrzut dopaminy u osób uzależnionych od produktów wysokoprzetworzonych.
  • Dodatki w żywności mogą powodować otyłość, a żywność z dodatkiem soi GMO może prowadzić do zaburzeń składu mikrobiomu.
  • Napoje energetyczne mogą zawierać słodziki typu aspartam.
  • Przygotowywanie posiłków w domu może ograniczać spożycie żywności przetworzonej.

Metabolizm i gospodarka cukrowa

Ograniczenie spożycia węglowodanów może pomagać przy insulinooporności i obniżać poziom trójglicerydów. Na regulację gospodarki cukrowej mogą wpływać także napar z forsycji, krzem oraz zielona herbata, która może regulować poziom insuliny. Potas zawarty w mniszku lekarskim może mieć znaczenie dla procesów metabolicznych organizmu.

  • Ograniczanie produktów z przetworzonego zboża może prowadzić do zmniejszenia otyłości brzusznej, a spożywanie produktów pełnoziarnistych może zmniejszyć ryzyko zespołu metabolicznego o 20%.
  • Słodkie produkty na śniadanie mogą prowadzić do insulinooporności, natomiast podjadanie może zaburzać gospodarkę cukrowo-insulinową.
  • Produkty mleczne smakowe mogą zawierać cukier, a płatki kukurydziane mogą mieć wysoki indeks glikemiczny.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą powodować insulinooporność.

Cholesterol i układ krążenia

Gorzka czekolada może regulować poziom cholesterolu.

  • Nienasycone kwasy tłuszczowe, produkty pełnoziarniste oraz produkty bogate w błonnik pokarmowy mogą regulować cholesterol, w tym obniżać poziom „złego” cholesterolu we krwi.
  • Czosnek, orzechy pekan i cynk mogą regulować poziom cholesterolu.
  • Odtłuszczony nabiał może obniżać poziom dobrego cholesterolu.
  • Produkty przetworzone mogą zwiększać poziom trójglicerydów, natomiast ograniczenie ich spożycia może obniżać ten poziom.
  • Unikanie produktów wysoko przetworzonych może chronić przed zawałem serca.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczów trans może obniżać ryzyko zakrzepicy.
  • Ogonki z czereśni mogą pozytywnie wpływać na układ krążenia, a ich działanie wiąże się z dużą zawartością potasu.

Apetyt i masa ciała

Produkty zawierające cukier mogą uzależniać, a żywność o niskiej wartości odżywczej może wiązać się z częstszym odczuwaniem głodu. Kontrola apetytu obejmuje także chęć na słodkie produkty: jajka i jogurt mogą regulować łaknienie na cukier, natomiast rozpuszczalny błonnik może je zmniejszać.

  • Produkty zawierające składniki mineralne mogą zmniejszać odczuwanie głodu.
  • Krzem może pomagać regulować apetyt oraz zmniejszać chęć na słodkie produkty.
  • Większa podaż tłuszczów jako głównego źródła energii może pomagać w walce z uzależnieniem od cukru.
  • Spożywanie posiłków zgodnie z rytmem dobowym może wpływać na regulację masy ciała.
  • Superżywność może pomagać poprawiać kontrolę wagi.
  • Eliminacja produktów wysoko przetworzonych może zmniejszać otyłość, a usunięcie z diety produktów sprzyjających przybieraniu na wadze może ograniczać otyłość brzuszną.
  • Produkty przetworzone mogą zwiększać masę ciała.
  • Fiksowanie się na temat zjadanych kalorii może hamować proces odchudzania.
  • Niedobór żelaza może powodować chęć na kwaśne produkty.

Diety i sposób żywienia

Dieta ketogeniczna zakłada ograniczenie spożycia węglowodanów. Dieta dr Ewy Dąbrowskiej może zakazywać jedzenia pieczywa, serów, ziemniaków i mięsa, a także picia alkoholu oraz używania oliwy, a jednocześnie może zakładać jedzenie warzyw niskoskrobiowych.

  • Ser twardy długodojrzewający oraz ser miękki dojrzewający mogą być produktami niskowęglowodanowymi.
  • Dieta śródziemnomorska może zawierać antyoksydanty.
  • Awokado i soczewica mogą być zaliczane do superżywności.
  • Ograniczenie spożycia tłuszczu w diecie może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych.
  • System Nutri-Score może być oparty na piramidzie żywienia, ale może nie pomagać w odpowiednim łączeniu poszczególnych produktów spożywczych.
  • Zalecenia żywieniowe mogą być sporządzane pod dyktando lobbystów.

Sen, hormony i odporność

Niedobór białka może obniżać poziom hormonów tarczycy. Melatonina może być przyjmowana z pożywieniem. Produkty odżywcze mogą wzmacniać układ odpornościowy i zwiększać produkcję przeciwciał, natomiast nietolerancja na produkty może osłabiać odporność.

Skóra i stany zapalne

Przy zmianach trądzikowych znaczenie może mieć ograniczenie określonych produktów i składników diety. Mniejsze spożycie węglowodanów, zwłaszcza cukrów prostych, może pomagać ograniczać zmiany trądzikowe, a ograniczenie produktów o wysokim indeksie glikemicznym może łagodzić związane z nimi stany zapalne.

  • Produkty smażone, fast foody oraz żywność bogata w szkodliwe tłuszcze utwardzone mogą sprzyjać powstawaniu trądziku.
  • Wysoko przetworzona żywność może sprzyjać powstawaniu trądziku i nasilać stan zapalny w organizmie. Rezygnacja z produktów przetworzonych może zmniejszać stany zapalne.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Składniki uznawane za zdrowe mogą powodować skutki uboczne u niektórych osób. Nietolerancja na produkty może wywoływać reakcje alergiczne.

  • Częste spożywanie żywności przetworzonej może powodować szybkie przekroczenie bezpiecznych limitów spożycia.
  • Produkcja zdrowej żywności może zmniejszać zanieczyszczenia, a sama żywność może być wolna od organizmów modyfikowanych genetycznie.
  • Ryboflawina, oznaczana jako E101, może być nieszkodliwym dodatkiem do żywności.
  • Przy wyborze preparatu z omega-3 można sprawdzić, czy producent podaje wskaźnik TOTOX.
  • Dodatki przemysłowe w boczku mogą powodować miażdżycę.

Pozostałe zastosowania

Niedobory składników odżywczych mogą wiązać się z charakterystycznymi sygnałami organizmu, w tym intensywnie czerwonym językiem. Niedobór składników mineralnych może również powodować stres biologiczny.

  • Białko zwierzęce może regulować organizm.
  • Ograniczenie spożycia nasyconych tłuszczów odzwierzęcych może zmniejszać ryzyko przerzutów nowotworowych.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu