Refluks żołądkowy

Refluks żołądkowy to cofanie się treści żołądkowej do przełyku, często wiązane ze zgagą i pieczeniem za mostkiem. Może także towarzyszyć mu kwaśny posmak w ustach, odbijanie, kaszel lub dolegliwości nasilające się po posiłkach i w pozycji leżącej.

Objawy i następstwa

Choroba refluksowa przełyku może być przyczyną zgagi, a sam refluks może powodować pieczenie w przełyku. Może również wywoływać ból w klatce piersiowej oraz uczucie ucisku. Objawy refluksu nie zawsze ograniczają się do przełyku — chorobie refluksowej mogą towarzyszyć objawy pozaprzełykowe.

  • Zgadze mogą towarzyszyć trudności w połykaniu, wymioty i nudności.
  • W gardle może pojawić się uczucie drapania, a w ustach gorzki lub kwaśny posmak.
  • Zgaga może wiązać się z pustym odbijaniem i uczuciem ciężkości po posiłku.
  • Bywa także przyczyną wybudzania się w nocy.
  • Dysfunkcja zwieracza może być objawem refluksu.
  • Refluks może powodować ból głowy i chrypkę.
  • Kaszel może nasilać objawy refluksu.
  • Zapalenie zatok może być powikłaniem choroby refluksowej.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Choroba refluksowa może wiązać się z zaburzeniami funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku. Ryzyko jej pojawienia się może zwiększać otyłość, a szczególnie otyłość brzuszna może sprzyjać przedostawaniu się soku żołądkowego do przełyku. Przewlekły stres oraz podwyższony poziom kortyzolu mogą sprzyjać refluksowi i zgadze.

  • Zgaga może pojawiać się przy niedoborze wydzielania śliny oraz w ciąży.
  • Na refluks mogą wpływać zwiększone wydzielanie soku żołądkowego i niski poziom kwasu solnego.
  • Do czynników sprzyjających refluksowi mogą należeć przejadanie się, niewłaściwa dieta i zaburzenia mineralne.
  • Helikobakter pylori może powodować refluks żołądkowy.
  • U noworodka refluks może pojawiać się. Niepodcięte wędzidełko może sprzyjać refluksowi.

Dieta i produkty nasilające

Kawa może mieć związek z występowaniem zgagi, a mocna kawa może nasilać objawy choroby refluksowej i zwiększać ryzyko refluksu, także wtedy, gdy jest spożywana na pusty żołądek. Tłuszcze mogą nasilać objawy refluksu. Pikantne potrawy oraz ostre przyprawy mogą zwiększać ryzyko refluksu i zaostrzać jego objawy.

  • Czarna herbata może prowadzić do zgagi, a alkohol może zwiększać ryzyko refluksu.
  • Czekolada, pieprz, chrzan i musztarda mogą nasilać lub zaostrzać objawy refluksu.
  • Grejpfruty, pomarańcze, mandarynki oraz soki cytrusowe mogą nasilać refluks.
  • Porzeczki, gruszki, śliwki, czereśnie, wiśnie i owoce suszone mogą nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Woda gazowana i inne napoje gazowane mogą nasilać objawy refluksu lub chorobę refluksową.
  • Sok pomidorowy, koncentrat pomidorowy, przecier pomidorowy i ketchup mogą nasilać objawy choroby refluksowej albo wymagać ograniczenia.
  • Napar z mięty może nasilać objawy choroby refluksowej.
  • Wyzwalacze nasilające refluks mogą zwiększać wydzielanie soku żołądkowego.
  • Ograniczenie serów pleśniowych, serów topionych, tłustych serów, mozzarelli, śmietany i tłustego mleka może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie zup i sosów na bazie tłustych mięs, żeberek, gęsiny, mięsa z gęsi, kaczki, konserw mięsnych, smażonego mięsa i kiełbas może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie boczku i smalcu może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie rzodkiewki, pora, czosnku i ogórków może zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Ograniczenie placków ziemniaczanych i chipsów może zmniejszać objawy choroby refluksowej.

Dieta i produkty tolerowane

Przy refluksie posiłki o umiarkowanej temperaturze mogą zmniejszać nasilenie objawów. Mleko może przynosić ulgę w zgadze, a podobne działanie mogą mieć migdały. Tolerancja poszczególnych produktów pozostaje zróżnicowana. Jadłospis może obejmować między innymi:

  • nabiał: ser kozi, zsiadłe mleko, kefir, chude sery twarogowe, chude mleko, sery homogenizowane i jogurty naturalne;
  • warzywa i dodatki warzywne: ziemniaki, kabaczek, koperek, bakłażan, dynia, pomidory bez skórki i marchew;
  • produkty zbożowe: makaron razowy, pieczywo razowe, pumpernikiel, kasza gryczana i brązowy ryż;
  • mięso i ryby: chude wędliny drobiowe, chude wędliny wieprzowe, mięso pieczone, mięso duszone, mięso gotowane oraz chude ryby;
  • owoce: maliny, truskawki, winogrona, brzoskwinie, morele, gotowane jabłka i banany;
  • napoje i ich warianty: mleko w kawie może obniżać nasilenie refluksu, podobnie jak mleko w herbacie. Tolerowane mogą być także słaba herbata i kawa zbożowa;
  • tłuszcze i przyprawy: olej lniany, rozmaryn, wanilia, bazylia, tymianek, oregano i estragon.

Nawyki i styl życia

Palenie papierosów może zwiększać ryzyko pojawienia się choroby refluksowej, a odstawienie nikotyny i alkoholu może pomóc pozbyć się zgagi. Normalizacja masy ciała może również sprzyjać jej ustąpieniu.

  • Powolne jedzenie, częstsze i mniejsze posiłki oraz kontrolowanie ich objętości mogą zmniejszać objawy refluksu.
  • Kładzenie się spać bezpośrednio po posiłku i spożywanie jedzenia tuż przed snem może nasilać refluks oraz jego objawy.
  • Popijanie podczas jedzenia może prowadzić do refluksu.
  • Żucie gumy bez cukru po posiłku może zmniejszać objawy refluksu.
  • Unikanie ciasnej odzieży i wybieranie luźnej bielizny może pomagać ograniczać zgagę oraz objawy refluksu.
  • Siedzący tryb życia może przyczyniać się do pojawienia się choroby refluksowej.

Pozycja i aktywność

Ułożenie górnej części ciała wyżej może zmniejszać objawy choroby refluksowej. Spanie na poduszkach lub z uniesionym wezgłowiem może ograniczać nocne pieczenie przełyku i pomagać pozbyć się zgagi. Przerwa między jedzeniem a ćwiczeniami może przyspieszać opróżnianie żołądka oraz zmniejszać uczucie pieczenia przełyku.

  • Ćwiczenia fizyczne mogą nasilać refluks, podobnie jak podnoszenie ciężarów i skłony do przodu.
  • Ćwiczenia o niskiej intensywności mogą natomiast zmniejszać objawy refluksu.

Naturalne sposoby łagodzenia

Szczawik zajęczy może pomagać na zgagę. Sodę oczyszczoną można stosować jako sposób łagodzenia zgagi. Ziołowe napary z imbiru mogą zmniejszać nasilenie i częstość występowania zgagi.

  • Kozieradka, krwawnik pospolity, miodla indyjska, żyworódka, agrest indyjski i wierzbówka kiprzyca mogą pomagać przy zgadze.
  • Nagietek lekarski może pomagać w zapobieganiu refluksowi, a cykoria podróżnik może być pomocna przy refluksie.
  • Srebro koloidalne może pomagać na refluks, natomiast N-acetylocysteina może zmniejszać refluks żołądkowo-przełykowy.
  • Dieta z błonnikiem może pomagać kontrolować objawy choroby refluksowej przełyku, a sam błonnik może zmniejszać ich nasilenie oraz wspomagać leczenie.
  • Dieta niskowęglowodanowa może pomagać w leczeniu refluksu żołądka.
  • Probiotyki, w tym suplementacja Lactobacillus rhamnosus, mogą wspomagać leczenie i zmniejszać objawy choroby refluksowej.
  • Melatonina może pomagać w leczeniu refluksu, a olejek miętowy może zmniejszać jego objawy.
  • Ocet jabłkowy może zmniejszać intensywność objawów refluksu, natomiast lnica pospolita może być wykorzystywana przy jego leczeniu.
  • Magnez może łagodzić pieczenie w przełyku związane z refluksem.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Refluks może być przeciwwskazaniem do picia piwa.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Twierdzenia w tym opracowaniu