Właściwości olejów roślinnych

Właściwości olejów roślinnych dotyczą cech fizycznych i chemicznych tych substancji, które są pozyskiwane z nasion, owoców lub innych części roślin. Obejmują one takie aspekty jak skład kwasów tłuszczowych, temperatura topnienia, lepkość, barwa oraz zapach. Oleje roślinne mogą różnić się także zawartością witamin, przeciwutleniaczy i innych składników bioaktywnych. Te właściwości wpływają na ich zastosowanie w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym.

Oleje roślinne to tłuszcze pozyskiwane z nasion, owoców lub innych części roślin. Bywają wiązane z dostarczaniem kwasów tłuszczowych, witamin oraz wsparciem skóry, układu krążenia i innych funkcji organizmu.

Składniki i wartości odżywcze

O wartości odżywczej olejów roślinnych decydują między innymi obecne w nich kwasy tłuszczowe, witaminy oraz sposób klasyfikacji produktu.

  • Olej z rokietnika może zawierać kwasy tłuszczowe omega-7.
  • Olej z alg może zawierać kwasy omega-3, a olej z nasion chia może być ich najbogatszym źródłem.
  • Witaminę E może zawierać zarówno oliwa z oliwek, jak i olej z kiełków pszenicy oraz olej słonecznikowy.
  • Oliwa z oliwek może mieć klasyfikację D według Nutri-Score.

Serce i metabolizm

Naturalne oleje roślinne mogą wspierać serce i metabolizm, między innymi przez wpływ na poziom cholesterolu we krwi.

  • Oliwa z oliwek może obniżać poziom cholesterolu, a regularne spożywanie dobrej jakości oliwy extra virgin może chronić naczynia krwionośne. Może także obniżać poziom fibrynogenu.
  • Olej rzepakowy może obniżać poziom cholesterolu. Jego nierafinowana, tłoczona na zimno postać może poprawiać metabolizm lipidowy, ale olej rzepakowy może też zwiększać ryzyko insulinooporności.
  • Olej z czarnuszki może obniżać poziom cholesterolu i regulować poziom glukozy we krwi.
  • Olej z wiesiołka może zwiększać poziom dobrego cholesterolu HDL oraz obniżać poziom trójglicerydów we krwi. Olej lniany również może obniżać poziom trójglicerydów.
  • Olej sezamowy może wzmacniać naczynia krwionośne i zmniejszać ryzyko wystąpienia zawału serca.
  • Olej z gorczycy może poprawiać krążenie krwi oraz krążenie limfy.
  • Oleje rafinowane mogą wpływać na zagęszczenie krwi.
  • Olej kokosowy może zwiększać insulinooporność.
  • Olejek CBD może obniżać ciśnienie krwi i hamować uczucie głodu.

Olej z czarnuszki

Olej z czarnuszki może wzmacniać odporność oraz wpływać na obniżenie ciśnienia krwi.

  • Może mieć działanie antypasożytnicze i przeciwskurczowe.
  • Przypisuje mu się również działanie przeciwzapalne.
  • Olej z czarnuszki może usprawniać pracę trzustki oraz zmniejszać objawy alergii.
  • Może wspomagać odchudzanie.
  • Bywa łączony z działaniem antydepresyjnym i obniżaniem poziomu kortyzolu.
  • U mężczyzn może poprawiać jakość nasienia.
  • Może także łagodzić objawy radioterapii.

Skóra, włosy i paznokcie

Oleje roślinne mogą wspierać pielęgnację skóry, włosów i paznokci, a także zapewniać im ochronę oraz nawilżenie.

  • Olej arganowy może powstrzymywać wypadanie włosów, a olejek arganowy może zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej z kiełków pszenicy może zawierać ochronne filtry SPF. Podobne właściwości przypisuje się olejowi z migdałów i olejowi ze słodkich migdałów.
  • Olej kokosowy może zmniejszać dolegliwości związane z rogowaceniem naskórka, zmniejszać zaczerwienienie przy AZS oraz zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej z czarnuszki może niwelować skutki oparzeń słonecznych, natomiast olej z czarnuszki może także poprawiać kondycję paznokci.
  • Olej lniany może poprawiać gładkość skóry i ją ujędrniać.
  • Oliwa z oliwek może zawierać ochronne filtry SPF oraz odżywiać włosy.
  • Olej z awokado może zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej z pestek marchwi może zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej sezamowy może zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej z ostropestu plamistego może działać nawilżająco na skórę i zmniejszać łamliwość paznokci.
  • Olej ze słodkich migdałów może przeciwdziałać rozstępom, zmiękczać skórę, odżywiać ją oraz nawilżać.
  • Olej z wiesiołka może poprawiać kondycję skóry.
  • Olej z orzechów macadamia może zawierać ochronne filtry SPF, a także pomagać regenerować i nawilżać skórę.
  • Olej rycynowy może zawierać ochronne filtry SPF.
  • Olej z pestek malin może zawierać ochronne filtry SPF i chronić skórę przed promieniowaniem UV.
  • Ssanie oleju może być związane z poprawą stanu skóry.
  • Olej kokosowy może wzmacniać włosy.

Odporność i działanie przeciwdrobnoustrojowe

Oleje roślinne i pozyskiwane z roślin olejki mogą wspierać odporność oraz wykazywać działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i antyseptyczne.

  • Płukanie jamy ustnej olejem kokosowym może zmniejszać ilość bakterii powodujących próchnicę.
  • Oliwa z oliwek może wykazywać działanie przeciwgrzybicze.
  • Olej kokosowy może działać przeciwgrzybiczo, a zawarty w nim kwas kaprylowy również ma takie działanie.
  • Olej sezamowy może wzmacniać odporność.
  • Olej z czarnuszki może działać antybakteryjnie, przeciwwirusowo oraz pomagać zwalczać pasożyty.
  • Suplementacja olejem z czarnuszki może chronić przed zarażeniem gronkowcem złocistym, a olej kokosowy może zmniejszać rozwój tego drobnoustroju.
  • Olejki z drzew iglastych mogą wzmacniać układ odpornościowy, natomiast olejek sosnowy może być stosowany pomocniczo przy obniżonej odporności.
  • Olejki eteryczne mogą wspierać układ odpornościowy człowieka i wspomagać działanie antyseptyczne.

Wątroba, nerki i trawienie

Oleje roślinne mogą wspierać funkcjonowanie wątroby, nerek i układu trawiennego na różne sposoby.

  • Nierafinowany olej rzepakowy tłoczony na zimno może wspomagać redukcję stłuszczenia wątroby, a olej z czarnuszki może działać ochronnie na wątrobę.
  • Olej z czarnuszki może również działać ochronnie na nerki. Oliwa z oliwek extra virgin może wspomagać leczenie chorób nerek, natomiast olej z ostropestu plamistego może wspierać pracę tych narządów.
  • Dobrej jakości oliwa extra virgin może wspomagać leczenie zakażenia bakterią Helicobacter pylori.
  • Olej z ostropestu plamistego może zwiększać wydzielanie żółci i poprawiać perystaltykę jelit.
  • Przy zaparciach olej z ostropestu plamistego może przynosić wsparcie, podobnie jak olej wrotyczowy.

Mózg, nastrój i hormony

Oleje roślinne i wybrane olejki mogą wiązać się z funkcjonowaniem mózgu, nastrojem, snem oraz gospodarką hormonalną.

  • Olej z orzechów włoskich i olej lniany mogą podnosić poziom BDNF.
  • Regularne spożywanie dobrej jakości oliwy extra virgin może usprawniać funkcjonowanie mózgu.
  • Olejek z rozmarynu może usprawniać działanie mózgu, poprawiać koncentrację i pamięć.
  • Olejek z rozmarynu może także redukować stres oraz regulować układ hormonalny.
  • Olejek CBD może poprawiać nastrój i sen, a także wspierać hamowanie łaknienia.
  • Regularne stosowanie oleju z wiesiołka może łagodzić objawy menopauzy.
  • Oliwa z oliwek może podnosić poziom testosteronu.
  • Olejek z rozmarynu może zapobiegać rozwojowi Alzheimera.

Oczy i układ kostny

Oliwa z oliwek może wspierać mineralizację kości, a regularne spożywanie dobrej jakości oliwy extra virgin może wzmacniać kości.

  • Olej z rokietnika może wspierać zdrowie oczu i zmniejszać ryzyko rozwoju zaćmy.
  • Oliwa z oliwek extra virgin może zmniejszać ryzyko wystąpienia zaćmy oraz zwyrodnienia plamki żółtej.
  • Olej rzepakowy nierafinowany może obniżać ryzyko wystąpienia zaćmy.
  • Olej z rokietnika może również zmniejszać ryzyko rozwoju jaskry.

Zastosowania kulinarne

Oliwę extra virgin dobrej jakości można stosować wyłącznie na zimno, aby zachowała wszystkie walory zdrowotne.

  • Sprawdza się jako dodatek do sałatek, gotowych dań i pieczywa, bez podgrzewania.

Olejki eteryczne i aromaterapia

Olejki eteryczne są wykorzystywane zarówno w aromaterapii, jak i do nadawania roślinnym surowcom charakterystycznego zapachu.

  • Lnica pospolita może zawierać olejki eteryczne.
  • Olejek z jałowca pospolitego może być wykorzystywany w aromaterapii.
  • Olejek rozmarynowy może pomagać odstraszać insekty.
  • Lawendowy olejek eteryczny może pomagać w relaksacji.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Bezpieczeństwo olejów roślinnych zależy między innymi od ich rodzaju i ilości.

  • Oleje roślinne mogą powodować nowotwory, a ich nadmiar może dodatkowo zwiększać ryzyko nowotworów.
  • Spożywanie nadmiernych ilości olejów roślinnych może zwiększać ryzyko stanów zapalnych.
  • Olej CBD może mieć właściwości psychoaktywne.
  • Olejek CBD może obciążać wątrobę.

Nowotwory i chemioterapia

Niektóre oleje roślinne mogą mieć znaczenie w kontekście nowotworów, a ich działanie bywa rozpatrywane także przy powikłaniach chemioterapii.

  • Oliwa z oliwek może mieć właściwości antynowotworowe.
  • Olej z czarnuszki może zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory i działać przeciwnowotworowo.
  • Olej z wiesiołka w połączeniu z kwasem rybim może zmniejszać powikłania po chemioterapii.

Działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe

Olejom roślinnym przypisuje się działanie przeciwzapalne, a niektórym także przeciwbólowe.

  • Oliwa z oliwek może mieć działanie przeciwzapalne, a jej odmiana extra virgin może zmniejszać stan zapalny.
  • Olej sezamowy może mieć działanie przeciwzapalne.
  • Olej z czarnuszki może mieć działanie przeciwbólowe.
  • Olejek CBD może niwelować stany zapalne.
  • Olejek z rozmarynu może działać przeciwzapalnie.
  • Olej lniany może działać przeciwzapalnie.

Jakość i przetwarzanie olejów

Jakość oleju roślinnego zależy między innymi od sposobu jego przetwarzania i podgrzewania.

  • Olej rafinowany może tracić prozdrowotne właściwości podczas podgrzewania w procesie produkcji.

Płukanie ust olejem

Płukanie ust olejem polega na przepłukiwaniu jamy ustnej niewielką ilością oleju, a następnie jego wypluciu.

  • Olej kokosowy może pomagać wybielać zęby.
  • Do ssania może być używany olej z ostropestu plamistego.
  • Płukanie ust olejem może pomagać przy problemach skórnych.

Pozostałe zastosowania

Niefiltrowane i nierafinowane oleje roślinne mogą wspierać zdrowie.

  • Spożywanie oleju krokoszowego może poprawiać zdrowie.
  • Olej lniany może wspierać zdrowie, podobnie jak olej z wiesiołka i olej z czarnuszki.
  • Olej ze słodkich migdałów może nadawać się do masażu.
  • Olej z rokitnika może poprawiać stan nabłonka pochwy u kobiet po menopauzie.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu