Źródła karotenoidów
Karotenoidy to barwniki roślinne i algowe, które mogą działać antyoksydacyjnie i mogą wspierać zdrowie oczu, skóry oraz układu krążenia. Najlepiej przyswajają się z posiłkami zawierającymi tłuszcz, a ich biodostępność może rosnąć po obróbce termicznej niektórych źródeł, jak pomidory.
Główne źródła i ich skład
Pomidory i przetwory pomidorowe mogą zawierać likopen 111.
- Obróbka termiczna pomidorów może zwiększać dostępność likopenu 1.
- Obecność tłuszczów może zwiększać wchłanialność likopenu z pomidorów 1.
Arbuz może zawierać likopen 1.
Dzika róża może zawierać likopen 2, zeaksantynę 2 i luteinę 1, a także może zawierać karotenoidy 1.
Brokuły mogą dostarczać luteinę 2.
Jarmuż jako źródło beta-karotenu może sprzyjać zdrowiu organizmu 1.
Jagody goji: zawarta w nich luteina może pochłaniać niebieskie światło widzialne 1.
Kwiaty mniszka lekarskiego mogą zawierać luteinę 1.
Ryby i owoce morza mogą zawierać astaksantynę (np. ryby 1 i krewetki 1); algi również mogą zawierać astaksantynę 1.
Spirulina może zawierać karotenoidy 1.
Owoc głogu może zawierać karotenoidy 1.
Pokarmy ogółem mogą zawierać karotenoidy 1.
Wchłanianie i biodostępność
Karotenoidy mogą zwiększać wchłanianie żelaza niehemowego 1.
Czosnek 1, cebula 1 i rozmaryn 1 mogą zwiększać biodostępność/przyswajalność likopenu.
Obecność tłuszczów w posiłku może zwiększać wchłanialność likopenu z produktów pomidorowych 1.
Właściwości wybranych karotenoidów
Likopen może:
- chronić komórki przed uszkodzeniami 2
- mieć/działać przeciwnowotworowo 1111
- chronić przed chorobami sercowo-naczyniowymi i chorobą wieńcową 11, a także zapobiegać zawałom 1 i wylewom/udarom 11
- obniżać ciśnienie krwi 1
- chronić wątrobę przed uszkodzeniami paracetamolem 1
- chronić skórę przed promieniowaniem słonecznym i oparzeniami oraz spowalniać starzenie skóry 1111
- wspierać zdrowie kości i spowalniać starzenie się kości 11
- neutralizować wolne rodniki 1
- zmniejszać ryzyko raka przełyku i raka trzustki 11
- zmniejszać ryzyko Alzheimera 1
- pomóc w zwalczaniu Candida albicans 1
Astaksantyna może:
- być antyoksydantem i neutralizować wolne rodniki 11
- obniżać cholesterol i ciśnienie krwi, chronić naczynia krwionośne oraz układ krążenia 1111
- obniżać poziom CRP 1
- poprawiać metabolizm glukozy 1 i hamować utlenianie tłuszczów 1
- chronić skórę przed promieniami UV, poprawiać elastyczność i nawilżenie skóry, a także spłycać zmarszczki i zmniejszać plamy starcze 1111111
- hamować rozwój nowotworów (prostaty, piersi, pęcherza, okrężnicy, jamy ustnej, tkanek miękkich) 111111
- być rozpuszczalna w tłuszczach 1 i wzmacniać odporność 1
Luteina i zeaksantyna mogą:
- wspierać zdrowie siatkówki oka 1
- działać jako przeciwutleniacze i mogą filtrwać niebieskie światło 21
Zastosowania dietetyczne i praktyczne wskazówki
Warzywa zawierające karotenoidy mogą pomóc zmniejszać otyłość brzuszną 1.
Łączenie źródeł likopenu z tłuszczem oraz przyprawami takimi jak czosnek, cebula czy rozmaryn może zwiększać jego biodostępność 1111.
Przetwory pomidorowe spożywane na ciepło mogą ułatwiać przyswajanie likopenu 1.
To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.