Niedobory witaminowe

Niedobory witaminowe to zbyt mała ilość jednej lub kilku witamin w organizmie, która może wynikać z niewystarczającej podaży, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonego zapotrzebowania. Ich możliwe przyczyny i objawy bywają różne, zależnie od witaminy i indywidualnej sytuacji zdrowotnej.

Przyczyny i wchłanianie

Zaburzenia wchłaniania mogą zwiększać niedobór witaminy B12. Niedobór magnezu może osłabiać działanie witaminy D, a także świadczyć o jej niskim poziomie. Stres może obniżać poziom witamin z grupy B.

  • Niedokwaśność żołądka, problemy z trzustką i wegetarianizm mogą wiązać się z niedoborem witaminy B12, a zakażenie pasożytnicze może powodować jej niedobór. Niski poziom tej witaminy może też być objawem choroby pasożytniczej.
  • Pasożyty mogą obniżać poziom witamin z grupy B, a zaburzona flora jelitowa może utrudniać wchłanianie witamin.
  • Niedobór cynku i nadwaga mogą osłabiać działanie witaminy D, natomiast niewystarczająca ekspozycja na słońce może prowadzić do jej niedoboru.
  • Wapno może zwiększać przyswajalność witaminy B12, a skrzyp polny może blokować działanie witaminy B1.
  • Szczawik zajęczy i ziarnopłon mogą zawierać witaminę C, maślanka i żyworódka — witaminy z grupy B, a kiełki mogą dostarczać witamin.

Układ nerwowy i zmysły

Niedobór witaminy B12 może powodować mrowienie kończyn. Może też osłabiać koncentrację oraz zaburzać pamięć.

  • Niedobór witaminy B12 może powodować problemy z równowagą i koordynacją, a także drętwienie kończyn oraz zaburzenia pracy układu nerwowego.
  • Niedobór witamin z grupy B może osłabiać układ nerwowy i zwiększać ryzyko uszkodzenia mózgu.
  • Niedobór witaminy B12 może powodować szumy uszne, a niedobór witaminy D także szumy uszne.
  • Niedobór witaminy D może powodować zaburzenia widzenia, zawroty głowy przy szybkim wstawaniu i migreny.
  • Niedobór witaminy B12 może zwiększać ryzyko utraty wzroku, a niedobór witaminy A i witaminy E może powodować kurzą ślepotę.
  • Niedobór biotyny może osłabiać koncentrację, a niedobór kwasu foliowego może prowadzić do zaburzeń pamięci.
  • Niedobór witaminy B12 może sprzyjać rozwojowi demencji, a niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko demencji i prowadzić do wystąpienia Alzheimera.

Nastrój, sen i energia

Niedobór witaminy D może prowadzić do depresji, a niedobory witamin C i B12 oraz witamin i minerałów mogą również powodować depresję. Niedobór witaminy D może też powodować bezsenność i zaburzenia snu.

  • Niedobory witamin D, B12, C, B3 i B5 mogą zaburzać sen.
  • Niedobory witamin D, B12, C, B1 i witamin z grupy B mogą powodować przewlekłe zmęczenie, a niedobór B12 może także powodować zmęczenie i niewydolność fizyczną.
  • Wahania nastroju mogą wiązać się z niedoborem witamin D i B5, a niedobór B3 może powodować zmiany nastroju.
  • Niedobory witamin D, B12 i B3 mogą wywoływać lęk, a niedobór B12 może także powodować apatię, pobudzenie i depresję. Niedobór B5 może powodować rozdrażnienie.

Kości, mięśnie i stawy

Niedobór witaminy D może powodować bóle kostno-mięśniowe, a także sztywność stawów, osłabienie mięśni i skurcze łydek. Ból dolnego odcinka pleców może wskazywać na niedobór tej witaminy.

  • Niedobory witamin z grupy B mogą powodować skurcze łydek.
  • Niedobór witaminy D może przyczyniać się do rozwoju tężyczki i prowadzić do rozwoju osteoporozy.
  • Niedobór witaminy K2 może zaburzać mineralizację kości, a niedobór witaminy B12 zwiększa ryzyko pojawienia się osteoporozy.

Krew, krążenie i metabolizm

Niedobory witamin B12 i B9 mogą prowadzić do anemii, a niedobór kwasu foliowego może prowadzić do jej megaloblastycznej postaci. Niedobór witaminy D może wiązać się z wyższym ryzykiem cukrzycy typu 2 i cukrzycy ciążowej.

  • Niedobory witamin B12, C i D mogą wiązać się z chorobami układu sercowo-naczyniowego, a niedobór witaminy C może zwiększać ryzyko miażdżycy. Niedobór witaminy D może także zwiększać ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, cichego zawału serca, śmiertelności związanej z zawałem serca i udaru.
  • Niedobór witaminy D może zaburzać gospodarkę wapniową oraz objawiać się podwyższonym poziomem trójglicerydów i cholesterolu. Może też wiązać się z częstym odczuwaniem głodu.
  • Niedobór witaminy C może osłabiać naczynia krwionośne, obniżać poziom glutationu i zwiększać zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie; siniaki mogą być jego objawem.
  • Niedobór witaminy B1 może powodować obrzęki i nadmierne powstawanie produktów zaawansowanej glikacji, a niedobór witaminy B5 może powodować wahania poziomu cukru.
  • Żółtaczka może być objawem niedoboru witaminy B12, a wysoki poziom homocysteiny może sugerować taki niedobór. Bladość skóry może być przyczyną niedoboru witaminy B9.

Układ pokarmowy i jama ustna

Niedobór witaminy B12 może objawiać się owrzodzeniami i aftami w jamie ustnej. Może też towarzyszyć mu intensywnie czerwony język lub pękające kąciki ust.

  • Niedobór witamin z grupy B może zaburzać funkcjonowanie żołądka, a niedobór witaminy A może powodować problemy jelitowe.
  • Niedobór witaminy B3 może powodować biegunkę, objawiać się zgagą i wywoływać mdłości.
  • Niedobór witaminy D może powodować biegunki i utratę apetytu, a także sprzyjać stanowi zapalnemu w uchyłkach jelita.
  • Niedobór witaminy D może sprzyjać chorobom przyzębia, a niedobór witaminy C może powodować krwawienie dziąseł.
  • Zajady mogą być objawem niedoboru witamin z grupy B, a niedobór witaminy B3 może objawiać się aftami.

Skóra, włosy i paznokcie

Niedobór witaminy A może osłabiać paznokcie, a niedobory witamin C i B12 mogą wiązać się z ich większą łamliwością, zmianą stanu i osłabieniem. Niedobór witaminy B3 może powodować zmiany skórne.

  • Niedobór witaminy A może powodować zaskórniki, a niedobór witaminy D może objawiać się trądzikiem. Niedobór B12 może powodować bladość skóry i wysypki skórne, a niedobór witaminy B5 może prowadzić do rogowacenia naskórka.
  • Niedobór witamin z grupy B może powodować nadmierne wypadanie włosów.
  • Powolne gojenie się ran może wynikać z niedoboru witaminy D, a także być przyczyną niedoboru witaminy C. Sucha skóra może być przyczyną niedoboru witaminy C.

Odporność i infekcje

Niedobory witamin, w tym witaminy D, witaminy C i B12, mogą osłabiać odporność.

  • Niedobór witaminy D może powodować przeziębienie, a także objawiać się katarem i zatkanym nosem.
  • Niedobór witaminy A może upośledzać odporność śluzową jelit.
  • Niedobór witamin może powodować powstawanie Candida albicans.

Płodność i układ moczowy

Niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko problemów z płodnością, w tym zaburzeń płodności i problemów z erekcją. Może też zwiększać ryzyko rozwoju mięśniaków macicy.

  • Niedobór witaminy D może zaburzać regularność miesiączek, a u kobiet w ciąży przyczyniać się do niskiej masy urodzeniowej dziecka.
  • Może być związany z częstym oddawaniem moczu i częstszymi infekcjami dróg moczowych.
  • Deficyt witaminy B12 może przyczyniać się do nietrzymania moczu.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

Inhibitory pompy protonowej mogą obniżać poziom witaminy B12.

Pozostałe zastosowania

Niedobór witaminy C może prowadzić do szkorbutu, a niedobór witaminy D może wiązać się z wyższym ryzykiem nowotworów.

  • Nadmierne pocenie się na głowie i w nocy może być objawem niedoboru witaminy D.
  • Niedobór witaminy B6 może sprzyjać rozwojowi chorób, a u chorych na raka jelita grubego może wiązać się z większą śmiertelnością.

To nie jest porada medyczna i zawsze należy skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem jakichkolwiek zmian.

Tematy

Przeglądaj szczegółowe informacje

Twierdzenia w tym opracowaniu